«Մշակութային Վերածնունդ» Հիմնադրամի Նախաձեռնութեամբ Լոյս Տեսած Է «Ժամագիրք» Հոգեւոր Ժողովածուն

Օրերս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնութեամբ լոյս տեսաւ Ժամագիրքը, որ քրիստոնէական եկեղեցւոյ հնագոյն երաժշտա-ծիսական մատեաններէն է, հայ եկեղեցական արարողակարգին եւ տօներուն պատշաճեցուած աղօթքներու, հոգեւոր երգերու, քարոզներու հիմնական ժողովածուն: Այս մասին «Հայերն այսօր»-ին կը տեղեկացնեն «Մշակութային վերածնունդ» հիմնադրամէն:

Նախաձեռնութեան հեղինակը «Մշակութային վերածնունդ» հիմնադրամի հիմնադիր-նախագահ Արթուր Ջանիբեկեանն է:

Ժամագիրքը եւրոպական նոթագրութեամբ երբեք չէ հրատարակուած: Այն 1877 թուականին Համբարձում Լիմոնճեանի հայկական նոթագրութեան համակարգով գրառած է երաժշտագէտ, խմբավար Նիկողայոս Թաշճեան: Վերջին  քանի մը տասնամեակներուն ընթացքին Երեւանի Կոմիտասի անվ. պետ. երաժշտանոցի ֆոլկլորագիտութեան ամպիոնի դասախօսներու եւ ուսանողներու համատեղ ջանքերով ժամագիրքը փոխադրուած է եւրոպական նոթագրութեան: 960 էջէ բաղկացած այս ակադեմական հրատարակութիւնը` Ժամագիրքը, ներկայիս թուայնացուած է, յագեցուած երաժշտագիտական նախաբանով, գիրքին մէջ հանդիպող եզրերու (տերմիններ) բառարանով, երգային նմուշներու ամբողջական ցանկով` այս ամէնը հայերէն եւ անգլերէն:

Քանի մը ամիս առաջ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի օրհնութեամբ վերահրատարակուած է Մակար Եկմալեանի` երգչախումբի համար գրուած Սուրբ Պատարագը: Գիրքը կը վերահրատարակուի նոթագրութեան ժամանակակից չափանիշներուն համապատասխան, լատինատառ փոխակերպումով, նախաբանով, երաժշտագիտական վերլուծութիւններով եւ ատոնց անգլերէն թարգմանութեամբ` հայ եկեղեցւոյ գլխաւոր ծէսի` այս կարեւորագոյն նմուշը միջազգային հանրութեան եւ սփիւռքին հասանելի դարձնելու համար:

Հաշուի առնելով այն հանգամանքը, որ բազմազան ու մեծ արժէք ներկայացնող այս երաժշտութիւնը գրեթէ ներկայացուած չէ միջազգային երաժշտասէր հանրութեան, եւ յատկապէս դատարկ  վիճակի մէջ կը գտնուի հայ երաժշտութեան նոթաներու ոլորտը 2014 թուականին «Մշակութային վերածնունդ» հիմնադրամին կողմէ ձեւաւորուած աշխատանքային խումբը ստանձնեց ժողովրդական, աշուղական եւ հոգեւոր երաժշտութեան` ձեռագիր եւ նախապէս տպագրուած նոթաներու ուսումնասիրութիւնը:

Իբրեւ արդիւնք ընտրուեցան երաժշտական ամենաարժէքաւոր նմուշները եւ սկսաւ  ատոնց թուայնացման ու վերահրատարակման գործընթացքը, ինչպէս նաեւ ձեռնարկուեցաւ հայերէն նիւթերու լատինատառ փոխարկերպումով (տառադարձութեան) եւ ծանօթագրական նիւթերու պատրաստումն ու ատոնց անգլերէն թարգմանութիւնը:

Շնորհիւ այս նախագիծին` վերջապէս, 100 տարի անց, իրականացաւ Կոմիտաս Վարդապետի ծրագիրը. լոյս տեսաւ անոր կողմէ կազմուած «Հազար ու մի խաղ» 100 ժողովրդական երգերու ընտրանին, որ անվճար յատկացուած է գրադարաններուն, ուսումնական եւ հոգեւոր հաստատութիւններուն, աշխարհասփիւռ հայ համայնքներուն եւ այլն:

Հարիւրէ աւելի մարդոց արդիւնաւէտ համագործակցութեան շնորհիւ ստեղծուեցաւ առցանց երաժշտական ձայնադարան, տեսադարան եւ գրադարան` http://www.armenianmusic.am/ հասցէով, ուր զետեղուած են հայ ժողովրդական, հոգեւոր եւ աշուղական երաժշտութեան հարիւրաւոր գոհարներ` Հայաստանի լաւագոյն երաժիշտներու բարձրաճաշակ անհատական կատարումներով: Բոլոր հոգեւոր եւ ժողովրդական երկերը ներկայացուած են նաեւ համապատասխան նոթաներով: Կայքն այսուհետ հասանելի է նաեւ բջջային յաւելուածի տեսքով` IOS եւ Android  համակարգերու համար:

 

 

 

 

 

 

Տեղի Պիտի Ունենայ «Նայիրի» Երաժշտական Այգիի Խորհրդանշական Արձաններու Բացման Հանդիսաւոր Արարողութիւնը

Սեպտեմբեր 16ին ժամը 11:30-ին, Հանքաւանի «Նայիրի սպա ռեզօրթս» հիւրանոցային համալիրի տարածքին մէջ ՀՀ սփիւռքի եւ մշակոյթի նախարարութիւններու նախաձեռնութեամբ մեկնարկած «Նայիրի» համահայկական երաժշտական փառատօնի ծիրէն ներս  տեղի կ’ունենայ «Նայիրի» երաժշտական այգիի արձաններու բացման հանդիսաւոր արարողութիւնը: Այգիին մէջ տեղադրուած են հայ երաժշտութիւնը, նուագարանները, երգարուեստը խորհրդանշող պրոնզաձոյլ պատկերաքանդակներով արձաններ: Փառատօնի գլխաւոր հովանաւորն է ռուսաստանաբնակ գործարար Գրիգոր Ղուկասեան:

Ձեռնարկին պիտի մասնակցին ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան, ՀՀ մշակոյթի նախարար Արմէն Ամիրեան, Հայաստանի երաժշտահաններու միութեան նախագահ Արամ Սաթեան, «Նայիրի» համահայկական երաժշտական փառատօնի ղեկավար Սամուէլ Հարոյեան, փառատօնի գեղարուեստական խորհուրդի անդամները, հիւրեր:

Բացման խօսքով  հանդէս կու գայ ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան:

Ներկաները կ’ողջունէ ՀՀ մշակոյթի նախարար Արմէն Ամիրեան:

Ելոյթ կ’ունենայ «Նայիրի սպա ռեզօրթս» համալիրի հիմնադիր Գրիգոր Ղուկասեանի տիկինը` Աննա Մարտիրոսեան:

Հանդիսաւոր արարողութիւնը կ’եզրափակուի տօնական համերգով:

(Մեկնումը` 09:00-ին` Շահումեան հրապարակէն, յարմարաւէտ հանրակառքերով):

 

 

«Հայաստան Անունը Սրբազան Է Մեզի Համար». Թօնի Մորոյեան

Սեպտեմբեր 14-ին ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան ընդունեց «Վիասֆեր Ինթերնեշնլ»-ի գլխաւոր տնօրէն եւ նախագահ, ArmTech համաժողովի համահիմնադիր եւ նախագահ Թօնի Մորոյեանը:

Նախարարը կարեւոր համարեց ամերիկահայ յայտնի գործիչի հայանպաստ գործունէութիւնը` մասնաւորապէս անդրադառնալով  նաեւ հայրենիքի մէջ  իրականացուցած ծրագիրներուն եւ յետագայ ընելիքներուն:

Թօնի Մորոյեան շնորհակալութիւն յայտնեց ջերմ ընդունելութեան համար, նշեց, որ նախարարութիւնը բաւականին աշխոյժ կ’աշխատի սփիւռքի համախմբման, հայրենասիրական ոգին բարձր պահելու ուղղութեամբ.  «Հայաստան անունը սրբազան է մեզի համար, եւ մեր պարտականութիւնն է հնարաւոր ամէն ինչ ընել Հայրենիքին համար». աւելցուց ան:

Անդրադառնալով Հայաստանի հետ կապուած իր յառաջիկայ ծրագիրներուն` Մորոյեան աւելցուց. «Հայաստան պիտի հիւրընկալէ 2019 թ.-ի տեղեկատուական արհեստագիտութիւններու համաշխարհային քոնկրէսը (WCIT): Կը կարծեմ, WCIT-ի հիւրընկալումն անհրաժեշտութիւն է, քանի որ Հայաստանը տեղեկատուական արհեստագիտութիւններու  աւելի լուրջ հարթակ տեղափոխուելու կարիք կայ: Աշխարհն աւելի մրցակցային  դարձած է եւ Հայաստան պէտք է չափազանց մրցունակ ըլլայ այս նոր միջավայրին մէջ:

Մեր երկիրը բարձր արհեստագիտութիւններու ոլորտին մէջ յաջողութիւններ  կ’արձանագրէ ոչ թէ այն պատճառով, որ կրկնօրինակած է, օրինակ, Իռլանտայի, Իսրայէլի կամ այլոց փորձը, այլ որովհետեւ ստեղծած է  սեփական ձեւը, որն ի զօրու է յաղթահարել մարտահրաւէրները եւ թերութիւնները: Հայաստան խելացի աշխատանք  իրականացուցած է  սփիւռքի ՏՏ եւ բարձր արհեստագիտութիւններու ոլորտի արհեստավարժներու օգնութեամբ, եւ նաեւ օգուտ  քաղած է գիտելիքներու այն հիմքէն, որ կուտակուած է այլ երկիրներու մէջ:
Հիմա կ’անցնինք զարգացման յաջորդ փուլ, որ շատ աւելի մրցունակ եւ բարդ է, քան նախորդը: Կը կարծեմ, Հայաստան պատրաստ է յաղթահարելու այդ մարտահրաւէրը»:

Թօնի Մորոյեան 1991թ-էն կ’աջակցի Հայաստանի կառավարութեան բարձր արհեստագիտութիւններու ոլորտը զարգացնելու գործին մէջ: Այսօր արդէն «Վիասֆեր» -ի մէջ կ’աշխատի 20 ընկերութիւն: Մորոյեանի ջանքերուն շնորհիւ Երեւանի մէջ բացուած է Սինոփսիսի մասնաճիւղը: Ան կը հանդիսանայ նաեւ տեղեկատուական արհեստագիտոթիւններու  ոլորտի տասնեակ ընկերութիւններու հիմնադիր:

1990թ-ի վերջերը «Microsoft»-ի հետ համատեղ ստեղծած է առաջին էլեկտրոնային գիրքը` E-book-ը:

 

Հայաստան-Սփիւռք Համաժողովին Ընդառաջ. Կարիք Ունինք Մշակելու Համասփիւռքեան Ռազմավարութիւն. Հրայր Ճէպէճեան

Հայաստան-Սփիւռք համահայկական 6-րդ համաժողովին ընդառաջ` կը ներկայացնենք «Հայերն այսօր»-ի հարցազրոյցը արաբական ծոցի Աստուածաշունչի ընկերութեան ընդհանուր քարտուղար Հրայր Ճէպէճեանի հետ:

-Ձեր կարծիքով, ո՞րն է սեպտեմբերին կայանալիք Հայաստան-Սփիւռք համահայկական 6-րդ համաժողովի առաջնահերթութիւնը:

Հայասատան-Սփիւռք 6րդ համաժողովին մէջ վեր առնուած են շատ մը այժմէական հիմնահարցեր։ Յստակ է, որ շատ լաւ աշխատանք տարուած է պարփակելու եւ համադրելու համար այս բոլոր նիւթերը մէկ համաժողովի ընթացքին։ Եւ այս բոլոր հիմնահարցերը որ տեղադրուած են կը կազմեն մեր հայկական ամբողջական կեանքերուն՝ այսպէս ըսած՝ «Միտք Բանին»։ Եւ մեր ամբողջական այս կեանքերուն «Միտք Բանին» յառաջ տանելու համար մենք պէտք ունինք հաւաքական ուժի, որ մեզի պիտի կարենայ շնորհել դրական ներշնչում՝յառաջ տանելու մեր բոլոր հիմնահարցերը իրենց ամբողջութեան մէջ եւ առանց առաջնահերդութիւններու։

 Չենք կրնար մեր կեանքի մէկ հիմնահարցը, որ կը կազմէ մէկ հիմք՝ առաջնահերդ նկատել միւսէն։  Իմ կարծիքովս՝ բոլորն ալ կարեւոր են եւ պիտի աշխատիլ, որ իւրաքանչիւր հայու մօտ ստեղծուի գիտակցութիւնը այս բոլորին նկատմամբ, որպէս մէկ ամբողջութիւն։

– Համաժողովի 4 թեմատիկ ուղղութիւններէն մէկը նուիրուած է հայապահպանութեան հիմնախնդիրներուն: Ի՞նչ  է Սփիւռքի մէջ հայապահպանութեան ամենամեծ հիմնախնդիրը եւ ի՞նչ  պէտք է ընել այդ ուղղութեամբ:

Հայկական Սփիւռքը բարդ է, գունաւոր եւ այլազան ու տակաւին մէկը միսէն տարբեր։ Սփիւռքահայը՝ աշխարհով մէկ տարածուած է եւ նոյնանման չէ։ Հայ է, բայց իւրաքանչիւրը իր ապրած երկրին հայեցակէտէն տարբեր է:  Տարբեր է բայց Օտար չէ։ Եւ սփիւռքահայը իր տարբերութիւններով՝ կենցաղային ու ապրելակերպի ու տակաւին իր ապրած երկրի պայմաններուն ու մթնոլորտին մէջէն, պիտի վեր առնել եւ ոչ որպէս Օտար։ Եւ պիտի նայիլ սփիւռքահայուն իր տարբերութիւններուն մէջէն, որոնք արժէ փորձել քով-քովի բերել, որպէս տարբեր նոյնութիւններ եւ ոչ որպէս Օտար։ Եւ այս իմաստով նաեւ պիտի վերանայիլ թէ ինչպէս պիտի ըլլայ սփիւռքահայուն ամբողջական մշակոյթի պահպանութեան հոլովոյթները՝ իւրաքանչիւրը իր պարունակին մէջէն։

Սփիւռքեան մեր հայկական ինքնութեան եւ մշակութային այժէքներու պահպանութեան մարտահրաւէրները այսօր մեծ համեմատութեամբ նոյնանման են։ Լեզուի պահպանում, քրիստոնէական հաւատք,  ինքնութիւն, գրականութիւն եւ արուեստ եւ պահանջատիրութիւն։ Եւ մեր այս համահայկական հիմնահարցերը կարելի չէ, որ պարփակել գաղութներու աշխարհագրական տուեալ սահմաններուն մէջ միայն։  Պէտք ունինք համասփիւռքեան ռազմավարութեան մը, ուր նիւթական, մարդկային եւ կառուցային բոլոր կարողականութիւնները լաւապէս կարելի է ներմուծել։ Եւ ինչ խօսք, որ ներկայի տեղեկատուութեան աշխարհի ու ընկերային  համացանցերու լաւապէս օգտագործումը կրնայ մեծապէս օգնել մեր բոլոր ուժերու եւ կարողականութիւններու օգտագործումի եւ համադրումի աշխատանքներուն մէջ։

Աւելի զգոյշ պիտի ըլլանք գաղութներու եւ անոնց ազգային եւ մշակութային կեանքի շարունակականութեան ի խնդիր։ Ճիշդ չէ առագ վճիռներ արձակել այս կամ այն գաղութի եւ կամ այս կամ այն ազգային, կրթական ու մշակութային հաստատութիւններու նկատմամբ։ Պիտք չէ մոռնանք, որ սփիւռքեան կեանքին մէջ հայապահապանումի մեծ պատերազմի մէջ ենք եւ մեր  ազգային մշակութային արժէքներու ինքնագիտակցութիւնը առաջնահերթ խնդիրներ են եւ անոր համար ամէն տեսակի աշխատանք անհրաժեշտ է եւ այդ կ’ենթադրէ մեծ զոհողութիւն։ Նոր տեսիլքը եւ աշխատանքային ծրագիրը պէտք է եւ անհրաժեշտ է զայն կերտել ծառայելու համար հայապահպանումի մեծ տեսլականին։

-Որո՞նք են այն կարեւոր նախադրեալները, որոնց միջոցով Սփիւռքի մէջ  հնարաւոր կ’ըլլայ հայապահպանութեան ուղղուած աշխատանքներ իրականացնել` յատկապէս երիտասարդներու շրջանակին մէջ:

Եթէ միջին արեւելեան գաղութներու պարագային տակաւին հայերէն լեզուի պահպանումը «բաւական» քաջալերական է, բայց նոյնը չէ պարագան այլ գաղութներու մէջ։

Բայց քաջալերական երեւոյթ է եւ մինչեւ այսօր, թէ ինքնութեան, մշակոյթի եւ պահանջատիրութեան գործօնները տակաւին  տիրական են։ Եթէ մէկ կողմէն լեզուի նահանջը կայ, մինչդեռ ինքնութեան կանչը տակաւին արկայ է։

Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ոգեկոչումները աշխարհով մէկ ստեղծեցին մեծ արթնութիւն։ Եւ այս նոյնքան նաեւ երիտասարդ սերունդի մասնակցութեամբ եւ աշխուժ ներդրումով։ Ան, որ կը խօսի կտրուկ  հայերէն եւ կամ երբեք։ 100-րդ տարելիցի կարգախօսքը «Յիշել եւ Պահանջել» դարձաւ ինքնութեան եւ իր համապարփակ հասկացողութեան մէջէն վերանորոգումի խթան մը։

Բայց կայ նաեւ երկրորդ երեւոյթ մը։ Եւ այս Հայրենիքի՝ Հայաստանի եւ Արցախի իրականութիւններն են։ Սփիւռքեան մեր ներկայ իրավիճակներուն մէջէն Հայաստան, որպէս հայրենի պետականութիւն եւ հող՝ այսօր կը սրսկէ հայկական ինքնագիտակցութիւնը եւ կը հաստատէ, կը կապէ ու կ’արթնցնէ «արմատի» հասկացողութիւնը հայուն մէջ եւ այդ արմատին տուն տուող հողի գիտակցութիւնը։ Եւ հայ երիտասարդը՝ Հայրենիքի ու Արցախի հետ իր այս կապուածութեամբ է, որ աւելիով պիտի զօրացնէ իր մէջ ինքնութեան գիտակցութիւնը։ Բայց նա մանաւանդ այս նոյն ինքնութեան նկատմամբ երիտասարդին հպարտութիւնը։ Եւ հայրենիքը այս հապարտութիւնն է որ կու տայ եւ պէտք է շարունակէ տալ։Եւ ի մասնաւորի երիտասարդներուն մօտ։

-Ին՞չ ակնկալիքներ ունիք համաժողովէն:

Անհրաժեշտ է որ համբերենք բայց նաեւ զիրար մտիկ ընենք։ Հաւաքական աշխատանքները այս մէկը կը պահանջէ։ Համաժողովին մէջ նեռարուած են շատ մը հիմնահարցեր եւ օրակարգի վրայ է նաեւ բաւական խիզախ եւ շինիչ ձեռնարկներ։ Եւ մեր համահայկական կեանքերուն համար՝եւ մեկնելով ներկայ օրերու շատ մը հրամայականներէն անհրաժեշտ է, որ մենք բոլորս լաւապէս օգտագործենք այս համաժողովը եւ մէջտեղ բերենք աշխատանքային ծրագիր մը, որ պիտի տայ մեր բոլորին հաւաքական կեանքերու ուղղութիւն։ Եւ մենք պէտք ունինք այս «ուղղութեան»՝որպէսզի դիմագրաւենք մեր հաւաքական կեանքերու շատ մը հիմնահարցերը, որ պիտի խօսինք համաժողովի ընթացքին։ Եւ իւրաքանչիւր հայ, որ պիտի մասնակցի՝ունի պատասխանատուութիւնը յաջողցնելու համար այս համաժողովը։ Այս համաժողովը մեր բոլորին համար է՝եւ բոլորս պէտք է ունենանք յանձնառութիւնը յաջողցնելու համար զայն։

 

 

 

 

 

 

 

Նախագահը Ներկայ Գտնուած Է «Էօրնէկեան Հանրակրթական Դպրոց»-ի Նոր Մասնաշէնքի Բացման

Նախագահ Սերժ Սարգսեան Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի, բարերար Էտուարտօ Էռնեկեանի,  շարք մը պաշտօնատար անձանց եւ պատուաւոր հիւրերու հետ այսօր ներկայ  գտնուած է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի «Էօրնեկեան հանրակրթական դպրոց» հանրակրթական ուսումնական հաստատութեան նոր մասնաշէնքի բացման հանդիսաւոր արարողութեան: Դպրոցի օրհնութեան կարգը կատարած է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը: Այս մասին «Հայերն այսօր»-ին կը յայտնեն ՀՀ Նախագահի մամլոյ ծառայութենէն:

Հանրակրթական ուսումնական այդ հաստատութիւնը հիմնադրուած է Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի կողմէ եւ Էտուարտօ Էռնեկեանի բարերութեամբ` 2009թ. սեպտեմբեր 1-ին, Վաղարշապատի թիւ 13 հանրակրթական դպրոցի հենքին վրայ: Դպրոցի ուսումնառութեան պայմանները բարելաւելու նպատակով Վեհափառ Հայրապետի նախաձեռնութեամբ եւ Էտուարտօ Էռնեկեանի հովանաւորութեամբ` Էջմիածինի մէջ կառուցուած է «Էօրնեկեան հանրակրթական ուսումնական հաստատութեան» նոր եւ լաւագոյնս կահաւորուած դասասենեակներով ու յագեցած աշխատանոցներով շէնքը, որ կրնայ իր յարկին տակ ընդունիլ 500 եւ աւելի աշակերտի:

Հանրապետութեան Նախագահը շրջայց  կատարած է նորաբաց դպրոցին մէջ, ծանօթացած իրականացուած աշխատանքներուն եւ ուսումնառութեան համար ստեղծուած պայմաններուն, որմէ ետք մասնակցած է դպրոցի բակին մէջ կազմակերպուած ծառատունկին:

Լոյս Տեսաւ Լիբանանահայ Ծանօթ Տնտեսագէտ Մկրտիչ Պուլտուքեանի «Հայ Սեղանաւորները Միջին Արեւելքի Տարածքին, Պոլիսէն Մինչեւ Պէյրութ» Գիրքին Անգլերէն Հատորը

Լիբանանահայ ծանօթ տնտեսագէտ, տնտեսական հարցերու մեկնաբան, տնտեսական բազմաթիւ գիրքերու եւ ուսումնասիրութիւններու հեղինակ, դասախօս՝ Մկրտիչ Յակոբ Պուլտուքեան ընթերցողներու սեղանին վրայ դրաւ «Հայ Սեղանաւորներ Միջին Արեւելքի Տարածքին,  Պոլիսէն մինչեւ  Պէյրութ »( 2012)  արժէքաւոր ուսումնասիրութեան անգլերէն  հատորը` (Armenian Bankers In The Ottoman  Empire): Սոյն  գիրքին  արաբերէն թարգմանութիւնը՝ «Ալ Սայարիֆա Էրմէն Ֆի Իմփերաթորիաթ Օսմանիէ» լոյս տեսաւ 2015-ին:

Արխիւային նիւթերով հարուստ, բծախնդրութեամբ պատրաստուած  այս ուսումնասիրութիւնը կը ներկայացնէ  Թուրքիոյ տնտեսութեան մէջ հայ սեղանաւորներու դերակատարութիւնը, անոնց նախաձեռնութիւնները, ներդրումները, հայ ժողովուրդին հանդէպ թուրք իշխանութիւններու աւազակաբարոյ արարքները,ֆիզիքական  հաշուեյարդարին զուգահեռ, յափշտակուած դրամագլուխը:

Արդէն իսկ պատրաստութեան վրայ է սոյն աշխատութեան թրքերէն օրինակը «Էրմենի Սարաֆլար  Օսմանլի Իմփերաթորլուկունտա»(Ermeni Sarraflar   Osmanli  Imparatorlugunda): Գիրքը կը նախատեսուի թարգմանել այլ լեզուներու:

Մկրտիչ Յակոբ Պուլտուքեան ծանօթ հեղինակութիւն մըն է  միջազգային տնտեսագիտութեան  մէջ: Ան  երկար տարիներ վարած է Լիբանանի Կեդրոնական Դրամատան  փոխկառավարիչի  պաշտօնը (1985-1990): Ան, բազմիցս Լիբանանը ներկայացուցած է Միջազգային Ելեւմտական Հիմնարկին մէջ (IMF ), մասնակցած է միջազգային տնտեսական բազմաթիւ խորհրդաժողովներու, արժանանալով տուեալ հաստատութեանց բարձր գնահատանքին:

Գիրքի  նախաբանին մէջ  Մկրտիչ Յ. Պուլտուքեան  հայ  նոր սերունդին կը թելադրէ խոր  գիտակցութեամբ  ուսումնասիրել  թուրքերու կողմէ  հայ ժողովուրդէն  յափշտակուած  դրամագլուխը եւ  աննահանջ շարունակել պահանջատիրական  պայքարը:

Լոս Անճելըսի Հանրային Դպրոցներուն Մէջ Հայոց Լեզուն Պաշտօնապէս Պիտի Դասաւանդուի Որպէս Երկրորդ Լեզու. տեսանիւթ

Հայաշատ Լոս Անճելըսի  շարք մը հանրային դպրոցներու մէջ այսուհետ հայոց լեզուն պաշտօնապէս պիտի դասաւանդուի որպէս երկրորդ լեզու:

Մանրամասնութիւնները` «Ամերիկայի ձայն»-ի տեսանիւթին մէջ

Հայաստան-Սփիւռք Համաժողովին Ընդառաջ. Սփիւռքի Ամենամեծ Հիմնախնդիրը Մշակութային Այլազանութիւնն Է. Մովսէս Ս. Հերկելեան

«Հայաստան-Սփիւռք համահայկական 6րդ համաժողովի առաջնահերթութիւնը գործնական քայլերու որդեգրումն է»,-«Հայերն այսօր»-ի հետ զրոյցին ըսաւ լիբանանահայ արուեստաբան, «Նոյեան Տապան» պատկերասրահի սեփականատէր եւ տնօրէն Մովսէս Ս. Հերկելեան:

Խօսելով հայապահպանութեան հիմնախնդիրներուն մասին` լիբանանահայ արուեստաբանը նշեց, որ Սփիւռքի ամենամեծ հիմնախնդիրը մշակութային այլազանութիւնն է: «Նախ պէտք է կոտրել այն բոլոր կարծրատիպերը, որոնք գոյութիւն ունին Հայրենիքի եւ Սփիւռքի միջեւ (ինչպէս նաեւ` տարբեր Սփիւռքներու): Այնուհետեւ հարկաւոր է վերացնել իրարու հանդէպ փոխադարձ անվստահութիւնները եւ համախմբուիլ հայրենիքի շուրջ»,-ընդծեց Մովսէս Ս. Հերկելեան:

Անդրադանալով այն կարեւոր նախադրեալներուն, որոնց միջոցով Սփիւռքի մէջ հնարաւոր է հայապահպանութեան ուղղուած աշխատանքներ իրականացնել, արուեստաբանն առանձնացուց հետեւեալները. «Բարձր Արհեստագիտութիւնը օգտագործել ի նպաստ հայոց լեզուի, հայոց պատմութեան եւ առհասարակ` հայ մշակոյթի ուսուցման եւ տարածման: Առանց շրջանցելու մեր ազգային աւանդութիւնները` ստեղծել, ուսուցանել ու տարածել ժամանակակից հայ երիտասարդի խառնուածքին ու էութեան համապատասխան մշակոյթ (բառի ամենալայն իմաստով, ներառեալ` հոգեւոր մշակոյթը):
Առանց մերժելու օտարացած եւ ծագումով հայերուն, փորձել ուղղորդել անոնց դէպի հայկականութիւն եւ հայրենիք»:

Ամերիկահայերը` Հայաստան-Սփիւռք Համաժողովի Մասին. տեսանիւթ

Սեպտեմբներ 18-20 Երեւանը կը հիւրընկալէ Հայաստան-Սփիւռք հերթական համաժողովը, որուն կը մասնակցին աւելի քան 1500 պատուիրակներ շուրջ 70 երկիրներէ ներառեալ Միացեալ Նահանգներէն:

«Այս համաժողովը Սփիւռքի հայութեան համար հնարաւորութիւն է վերյիշելու իր արմատները, ծագման ու պարտաւորութիւններուն մասին»,- Ամերիկայի Ձայն-ի փոխանցմամբ` կը նշէ ամերիկահայ գրող Քրիս Պոհճալեան:

«Գալիք համաժողովը շատ լաւ հնարաւորութիւն է համայն հայութեան համար  վայրկեան մը կանգ առինք, ետ նայեցանք, փորձելով վերաիմաստաւորել անցած ուղին եւ ամենակարեւորը միասնաբար հարթել ապագայի ճանապարհը»,- կ’ըսէ Ուաշինկթընի Հայ դատի գրասենեակի գործադիր տնօրէն Արամ Համբարեան:

«Հաշուի առնելով Հայաստանի անկախութեան քառորդ դարէ աւելի` համաժողովը լաւ առիթ է սփիւռքահայութեան համար վերանայելու անցեալն ու մտածելու ապագայի մասին, ինչպէս նաեւ հասկնալու, թէ ինչ  կրնանք ընել միասնաբար»,- կ’ըսէ Ամերիկայի հայկական համագումարի գործադիր տնօրէն Պրայեան Արտունի:

1999 թուականէն ի վեր սա արդէն համահայկական 6-րդ համաժողովն է, այս համաժողովներուն ընթացքին քննարկուած են հայութիւնը յուզող բազմաթիւ խնդիրներ: Վերջին համաժողովը տեղի  ունեցած է 2014 թուականին, ուր  շարք մը հիմնահարցերուն հետ մէկտեղ զգալի տեղ տրուած էր Հայոց ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման ու 100-ամեակի տարելիցին, ինչպէս նաեւ սուրիահայ համայնքի հիմնախնդիրներուն:

«Կարեւոր է հասկնալ, թէ ինչ կրնան ընել սփիւռքահայերը Հայաստանի համար, եւ ինչ կրնայ ընել Հայաստան Սփիւռքի մէջ բնակող իր հայրենակիցներուն համար, քանի որ երկու կողմն ալ ունին իրենց կարիքները»,- կը նշէ Լեւոն Աւտոյեան:

«Այս համաժողովը շատ լաւ միջոց է բոլոր խնդիրները քննարկելու եւ սփիւռքահայութեան հնարաւորութիւն տալու վերաիմաստաւորել, թէ ինչ  հնարաւոր է ընել Հայաստանին օգնելու համար»,- կ’ընդգծէ Պոհճալեան:

«Այստեղ կրնանք լսել անմիջապէս այն բոլոր մարտահրաւէրներուն մասին, որոնց հետ կ’առերեսուի Հայաստանը եւ ինչպէս կրնանք օգնել Հայաստանին օրինակ հայ-ամերիկեան յարաբերութիւններու ծիրէն ներս»,- կ’ըսէ Արտունի:

«Նման համաժողովները միջոց են ազգային համաձայնութեան հաստատման համար այն բոլոր խնդիրներուն շուրջ, որոնք կը միաւորեն մեզի որպէս հայերու, ներառեալ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումը, Լեռնային Ղարաբաղի ազատութեան ու անվտանգութեան ապահովումը եւ աւելի ուժեղ, կայացած ու զարգացած Հայաստանի կերտումը»,- կ’ըսէ Արամ Համբարեան:

Համաժողովի աւարտին աւանդաբար կ’ընդունուի հռչակագիր, ուր կ’ուրուագծուին այդ ժամանակահատուածի առաջնահերթութիւններն ու հայութիւնը մտահոգող հիմնահարցերը: Գալիք համաժողովը կը կրէ «Փոխադարձ վստահութիւն, միասնականութիւն եւ պատասխանատուութիւն» խորագիրը:

«Ես կը հասկնամ, որ կան հիմնախնդիրներ, որոնք պէտք է քննարկուին: Կը կարծեմ, որ անհրաժեշտ են նաեւ աւելի թիրախաւորուած համաժողովներ օրինակ գործարարներու, հոգեւորականներու կամ գիտնականներու համար»,- կ’ըսէ Լեւոն Աւտոյեան:

«Հայաստան շրջապատուած է թշնամաբար տրամադրուած ազգերով, ուստի կախուած է Սփիւռքէն: Մենք կ’օգնենք կառուցել ժողովրդավարական հաստատութիւններ ու զարգացնել շուկայական յարաբերութիւններ երկրի մը մէջ, որ նոր  թօթափած է խորհրդային անցեալը»,- կ’ըսէ Պոճալեան:

«Սփիւռքի մէջ կը ձեւաւորուի առաջնորդներու նոր սերունդ մը եւ նման համաժողովները պէտք է օգնեն անոնց հասնելու յաջողութեան»,- կը նշէ Արտունի:

Ինչպիսի ընթացք կը ստանայ այս համաժողովն ու ինչպիսի արդիւնքներ կ’արձանագրէ պարզ կը դառնայ համաժողովի աշխատանքներու աւարտէն ետք: Համաժողովը կը շարունակէ մնալ համահայկական ամենամեծ հարթակը` հայութիւնը յուզող խնդիրներու ու ծրագիրներու քննարկման համար:

 

«Աւստրիահայերը Համախմբուած Են Եկեղեցւոյ Շուրջ».Տէր Անդրէաս Քահանայ Իսախանեան

Աւստրիոյ Հայ Առաքելական եկեղեցական համայնքի հոգեւոր հովիւ, Արժանապատիւ Տէր Անդրէաս քահանայ Իսախանեանի հետ «Հայերն այսօր»-ի զրոյցի առանցքը համայնքէն ներս հոգեւոր, ազգային  կեանք ստեղծելու եւ հայապահպանութեան առնչուող  հարցերն են:

Համայնքին հետ անձնական մեծ շփում ունիմ

-Հովուութիւն կ’ընեմ Աւստրիոյ ամբողջ տարածքին մէջ: Տարուան ընթացքին կ’այցելեմ տարբեր համայնքեր, Պատարագ կը մատուցեմ, ժամերգութիւն կ’իրականացնեմ, պսակ, մկրտութիւն եւ այլ խորհրդակատարութիւններ կը կազմակերպեմ:

Պատարագը հիմնականին մէջ կաթոլիկ եկեղեցւոյ տարածքին մէջ  տեղի կ’ունենայ, որ սիրայօժար մեզի կը տրամադրուի: Համայնքին հետ անձնական մեծ շփում ունիմ. թո՛ղ ամպագորգոռ չթուի, բայց Աւստրիա ապրող հայերուն գրեթէ մեծ մասը կը ճանչնամ, ծանօթ եմ բոլորի հոգերուն ու խնդիրներուն, անոնք գիտեն` կայ եկեղեցի, հոգեւորական, իւրաքանչիւր հարցով անվերապահօրէն կրնան յոյս դնել, այդ վստահութիւնը շատ կարեւոր է:

Հոգեւորականի առաքելութիւնը միայն քրիստոնէական վարդապետութիւնը տարածելը չէ

-Աւստրիահայերուն համար Վիեննայի մէջ, ուր կ’ապրիմ, կը գործէ հայկական Սուրբ Հռիփսիմէ եկեղեցին: Հոգեւոր ծառայութեանս ընթացքին նկատած եմ, որ մեր հայրենակիցները համախմբուած են եկեղեցւոյ շուրջ, ժրաջանօրէն կը մասնակցին պատարագներուն, տօները կը նշեն: Մտահոգ ըլլալով երիտասարդ սերունդի հայապահպանութեան խնդիրով` եկեղեցւոյ  կից շաբաթօրեայ «Յովհաննէս Շիրազ» դպրոցը բացած ենք, նաեւ մանկապարտէզ կը գործէ: 13 ուսուցիչ ունինք, իսկ աշակերտներու թուաքանակը կը հասնի 150-ի` ներառեալ մանկապարտէզ յաճախող երեխաները:

Դպրոցը բացուած է կրօնի դասի հիման վրայ. ինչպէս գիտենք, Աւստրիան կաթոլիկ երկիր է, կրօնի դասաւանդումն օրէնքով ընդգրկուած է դպրոցական ծրագիրներուն մէջ: Կը դասաւանդուի նաեւ հայոց լեզու, հայ գրականութիւն, հայ ժողովուրդի պատմութիւն, աշխարահագրութիւն, երգ-երաժշտութիւն, պար առարկաները:

Նշեմ նաեւ, որ աւստրիական դպրոցին մէջ հայ երեխաներուն կրօն առարկան կը դասաւանդեմ` անոնց ծանօթացնելով Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ եւ քրիստոնէական արժէքներուն:

Առհասարակ, հոգեւորականի առաքելութիւնը քրիստոնէական վարդապետութիւնը տարածելը, Աստուծոյ խօսքը մարդոց հասցնելն է, այսինքն` հոգեւոր սպասաւորութիւնն է:

Սակայն, Սփիւռքի մէջ մենք կը հանդիպինք նաեւ հայապահպանութեան, հոտը Հայաստանի հետ կապելու  շարք մը խնդիրներու, որոնց լուծման ուղղութեամբ անհրաժեշտ քայլեր կը ձեռնարկենք:

 

Կը սնուցուիմ Մայր Աթոռէն

-Կ’ապրիմ Աւստրիա, բայց, անշուշտ, կը կարօտնամ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը. որպէս հոգեւորական` կը ծնինք Մայր Աթոռի մէջ, տարիքային առումով մեր ամենակարեւոր ժամանակը կ’անցնենք Մայր Աթոռի լուսէ կամարներուն ներքոյ: Հայաստան գալով` առաջին վայրը Մայր Տաճար կ’երթանք  ցանկալով Պատարագ մատուցել: Ես կը սնուցուիմ Մայր Աթոռէն:

Գէորգ Չիչեան

 

Scroll Up