ՀՀ Սփիւռքի Եւ ՀՀ Կրթութեան Եւ Գիտութեան Նախարարները Ստորագրեցին Համատեղ Հրաման

Ապրիլ 10-ին Սփիւռքի նախարարութեան մէջ ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան եւ ՀՀ կրթութեան եւ գիտութեան նախարար Լեւոն Մկրտչեան ստորագրեցին համատեղ հրաման` Սփիւռքի կրթական խնդիրներու լուծմանն աջակցելու վերաբերեալ:

Ծրագիրով նախատեսուած ձեռնարկներու կատարումը համակարգելու նպատակով պիտի գործէ համակարգող յանձնաժողով:

ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան նշեց.«Ի կատարումն ՀՀ Վարչապետ Կարէն Կարապետեանի յանձնարարականի` մենք կազմեցինք եւ ստորագրեցինք Սփիւռքի կրթական խնդիրների լուծմանն աջակցութեան համատեղ միջոցառումների ծրագիրը հաստատելու եւ համակարգող յանձնաժողով ստեղծելու մասին այս համատեղ  հրամանը, որը մեզ հնարաւորութիւն կը տայ առաւել արդիւնաւէտ համատեղ  ծրագրեր իրականացնել»:

Կրթութեան եւ գիտութեան նախարար Լեւոն Մկրտչեան կարեւոր համարեց նախարար Հրանոյշ Յակոբեանի նախաձեռնութիւնը` նշելով. «Այս հրամանը ենթադրում է յստակ գործողութիւնների ծրագիր, եւ այսպիսի ձեւաչափով աւելի լաւ կը համակարգուեն աշխատանքները»:

Սփիւռքի նախարարը շնորհակալութիւն յայտնեց Կրթութեան եւ գիտութեան նախարարին` համագործակցելու  պատրաստակամութեան համար եւ աւելցուց, որ 2017թ. սեպտեմբերին տեղի կ’ունենայ Հայաստան-Սփիւռք 6-րդ համաժողովը, ուր պիտի քննարկուին նաեւ Սփիւռքի մէջ մայրենիի պահպանութեան վերաբերող խնդիրներ: «Այստեղ եւս Սփիւռքի եւ Կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութիւնները կարող են աջակցել միմեանց` լաւագոյն մասնագէտներին հրաւիրելու, թեմաները ճշգրիտ ընտրելու եւ բազմաթիւ այլ հարցերում»,- նշեց Սփիւռքի նախարարը:

3

 

Տեղի Ունեցաւ Հայաստան-Սփիւռք 6-րդ Համաժողովը Նախապատրաստող Հաւաք

Ապրիլ 10-ին ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան մէջ` նախարար Հրանոյշ Յակոբեանի գլխաւորութեամբ տեղի ունեցաւ սեպտեմբեր 18-20 Երեւանի մէջ իրականացուելիք  Հայաստան-Սփիւռք 6-րդ համաժողովի կազմակերպական հաւաք, որուն մասնակցեցան 21 համահայկական եւ եկեղեցական կառոյցներու ղեկավարներ եւ ներկայացուցիչներ, քննարկուեցան համաժողովի կազմակերպական եւ օրակարգային հարցեր:

Ողջունելով ներկաները` սփիւռքի նախարարը կարեւոր համարեց 3 տարին մէկ գումարուող համահայկական համաժողովը` որպէս սփիւռքի հետ կապերը սերտացնելու, միասնական համահայկական օրակարգ, երկխօսութիւն ձեւաւորելու հարթակ: Ան մասնաւորապէս նշեց. «Հայաստան Սփիւռք երկխօսութեան ամենակարեւոր առարկան համահայկական կառոյցների հետ աշխատանքն է:  Այս համաժողովը պէտք է աւելի յստակեցնի, վերակազմակերպի թիրախային, մասնագիտական եւ հայկական օրակարգը, համահայկական առաջնահերթութիւնների վերաբերեալ նոր առաջարկներ, մօտեցումներ, տեսակէտներ ձեւաւորի: Պէտք է կարողանանք Սփիւռքի ներուժը տեղափոխել Հայաստան: Մեր երկու հայկական հանրապետութիւններին նոր սլացք, նոր զարգացում է պէտք: Համահայկական կառոյցների ներկայացուցիչների ելոյթների բազմազանութեան մէջ մենք պէտք է գտնենք, ընդգծենք առաջարկները` սփիւռքում հայապահպանութեան խնդիրները լուծելու, համահայկական օրակարգը թարմացնելու, Հայրենիք-Սփիւռք գործակցութեան հայեցակարգը լրամշակելու համար: Համաժողովի պատասխանատուն բոլորս ենք, պէտք է շատ լաւ կազմակերպենք»:

 

 

ՀՀ Սփիւռքի Նախարարութեան ՄԷջ Տեղի Ունեցաւ Խորհրդակցութիւն

Ապրիլ 10-ին ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան մէջ նախարար Հրանոյշ Յակոբեանի ղեկավարութեամբ տեղի ունեցաւ խորհրդակցութիւն, որուն կը մասնակցէին նախարարի տեղակալ Վահագն Մելիքեան, աշխատակազմի ղեկավար Ֆիրդուս Զաքարեան, «Հայրենիք-Սփիւռք կեդրոն» ՊՈԱԿ-ի եւ կառուցուածքային ստորաբաժանումներու ղեկավարները:

Նախարարը կարեւոր համարեց ՀՀ վարչապետի յանձնարարականներու ժամանակին, ճշգրիտ կատարումը, նախարարութեան գործունէութեան արդիւնքներու ամփոփ ներկայացումը:

Անդրադարձ կատարուեցաւ յառաջիկայ` յիշողութեան եւ ոգեկոչման շաբթուան ծիրէն ներս նախատեսուած ձեռնարկներու կազմակերպական հարցերուն:

Կառուցուածքային ստորաբաժանումներու ղեկավարները ներկայացուցին անցած շաբթուան կատարուած աշխատանքները եւ իրականացուած ձեռնարկները, նշեցին յառաջիկայ ընելիքները, հանդէս եկան նոր առաջարկներով:

Տրուեցան յանձնարարականներ, նշանակուեցան պատասխանատուներն ու համակարգողները:

10-04

 

Հայոց Ցեղասպանութեան 102-րդ Տարելիցին Նուիրուած Համերգ Վալենսիոյ ՄԷջ

Սպանիոյ Վալենսիա քաղաքի «Արարատ» հայկական միութեան նախաձեռնութեամբ ապրիլ 21-ին, ժամը` 20:00-ին, Միսլատայի մշակոյթի կեդրոնին մէջ տեղի պիտի ունենայ «Գարուն ա, ձուն ա արել» խորագիրը կրող համերգ-ներկայացում, որուն ընթացքին պիտի հնչեն հայ եւ օտարազգի աշխարհահռչակ երգահաններու գլուխգործոցներ եւ ասմունք:

Ինչպէս «Հայերն այսօր»-ին կը յայտնեն «Արարատ» հայկական միութենէն, ելոյթ կ’ունենան երիտասարդ, տաղանդաւոր եւ Սպանիոյ մէջ արդէն մեծ հռչակ վայելած հայ երգիչ-երաժիշտներ Աննա Ասոյեան, Էտկար Աբրամեան, Էտկար Մարտիրոսեան, Երանուհի Իգիթեան, ուքրանացի երաժիշտներ Ալինա Սախնենկոն (Alina Sakhnenko), Միքոլա Տորոշ (Mykola Dorosh), Սուետլանա Քրիսանիւան (Svetlana Krysanova), ռուս դաշնակահար Վատիմ Վալեաեւ (Vadim Valyayev), գրողներ Գայեանէ Ղազարեան եւ Սանտրա Մարթինես (Sandra Martinez):

Կ’ակնկալուի վալենսահայութեան աշխոյժ մասնակցութիւնը:

Մարաղայի Կոտորածի 25-րդ Տարելիցին Առթիւ Կազմակերպուած Է Ձեռնարկ

1992 թուականի ապրիլ 10-ին ատրպէյճանական զինուած ուժերը ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Մարաղա գիւղին մէջ իրականացուցած  են հայերու կոտորած:

«Արցախփրէս»-ի   թղթակիցին   հետ  զրոյցին   Մարաղա  գիւղի  ինքնապաշտպանական ջոկատի   հրամանատար,  համայնքի  ղեկավար  Ռոմա  Կարապետեան ըսած  է, որ 1992  թուականի   ապրիլ 9-ին գիւղը հրետակոծուած  է, ու  իրենք հասկցած  են, որ թշնամին  պիտի յարձակի:

«Յաջորդ օրը`  ապրիլ  10-ին,    ազերի  հրոսակները  յարձակած  են Մարաղայի  վրայ:  Այդ  օրը  3  անգամ     գիւղի  ինքնապաշտպանական  ջոկատները անհաւասար   մարտեր     մղած են`  ետ  շպրտելով  թշնամին: Յարձակման  արդիւնքով    այրուած  է  գիւղի  173  բնակարան, սպաննուած`  50 հոգի,     38  հոգի  ալ  պատանդ    վերցուած է.  անոնցմէ  24-ը  փոխանակուած, իսկ   14-ի   ճակատագիրը  մինչ   օրս  ալ   անյայտ  կը մնայ: Հայկական  ուժերու    ջանքերով  մենք   կրցած ենք   նոյն  օրը`  գիշերուան  ժամը  12-1,     վերջնականապէս  ազատագրել  Մարաղան»,-պատմած  է  Ռ.  Կարապետեան :

Մարաղայի  կոտորածի  25-րդ  տարելիցի   կապակցութեամբ Նոր Մարաղայի  Վագիֆ  Համբարձումեանի  անուան  միջնակարգ  դպրոցի   աշակերտներու  ուժերով      կազմակերպուած  է  ձեռնարկ:

Դպրոցականները  հանդէս     եկած են  զինուորական հագուստներով`  ձեռքերնին  բռնած  գիւղի   պաշտպանութեան  համար  նահատակուած հերոսներու  նկարներ  եւ   թուրք հրոսակներու   բարբարոսութիւնը     դատապարտող   պաստառներ. ձեռնարկի   մասնակիցներու  ձեռքերուն   կը    ծածանէր  հայոց  եռագոյն  դրօշը:

Ձեռնարկին    ներկաները     ծաղիկներ     խոնարհած են     25 տարի  առաջ   Մարաղայի համար  զոհուած  հերոսներու  յիշատակին   կանգնեցուած յուշաքարին:

Դպրոցականները  արտասանած  են  մարտական  ու  ոգեկոչող բանաստեղծութիւններ, իսկ   ՀՀ վաստակաւոր արուեստագէտ, Մարտակերտի պատուաւոր քաղաքացի Շուշան  Պետրոսեանն   ալ  հանդէս    եկած է  հայրենասիրական   երգերով:

Ձեռնարկին  ներկայ էին   Մարտակերտի  շրջանի վարչակազմի  ղեկավարի  տեղակալ Ռադիկ  Առուշանեան, Մարաղայի  բնակիչներ, հիւրեր  եւ  այլք:

Լուսանկարները`  Լուսինէ  Զ աքարեանի

 

Պոլսոյ «Արմէն» Ճամբարի Վերակառուցման Առաջին Աշխատանքներուն Սկսած Են

Պոլսոյ Թուզլա շրջանին մէջ գտնուող «Արմէն» հայկական ամառնային ճամբարին մէջ, որ յայտնի է նաեւ իբրեւ Հրանդ Տինքի մանկատուն, սկսած են վերակառուցման առաջին աշխատանքներուն, կը յայտնէ «Թերթ․ամ»-ը՝ վկայակոչելով Պոլսոյ «Հայթերթ»-ը:

Նախապէս  Գետիկփաշայի հայկական բողոքական եկեղեցւոյ հիմնադրամի նախագահ Գիրգոր Աղաբաբօղլու յայտնած էր, որ ճամբարի վերակառուցման նախագիծը արդէն պատրաստ է, եւ իշխանութիւններուն կողմէ սեփականատիրոջ հանդէպ կիրառուած սահմանափակումներու վերացման ստորագրութիւնը ստանալէ ետք, իրենք պատրաստ են անցնիլ նորոգման լայնածաւալ աշխատանքներու:

Վերակառուցուած ճամբարը պիտի ծառայէ իբրեւ մշակութային օճախ, ուր վառ պիտի պահուի նաեւ պոլսահայ մտաւորական Տինքի յիշատակը:

Յիշեցնենք, որ մօտ 2 տարի առաջ` 175 օրուան դիմադրութենէ ետք, հայ երիտասարդները կրցան Պոլսոյ հայ համայնքին վերադարձնել Թուզլայի հայկական ճամբարի շէնքը, որ 2015-ի Մայիսին աւերման վտանգի տակ յայտնուած էր:

Դեռ 1962-ին ան ծառայած է իբրեւ ճամբար, ուր ամրան ամիսներուն վարժարաններէն դուրս կազմակերպուած են հայ երեխաներու` հայկական միջավայրի մէջ իրարու հետ շփուելու միջավայր,  ինչպէս նաեւ ծնողներ չունեցող հայ մանուկներուն ամառային արձակուրդներու կացարան:

Սակայն 1987-ին պետութիւնը խլած է տարածքը, ապա  Ճամբարի սեփականատէրերը փոխուած են քանի մը անգամ, եւ, ի վերջոյ, 2015-ին տարածքի այդ ժամանակուան տէրը որոշեց Թուզլայի մէջ առանձնատներ կառուցելու նախագիծ սկսիլ:

2015-ի Մայիս 6-ին «Արմէն» ճամբարի տարածք մտած հողամբարձ մեքենաներուն դէմ  ելան հայ երիտասարդները, որոնք ճամբար հասնելով` յաջողացան կանխել ճամբարի ամբողջական աւերումը։

Փերփինիանի մէջ, Հայոց ցեղասպանութիւնը առաջին անգամ ըլլալով պիտի ոգեկոչուի

Արեւելեան Փիրենեաններու «L’Indépendant» թերթը կը գրէ, թէ նահանգի վարչական կեդրոն Փերփինիան քաղաքին մէջ այս տարի առաջին անգամ ըլլալով պիտի ոգեկոչուի Ապրիլ 24-ը:

Թերթը զրոյց մը ունեցած է շրջանի Հայոց «Հայաշէն» ընկերակցութեան նախագահ Սարգիս Սիմոնեանի հետ:
Ըստ վերջինիս կողմէ տրուած տեղեկութիւններուն՝ Փերփինիանի մէջ կ՚ապրին շուրջ 200 հայ ընտանիքներ: Սիմոնեան ըսած է. “Կարեւոր է փորձել կապ պահպանել մեր արմատներուն հետ, նահատակներուն յիշատակը ոգեկոչել եւ հոս՝ Փերփինիանի մէջ կատարել արարողութիւն մը”, աւելցնելով՝ որ Ապրիլ 24-ին կը յուսայ 200-էն 250 հոգիի ներկայութիւնը: Ան տուած է նաեւ ոգեկոչման արարողութեան յայտագիրը, նշելով՝ որ կը յուսայ գալ տարի ոգեկոչումը կազմակերպել խաչքարի մը առջեւ եւ բացատրած է, թէ այդ ուղղութեամբ բանակցութիւններ կը վարուին քաղաքապետարանին հետ՝ ճշդելու համար յուշակոթողի զետեղման վայրը:

Սիմոնեան «L’Indépendant»-ի թղթակիցին նաեւ յայտնած է, թէ մօտ օրէն պիտի ունենան գրասենեակ մը: Ընկերակցութիւնը կը ծաւալէ մշակութային, դաստիարակչական գործունէութիւններ, կը մատուցէ ընկերային եւ իրաւաբանական ծառայութիւններ, կ՚օգնէ հանգստեան կոչուածներու եւ մարդասիրական օգնութիւն կը ցուցաբերէ կարօտեալներու. “եւ ո՛չ միայն Հայերուն”, ընդգծած է Սիմոնեան, աւելցնելով՝ “քանի որ ընկերակցութի՛ւն ենք, եւ ոչ՝ համայնք։ Եթէ որեւէ ընտանիք թակէ մեր դուռը, մեր պարտականութիւնն է օգնել անոր”։

«Ֆրանսահայ Աշակերտներն Անհամբերութեամբ Սպասած Են «Արի Տուն» Ծրագիրը». Սիրարփի Քոսոյեան

«Արդէն ձեւաւորուած աւանդոյթ դարձած է Ֆրանսայի Ալֆորվիլ քաղաքի «Սուրբ Մեսրոպ Արապեան» դպրոցի նախակրթարանի աւարտական` 5-րդ դասարանի աշակերտներուն ապրիլին` Հայոց ցեղասպանութեան սրբադասուած նահատակներու յիշատակի օրուան ընդառաջ, Հայաստան բերել»,-«Հայերն այսօր»-ի փոխանցմամբ` ապրիլ 10-ին ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան մէջ տեղի ունեցած Սփիւռքի երիտասարդներու հայրենաճանաչութեան «Արի տուն»-2017թ. ծրագիրի բացման հանդիսաւոր արարողութեան ժամանակ ըսած է Ֆրանսայի Ալֆորվիլ քաղաքի «Սուրբ Մեսրոպ Արապեան» դպրոցի հայոց լեզուի ուսուցչուհի Սիրարփի Քոսոյեան` աւելցնելով, որ աշակերտներն առաջին անգամ կը մասնակցին «Արի տուն» ծրագիրին:

Սիրարփի Քոսոյեան իր խօսքին մէջ խորին շնորհակալութիւն  յայտնած է ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեանին` դպրոցի 20 աշակերտներուն ծրագիրին մասնակցելու հնարաւորութիւն ընձեռելու համար եւ նշած, որ ֆրանսահայ աշակերտները անհամբերութեամբ սպասած են, թէ երբ պիտի մասնակցին «Արի տուն» ծրագիրին: Ուսուցչուհին նաեւ նշած է, որ ֆրանսահայ փոքրիկները Հայրենիքի մէջ իրենց շատ լաւ կը զգան, իսկ տեսարժան վայրեր մեծ հետաքրքրութեամբ  կ’այցելեն եւ կը փափաքին` հնարաւորինս շատ բան տեսնել:

Աւելցնենք, որ այս փուլով Հայաստան այցելած է 66 պատանի ու աղջիկ  Ֆրանսայի Ալֆորվիլ քաղաքի «Ս. Մեսրոպ-Արապեան», Փարիզի «Դպրոցասէր» եւ Մարսէլի «Համազգային» վարժարաններէն` 10 ուսուցիչի ուղեկցութեամբ:

 

Հայաստանի Մէջ Առաջին Անգամ Ոսկրածուծի Փոխպատուաստում Կատարուած Է

Առաջին անգամ Հայաստանի մէջ իրականացուած է ոսկրածուծի` արիւնաստեղծ ցօղունային բջիջներու երկու փոխպատուաստում:

«Այդ երկու անձը միելոմային հիւանդներ են, քիմիաբուժութենէն ետք հիւանդութիւնը կրկնուեցաւ: Այդ հիւանդներուն մօտ ցուցուած է ցօղունային բջիջներու փոխպատուաստումը»,- ըսած է Եոլեանի անուան «Արիւնաբանական կեդրոն»-ի տնօրէն Սմբատ Դաղբաշեան:

Բժշկին խօսքով, փոխպատուաստումը միակ հնարաւորութիւնն է այս պարագային, որպէսզի կարենան երկարացնել անոնց կեանքը:

Հիւանդներէն մէկը Արցախէն է, միւսը` Հայաստանէն:

50-ամեայ Էլմիրան մինչեւ փոխպատուաստումը բժիշկին յայտնած է, որ կ՛ուզէ այն ժամանակաշրջանը, որ պէտք է ապրի, ըլլայ առողջ եւ զգալ կեանքը այնպէս, ինչպէս կայ: Եւ այդ կեանքը ապրիլ ընտանիքին հետ: «Հիւանդը կեանքի որակի բարձրացման խնդիր դրաւ»,- աւելցուցած է Սմբատ Դաղբաշեան:

Փոխպատուաստումը իրականացուած է Համպուրկ Էփենտորֆ հիւանդանոցի փոխպատուաստման բաժնի ղեկավար, փրոֆէսոր Նիքոլայուս Քրեօկըրի ղեկավարութեամբ: Անոր խօսքերով` սա ամբողջ աշխարհի մէջ իրականացուող նորարարական մեթոդ է:

Հայաստանի մէջ փոխպատուաստման կարիք ունի տարեկան 60 հիւանդ:

ԻՀՏՄՄ Կողմէ Խոնարհում Եւ Շնորհաւորանքներ Հերոս Ծնած Հայ Մայրերուն

Պաղտատի մէջ Իրաքի Հայ Տիկնանց Մշակութային Միութեան Վարչութիւնը, Շաբաթ՝ 8 Ապրիլ 2017-ին , երեկոյեան ժամը 5:00-ին, Նորաշէն կեդրոնին մէջ, կազմակերպած է «Հաւաքոյթ»:

Հայերն այսօր-ը կը հաղորդէ, որ «Հաւաքոյթ» ձեռնարկին` բացման խօսքով հանդէս եկած է ` միութեան վարչական անդամ տիկ. Նուշիկ Մելքոնեան, ան իր խօսքին մէջ շնորհաւորած է բոլոր հայ կանանց «Մայրութեան եւ գեղեցկութեան» տօնին առթիւ, նաեւ խոնարհումով յատուկ շնորհաւորանքներ ուղղած  հերոս հայ մայրերուն, որոնց որդիները նահատակուած են ողջ պատմութեան ընթացքին եւ յատկապէս Արցախեան քառօրեայ պատերազմին ընթացքին:

«Հաւաքոյթ»ին հրաւիրուած էր`   Արժ. Տ. Նարեկ Աւագ քհնյ. Իշխանեան, որ դասախօսութեան միջոցով ներկայացուցած է Ծաղկազարդի խորհուրդը իբր խաղաղութեան խորհրդանիշ, նաեւ անդարդարձած   Աւագ Շաբթուան իւրաքանչիւր օրուան խորհուրդին:

Ձեռնարկին աւարտին տեղի ունեցած  է Ս. Զատկուան առիթով ներկուած հաւկիթներուն համար յատուկ զամբիւղի պատրաստութիւն`  Օրդ. Ժանէթ Կէյիկեանի կողմէ:

8 9

15 18

«Երգահան Եմ, Սակայն Միշտ Ինքզինքս Համարած Եմ Դերասանուհի, Այնչափ Կը Կարօտնամ Թատրոնը». Ժաննա Բլբուլեան

Հայկական սփիւռքը բազմիցս հիացուցած ու զարմացուցած է աշխարհը կեանքի բոլոր ոլորտներուն մէջ հայու տարողունակ, տիեզերածաւալ տաղանդի դրսեւորումներով. Հայը կ’ապրի ու կ’արարէ ամէնուր` երբեք չկտրուելով իր արմատներէն, եւ հէ՛նց այդ արմատներներուն զօրութիւնն է, որ աշխարհաճանաչ կը դարձնէ հայուն:

 ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան մէջ հիւրընկալուած մեր հայրենակցուհիներ, երաժիշտ-երգահաններ մայր եւ դուստր Ժաննա Բլբուլեանն ու Նարա Նոյեանը, որոնք տարիներ ի վեր կ’ապրին եւ կը ստեղծագործեն  արտերկրի մէջ, Հայրենիք կ’այցելեն` Նարա Նոյեանի համերգային ծրագիրով: Սկիզբը «Հայերն այսօր»-ի համար զրուցեցի ճանչցուած երգահան Ժաննա Բլբուլեանի հետ, որ ժամանակին եղած է նաեւ հայաստանեան թատերական աշխարհի լաւագոյն ներկայացուցիչներէն մէկը, դերասանուհի, որ կարօտով կը յիշէ իր անցած ճանապարհն ու խաղցած դերերը;

-Գուցէ սկսինք հէնց այդտեղէն, տիկի՛ն Ժաննա…

-Այո՛, այդպէս է. ես տարիներ շարունակ` գրեթէ 20 տարի, աշխատած եմ Պարոնեանի անուան երգիծաական թատրոնին մէջ, յառաջատար դերեր խաղցած եմ, ատկէ առաջ աշխատած եմ Դրամատիկական թատրոնին մէջ: Յետագային, երբ հանգամանքներու բերումով 3-րդ անգամ այցելեցի ֆրանսա, այլեւս չվերադարձայ որովհետեւ թոռնիկս ծնաւ: Արդէն 25 տարի է` այնտեղ կ’ապրիմ: Բնականաբար, Ֆրանսայի կամ ուրիշ երկրի մէջ բեմ բարձրանալու եւ դերեր կատարելու համար մարդ պէտք է մայրենի լեզուին պէս, առանց որեւէ օտար շեշտադրման` տիրապետէ այդ լեզուին: Ի հարկէ՛, ես շատ լաւ կը տիրապետեմ ֆրանսերէնին, նոյնիսկ ծանօթներս կ’ըսեն, որ ոչ մէկ խնդիր ունիմ այդ առումով, սակայն ես իմ ներքին ձայնիս կ’ապաւինիմ եւ կը գտնեմ, որ բեմէն հնչող օտարալեզու խօսքը, խաղը պէտք է անթերի ըլլայ, իսկ ինչ կը վերաբերի երաժշտութեան, այն ինքնին արդէն լեզու է` հասկնալի բոլորին:

-Տիկին Ժաննա, իսկ ինչպէ՞ս եւ ե՞րբ անցում կատարեցիք երաժշտութեան աշխարհ:

-Քանի որ բեմը չկար, թատրոնը չկար, իսկ դերասանին բեմ  անհրաժեշտ է, ուստի ես մտերմացայ իմ դաշնամուրին հետ. ես մասնագիտութեամբ նաեւ արհեստավարժ երաժիշտ եմ. ու այդպէս` մէկը միւսին ետեւէն ծնան մեղեդիներ: Անգամ մը, երբ Երեւան եկած էի, յայտնի բանաստեղծ ու լրագրող եղբօրս` Լեւոն Բլբուլեանին ցոյց տուի մեղեդիներէս մէկը, շատ հաւնեցաւ ու հարցուց, թէ արդեօք ուրիշը ունի՞մ, ես ըսի, որ շատ ունիմ…եւ սկսաւ մեր համագործակցութիւնը` բառերու ու մեղեդիներու: Յաջորդ առաւօտեան արդէն ծնաւ մեր համատեղ երգը` «Վերադարձի գարուն» վերնագիրով: Շարունակուեցաւ այդ համագործակցութիւնը, որուն արդիւնքով բազմաթիւ գեղեցիկ գործեր ծնան. 200-է աւելի երգեր ունիմ, որոնց մեծ մասը հիմնականին մէջ Լեւոնին հետ  գրած ենք: Մօտաւորապէս երկու տարի առաջ մեր երգերու ժողովածուն հրատարակեցինք, ուր զետեղուած է մեր համատեղ ստեղծագործութիւններու ընտրանին` 40 երգ: Ֆրանսայի մէջ ես աշխատած  եմ շատ տարբեր բանաստեղծներու` հիմնականին մէջ ֆրանսացիներու հետ:

– Այնուամենայնիւ, անգամ աշխատելով ֆրանսացի բանաստեղծներու հետ, Ձեր մեղեդիներուն մէջ, անշուշտ, կը հասկցուի հայկական շունչը. օտարեկրացիները կ’ըմբռնե՞ն ատիկա, կը սիրե՞ն…

-Շա՜տ,անոնք շատ կը սիրեն մեր հայկական երաժշտութեան նրբերանգները. եթէ չսիրէին, չէին շարունակեր համագործակցիլ հետս: Ես հրաշալի առիթներ  ունեցած եմ ` աշխատելու նշանաւոր երաժիշտներու, երգիչներու հետ, որն իմ կեանքիս մէջ կարեւոր դեր  խաղցած է: Յայտնի «Լամպատա»-ի կատարող հեղինակաւոր երգչուհի Լոալուա Պրազը, որուն պատմած էին իմ մասիս, Փարիզ եկած էր` յատուկ ծանօթանալու եւ համագործակցելու  հետս: Մէկ ամիս Փարիզի մէջ իմ տունս իջեւանեց, շատ մտերմացանք, միասին սկսանք երգեր գրել, ան շատ սիրեց իմ մեղեդիներս: 2004 թուականին ան Երեւան եկաւ` մասնակցելու իմ հեղինակային համերգին, եւ ինքն ալ երեք երգ կատարեց:

-Լեւոնը խանդով չի՞  վերաբերիր, երբ մեղեդիներ կը գրէք նաեւ ուրիշ բանաստեղծներու բառերու հիման վրայ:

-Այդ հարցը  անգամ մըն ալ տուած են, Լեւոնը պատասխանած է, որ ինքն ալ ուրիշ երաժիշտներու հետ կը համագործակցի եւ բնաւ խանդով չի վերաբերիր, երբ ես ալ ուրիշ գրողներու հետ կը համագործակցիմ, այսինքն` «դաւաճանութիւն» չի համարեր:

-Հայ դասական գրողներէն որո՞ւն գործերուն  անդրադարձած էք:

-Շատ մեղեդային գրողներ ունինք, սակայն հերթը անոնց չէ հասած, քանի որ ես ունիմ Լեւոն Բլբուլեան. մտադրութիւն ունիմ անդրադառնալ մեր դասականներուն` իմ նախընտրած ստեղծագործութիւններուն:

-Դուք ժամանակաւորապէս ձգած էք Ձեր տունը` Հայրենիքը. երբեք կը վերադառնա՞ք Հայաստան, թէ՞ Դուք այնքան կայացած էք ու կառչած այդ հողին, որ դժուար կ’ըլլայ Ձեր վերադարձը:

-Ես կը մտածեմ այդ մասին, վերջին ժամանակներուն` աւելի շատ, որովհետեւ ոչ մէկ տեղ աշխարհի մէջ դուն քեզի այնքան լիարժէք կը զգաս, ինչպէս` տանդ մէջ:

-Տիկի՛ն Ժաննա, Դուք հիմա Հայաստանի մէջ էք. արդեօք Ձեր սիրելի թատրոնը, բեմերը չե՞ն կանչեր Ձեզ:

-Հէնց այսօր պէտք է թատրոն այցելեմ, հանդիպիմ իմ գործընկերներուս, ներկայացում նայիմ. այնչափ կը կարօտնամ թատրոնը: Ճիշդ է, ես բազմաթիւ մեղեդիներու հեղինակ եմ, երգահան եւ այժմ երաժշտարուեստի աշխարհին մէջ եմ, սակայն  միշտ ինքզինքս համարած եմ դերասանուհի, էութեամբ արուեստագէտ եմ:

Չէ՞ք զղջար, որ Ձեր դուստրը եւս ուղղորդեցիք արուեստի աշխարհ:

-Թէ՛ իմ աղջիկս, թէ՛ տղաս էութեամբ արուետագէտ  են. տղաս ալ հրաշալի երգեր  կը գրէ, բառեր, նաեւ գործիքաւորումներ կ’ընէ, ան մեզմէ աւելի շնորհալի է: Ինչ կը վերաբերի Նարային, ան ի ծնէ դերասանուհի է. երբ ան Ֆրունզէ Դօվլաթեանի մօտ նկարահանուեցաւ «Կարօտ» ֆիլմին մէջ, Դօվլաթեան հիացած էր անոր անթերի, սահուն խաղով: Նարան եւ՛ երաժիշտ է, երգչուհի, եւ՛ դերասանուհի, ստեղծագործող անհատ, սակայն ան այժմ առաւել կեդրոնացած է երգարուեստի վրայ: Նարան բեմին վրայ ինքնամոռաց կը դառնայ, ան այնպէս  կը վերամարմնաւորուի, կերպարանափոխուի, որ զարմանքէն կը քարանաս ու հիանաս. ան լիարժէք ու կայացած երաժիշտ է, եւ ես երբեք չեմ զղջար. Աստուա՛ծ  զինք ուղղորդած է:

-Ինչու՞ Նարա Նոյեան, Նոյի հետ կապ ունի՞, կեղծանու՞ն է…

-Ո՜չ. Նարայի հայրական ազգանունը Մնոյեան է, սակայն բեմական աշխարհի մէջ, առաւել եւս` օտար երկրի մէջ ատիկա չեն կրնար ճիշդ արտաբերել, ուստի Մ-ն հանեցինք, եւ մնաց Նոյեան:

-Յառաջիկային ի՞նչ նոր ծրագիր ունիք:

-Սեպտեմբերին Հայաստանի մէջ կը պատրաստուիմ կազմակերպել մենահամերգս` ինքս կատարելով իմ ստեղծագործութիւններս, իմ մեղեդիներս, իմ բառերուս հիման վրայ գրուած երգերս: Նպատակ ունիմ յետագային զուգերգ մը պատրաստել Լեւոնի հետ եւ միասին կատարել զայն:

-Որ՞ն է Ձեր հոգիի երգը, որն ամբողջապէս ու խորութեամբ կ’արտայայտէ Ձեր ներաշխարհի բոլոր ապրումները:

-Շառլ Ազնաւուրի «Պոհեմ»-ը, իսկ եթէ երգչուհի ըլլայի, կը կատարէի Կոմիտասի բոլոր ստեղծագործութիւնները:

Զրուցեց Կարինէ Աւագեան

%d5%aa%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a11%d5%aa%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a1%d5%aa%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a12

Նամակ Զինուորին. Կը Գրեն Օդեսա Ապրող Հայ Փոքրիկները

«Հայերն այսօր»-ը «Նամակ զինուորին» խորագիրին ներքոյ իր ընթերցողներուն կը ներկայացնէ Ուքրանիոյ Օդեսա քաղաքի Մեսրոպ Մաշտոցի անուան կիրակնօրեայ դպրոցի 2-րդ դասարանի աշակերտներու նամակները` ուղղուած Հայոց բանակի զինուորներուն:

img_7069-22-03-17-03-29 img_7070-22-03-17-03-29 img_7071-22-03-17-03-29 img_7072-22-03-17-03-29 img_7073-22-03-17-03-29 img_7074-22-03-17-03-29 img917 img918 img919

Մեկնարկեց 2017թ. «Արի Տուն» Ծրագիրը

Ապրիլ 10-ին ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան մէջ տեղի ունեցաւ 2017թ. Սփիւռքի երիտասարդներու հայրենաճանաչութեան «Արի տուն» ծրագիրի բացման հանդիսաւոր արարողութիւնը:

Այս փուլով Հայաստան  այցելած է 66 պատանի ու աղջիկ  Ֆրանսայի Ալֆորվիլ քաղաքի «Ս. Մեսրոպ-Արապեան», Փարիզի «Դպրոցասէր» եւ Մարսէլի «Համազգային» վարժարաններէն` 10 ուսուցիչի ուղեկցութեամբ:

Մասնակիցներուն ողջունեց ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան: Ան մասնաւորապէս նշեց. «Բարով էք եկել Հայրենիք, սիրելի՛ պատանիներ եւ աղջիկներ: Ձեզանից շատերի համար սա առաջին այցն է Հայաստան եւ վստահ եմ, որ այն անմոռանալի կը դառնայ ձեզ համար, եւ դուք կը վերադառնաք Ֆրանսիա` կրկին Հայաստան գալու ցանկութեամբ, երազանքով: Շնորհակալ եմ «Ս. Մեսրոպ- Արապեան», «Դպրոցասէր» եւ «Համազգային» վարժարանների ուսուցիչներին եւ աշակերտներին ուղեկցող ողջ անձնակազմին: Վստահ եմ, որ մեր երեխաները շատ բան են լսել եւ շատ բան գիտեն իրենց երկրի պատմութեան, գրականութեան, մշակոյթի մասին, եւ այդ ամէնի համար նրանք պարտական են իրենց ուսուցիչներին եւ ծնողներին»:

Նախարար Հրանոյշ Յակոբեան յատուկ շնորհակալութիւն յայտնեց ֆրանսահայ բարերար Սարգիս Պետոյեանին` 11 տարի շարունակ Ֆրանսայի հայկական վարժարաններու աշակերտներուն այցը Հայաստան հովանաւորելու համար: «Հայաստան բերելով օտար ափերում մեծացած երեխաներին` Դուք նրանց հնարաւորութիւն էք ընձեռում տեսնել իրական Հայրենիքը, մեր վանքերն ու Մատենադարանը, Զուարթնոցն ու Սեւանը, այլ պատմամշակութային վայրերը, որից յետոյ նրանք որտեղ էլ ապրեն եւ ինչ էլ անեն, միշտ հայ կը մնան եւ միշտ կը ձգտեն վերադառնալ Հայաստան»:

Այնուհետեւ նախարարը «Արի տուն» ծրագիրի տարբերանշանով շապիկ եւ գլխարկ հագցուց ամենակրտսեր մասնակից Ալֆորվիլի «Ս. Մեսրոպ-Արապեան» վարժարանի սան Յարութիւն Վրթանէսեանին:

«Ս. Մեսրոպ-Արապեան» կրթարանի անունէն շնորհակալական խօսքով հանդէս եկաւ հայոց լեզուի եւ գրականութեան ուսուցչուհի Սիրարփի Կոսոյեան: Ան նշեց, որ երեխաներն անհամբերութեամբ եւ մեծ սիրով կը սպասեն Հայաստանի տեսարժան վայրեր այցելութիւններուն:

Փարիզի «Դպրոցասէր» վարժարանի ուսուցչուհի Նորա Պարութճեան-Պասիքեան կարեւոր համարեց արեւմտահայերէնը Հայաստանի մէջ գործածական լեզու դարձնելու անհրաժեշտութիւնը: «Այդ պարագային հայերէնի արեւելահայ եւ արեւմտահայ ճիւղերով խօսողներն իրար արագ հասկնալու արգելք այլեւս չեն ունենար», -նշեց ան:

Բարերար Սարգիս Պետոյեան իր խօսքին մէջ նշեց. «Շնորհակալութիւն, սիրելի՛ տիկին Յակոբեան, Ձեր ջերմ ընդունելութեան համար: Դուք ամէն տարի սիրով կ’ընդունիք մեր երեխաները: Այո՛, անհրաժեշտ է, որ մեր պատանիներն ու աղջիկները տեսնեն իրենց հողը, որոնուետեւ անոնք են մեր ապագան, մեր վաղուան զինուորները»:

Ձեռնարկին ընթացքին արիտունցիները երգեցին եւ արտասանեցին հայ հեղինակներու, գրողներու ստեղծագործութիւններ: Կոմիտասեան կատարումներով հանդէս եկաւ Արարատեան թեմի «Ծաղկազարդ» համոյթը:

Մասնակիցները հնարաւորութիւն ունեցան դիտելու «Արի տուն» ծրագիրի մասին պատմող ֆիլմ:

%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b61%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b62%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b63%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b64%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b65 %d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b66%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b67%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b68 %d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%b69