«Սարդարապատ» շաբաթաթերթի գլխաւոր խմբագիր Տիանա Տէր-Կարապետեանին յանձնուեցաւ գլխաւոր մրցանակ

ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան, Համաշխարհային հայկական կոնգրէսի եւ Ռուսաստանի հայերու միութեան հետ համատեղ կազմակերպուած «Հայապահպանութեան գործին մէջ նշանակալի աւանդի համար» ամենամեայ մրցանակաբաշխութեան «Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին ընդառաջ` լաւագոյն հրապարակում» անուանակարգին մէջ գլխաւոր մրցանակին արժանացաւ Արժանթինի «Սարդարապատ» շաբաթաթերթի գլխաւոր խմբագիր Տիանա Տէր-Կարապետեան:

Ապրիլ 20-ին ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան  Արժանթինի «Սարդարապատ» շաբաթաթերթի գլխաւոր խմբագիր Տիանա Տէր-Կարապետեանին յանձնեց մրցանակը:

Ողջունելով ներկաները` նախարարը նշեց. «Ուրախալի է այն, որ հեռաւոր Արգենտինայում գործում է «Սարդարապատ» հայաշունչ անունով շաբաթաթերթ, որը ազգապահպան գործունէութիւն է ծաւալում ոչ միայն արգենտինահայութեան շրջանում, այլեւ արգենտինացիներին  ծանօթացնում է հայ ժողովրդի պատմութեանն ու ներկային»: Նախարարը մաղթեց նաեւ, որ թերթը, որ դարձած է հայապահպանութեան կեդրոն առաւել աշխոյժ շարունակէ իր գործունէութիւնը:

Ստանալով մրցանակը` «Սարդարապատ» շաբաթաթերթի գլխաւոր խմբագիր Տիանա Տէր-Կարապետեան շնորհակալութիւն յայտնեց բարձր գնահատանքի համար եւ նշեց, որ շաբաթաթերթը ալ աւելի մեծ պատասխանատուութեամբ պիտի շարունակէ հայապահպանութեան ուղղուած իր գործունէութիւնը:

 

Կայացաւ պոլսահայ արուեստագէտ Ժուլիա Մութլուի «100 տարի–100 հայկական տարազ» համերգ-ցուցադրութիւնը

Ապրիլ 20-ին Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ձեռնարկներու ծիրէն ներս ՀՀ առաջին տիկին Ռիտա Սարգսեանի բարձր հովանիի ներքոյ, ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան հովանաւորութեամբ Ա.Սպենդիարեանի անուան օփերայի եւ պալէի ազգային ակադեմական թատրոնին մէջ կայացաւ պոլսահայ արուեստագէտ Ժուլիա Մութլուի` «100 տարի–100 հայկական տարազ» համերգ-ցուցադրութիւնը: Ձեռնարկին աջակցած են Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի եւ Արեւելեան Եւրոպայի թեմը եւ «Վերդէ» ՍՊԸ-ն:

Համերգ-ցուցադրութեան ներկայ էին ՀՀ առաջին տիկին Ռիտա Սարգսեան, ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան, ՀՀ մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօղոսեան, ոլորտի մասնագէտներ, մտաւորականներ, հիւրեր:

Ցուցադրութիւնը բացման խօսքով ներկայացուց ձեռնարկի աջակից, «Մարմարա» օրաթերթի փոխխմբագիր Մաքրուհի Յակոբեան: Ան շնորհակալութիւն յայտնեց ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան, մասնաւորապէս նախարար Հրանոյշ Յակոբեանին  այս կարեւոր նախագիծը կեանքի կոչելու համար:

Ան նշեց. «Պատմական տարազներու այսօրուան ցուցադրութիւնը հագուստներու պարզ ներկայացում չէ, այլ յուզումով ու մեծ անհանգստութեամբ կատարուած ուխտագնացութիւն` դէպի մեր նախնիներու` դժբախտ պապերու հայրենիք, դէպի անոնց ստեղծած քաղաքակիրթ եւ ճաշակաւոր ապրումները»:

Ներկայացուեցան 1590-2015 թթ. միջեւ ինկած ժամանակա­հատուա­ծին մէջ հայ ժողովուրդի տարբեր դասակարգերու եւ սեռերու տարազները` հողագործէն մինչեւ Օսմանեան շրջանի վաճառական, նաեւ` զարդեղէններ, գլխանոցներ, տրեխներ, հագուստներ, տաբատներ:

 Ցուսահանդէսը մեկնարկեց ալաշկերտցի գեղջկուհիի տարազի ներկայացմամբ, այնուհետեւ ցուցադրուեցաւ ամասիացի նորահարսի հանդերձանքը, Կուտինայի քաղաքաբնակ տղամարդու տարազը, Մոկս գաւառի աղջկայ եւ տղամարդու, Վասպուրականի լեռնային Շատախ աւանի ընտանիքի, Զէյթունցի ռազմիկի եւ տարբեր գաւառներու հայուհիի, հայ վաճառականներու, երեւանցի ունեւոր տիկնոջ տօնական հագուստի, շուշեցի աղջկան, Լեռնային Ղարաբաղի գիւղերէն  աշուղի մը, թիֆլիսցի հայ կինտոյի, վանեցի քաղաքաբնակ կնոջ, սասունցի տղամարդու, հայ միանձնուհիներու ամենօրեայ, կաթողիկոսի եւ սարկաւագի ծիսական հանդերձանքներ, տարազներ:         Յատկանշական էր Հայոց ցեղասպանութեան նահատակ բանաստեղծի` Սիամանթոյի մօր հարսնութեան զգեստը  19-րդ դարուն եւ այլ տարազներ:

Տարազներներու ցուցադրութիւնը հանդիսատեսին հնարաւո­րութիւն ընձեռեց պատկերացում կազմելու ոչ միայն քաղաքաբնակ եւ գաւառաբնակ մեր ժողովուրդի անցեալի բարքերու, տարազները ստեղծած կանանց ճաշակի, ստեղծագործական մօտեցումներու, այլեւ բարքերու ու սովորոյթներու մասին:

Ծրագիրը ներկայացնելով, հեղինակը` Ժուլիա Մութլուն նշեց. «Այս ցուցադրութեամբ, երիտասարդներու շնորհիւ ես ցանկացայ ներկայացնել մեր նախահայրերու աւանդական տարազները` տարբեր միջավայրներու մէջ: Շուրջ 70 տարազ պատրաստած էի դեռեւս 2011-ին, իսկ 2015-ին այդ թիւը հասցուցի 100-ի: 1590-ական թթ.-ից մինչեւ մեր օրերը մեր երգերը, պարերը եւ տարազները փոփոխութիւններու  ենթարկուած են: Այս հաւաքածուն Ձեր դատին ներկայացնելու գործին մէջ իրենց ներդրումը  բերած են Ժանին Փափազեան, Արամ Կոստանեան եւ բազմաթիւ շնորհաշատ երիտասարդներ, որոնց ես շնորհակալութիւն կը յայտնեմ»:

Ձեռնարկին ընթացքին իր մշակած հայկական տարազները ներկայացուց նաեւ Հայաստանի «Տէրեան» մշակութային կեդրոնը` «Միքայէլ Ոսկանեան եւ ընկերներ» խումբի նուագակցութեամբ:

Ձեռնարկի երկրորդ հատուածին մէջ Պոլսէն ժամանած հայ արուեստագէտները ներկայացուցին երաժշտական բեմականացուած համարներ:

Ժուլիա Մութլուի բեմադրութեամբ` Արա Գէորգեանի «Մուսա լեռ» երաժշտութեան եւ «Լուսնեակ գիշեր» ժողովրդական երգի ներքոյ հանդէս եկաւ Պոլիսէն ժամանած աղջիկներու եւ տղաներու պարախումբը:

Նոյն պարախումբի սաները ներկայացուցին նաեւ Արամ Կոստանեանի կողմէ բեմադրուած պարային համարը` Վահան Թէքէեանի «Հայկական եկեղեցին» բանաստեղծութեան բներգով:

«Էրեբունի-Երեւան» եւ «Կիլիկիա» երգերու կատարմամբ հանդէս եկաւ Սահակ Պարթեւ Կարեան:

Ձեռնարկին աւարտին ողջոյնի խօսքով հանդէս եկաւ ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան: Ան մասնաւորապէս նշեց. «Սիրով, ջերմութեամբ անսահման ուրախութեամբ եմ ողջունում ձեզ այսօր, այստեղ` Մայր Հայրենիքում` հայաստանեան ամենաշքեղ բեմերից մէկում, որտեղ դուք, իսկապէս մշակութային հրավառութիւն իրականացրիք, որն իր պատմական նշանակութեամբ, իր բովանդակութեամբ, իր ազգային արժէքով ու նշանակութեամբ յուզեց ու հիացրեց բոլորիս: Միեւնոյն ժամանակ` մենք բոլորս ապրեցինք մի խորին տխրութիւն, քանի որ մեզանից իւրաքանչիւրը ձեր շնորհիւ տեղափոխուեց պատմական հայրենիք եւ զգաց նրա իրական գոյների համանուագը, շունչն ու սրտի բաբախը` վերակերտելով բոլոր գաւառների իւրահատուկ ոճն ու կերպարները: Հսկայական աշխատանք է կատարուած, շնորհակալ եմ իւրաքանչիւրին, ով իր ներդրումն է ունեցել, որ մենք կարողանանք վայելել, այս բացառիկ մշակութային իրադարձութեան ականատեսն ու վկան դառնալ: Հպարտ եմ, որ այս ձեռնարկն իրականութիւն դարձաւ` եւս մէկ անգամ վկայելով մեր բարձր մշակոյթի եւ քաղաքակրթութեան մասին: Կարծում եմ, որ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած միջոցառումների շարքում այս ցուցադրութիւնը առանձնայատուկ տեղ է գրաւում»:

Բարձր գնահատելով պոլսահայ արուեստագէտներու աւանդը`նախարար Հրանոյշ Յակոբեան Ժուլիա Մութլուին պարգեւատրեց Սփիւռքի նախարարութեան ոսկէ մետալով, Ժանին Փափազեանին` «Արշիլ Գորկի» մետալով, Սահակ Պարթեւ Կարեանին` նախարարութեան պատուոգիրով, իսկ  Արամ Կոստանեանին` շնորհակալագիրով:

Գերմանացի պատգամաւորը մանկութենէն լսած է Կոմիտաս ու կը սիրէ հայկական ուտեստներ

Պունտեսթագի Քրիստոնեայ դեմոկրատական կուսակցութեան պատգամաւոր Մարտին Փացոլտ թէպէտ ոչ շատ վարժ, սակայն կը խօսի եւ կը հասկնայ հայերէն:

Առաջին անգամ կ’այցելէ Հայաստան, սակայն թէ վայրերը, թէ մարդիկ հարազատ են: Հայերու ու Հայաստանի մասին Փացոլտ գիտէ մանկութենէն: Անոր մայրը հայ է, հայրը գերմանացի: Մայրը անոր ոչ միայն հայերէն  սորվեցուցած է, այլ պատմած Կոմիտասի մասին:

«Կոմիտասի երաժշտութիւնը  մանկութենէս  ծանօթ է ինծի: Մայրս հայ է եւ ինծի սորվեցուցած է հայերէն, ես միշտ սիրած եմ Կոմիտասը եւ երբ եկայ Հայաստան, ցանկութիւն յայտնեցի այցելել Կոմիտասի թանգարան: Ես այդքան ալ լաւ չեմ խօսիր հայերէն, բայց երբ դուք հայերէնով հարց կու տաք, խօսքերը ինծի համար շատ հարազատ կը թուին»,- «Արմէփրէս»-ի հարցին ի պատասխան ըսաւ պատգամաւորը: «Ես հայկական ուտելիքներ շատ կը սիրեմ: Մեր տան մէջ յաճախ հայկական կերակուրներ կը պատրաստուին եւ ատոնք ամենահամեղն են»,- կ’ըսէ պատգամաւորը` շեշտելով, որ իր սիրտը հայ է, գլուխը` գերմանացի:

Ապրիլ 23-ին կը լսուին նաեւ Երուսաղէմի զանգերու ղօղանջները

Ապրիլ 23-ին Երուսաղէմի Ժառանգաւորաց վարժարանէն ուղիղ  առցանց միացում պիտի ըլլայ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին` հետեւելու համար անմեղ նահատակներու սրբադասման արարողութեան, որուն պիտի յաջորդէ Սուրբ Յակոբ եկեղեցւոյ եւ քոյր եկեղեցիներու զանգերու գուժկանի 100 զարկը:  Այս մասին «Հայերն այսօրին» կը տեղեկացնէ  Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքարանը :

Սրբադասման արարողութենէն, Սուրբ Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ ժառանգաւորաց վարժարանի սաներու կատարմամբ կը հնչեն «Սուրբ, Սուրբ» եւ «Հայր  Մեր»  շարականները: Ատոր կը յաջորդէ Ջահերով երթը Սուրբ Յակոբ եկեղեցւոյ մօտէն  դէպի  Նոր Երուսաղէմի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի:

Երեկոյեան տեղի կ’ունենայ «Շառլոթ»  երգչախումբի համերգը` Սբ. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ մէջ: Համերգի ընթացքին կը հնչեն  հոգեւոր եւ դասական ստեղծագործութիւններ: Կ’իրականացուի Ջահերով երթ եւ մոմովառութիւն` Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցիէն դէպի Հայոց ցեղասպանութեան նուիրուած յուշարձան:

Ապրիլ 24-ի օրը կը սկսի Սուրբ Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ մատուցուող Սուրբ եւ անմահ պատարագով: Պատարագէն յետոյ հաւաքուածները ծաղկեպսակ կը զետեղեն Հայոց ցեղասպանութեան յուշարձանին մօտ: Ապա տեղի կ’ունենայ յատուկ յուշահանդէս Ժառանագաւորաց վարժարանի բակին մէջ: Ներկաները բողոքի ցոյցով կը շարժին դէպի թրքական դեսպանատուն եւ կը հնչեցնեն իրենց պահանջատիրութեան կոչը:

Յատուկ միջեկեղեցական արարողութիւն կը կազմակերպուի Սուրբ Յարութեան տաճարին մէջ` հոգեւոր պետերու եւ դիւանագիտական ներկայացուցիչներու մասնակցութեամբ:

Վերջաւորութեան Ժառանգաւորաց վարժարանի արարողութիւններու սրահին մէջ կը կայանայ յատուկ յուշահանդէս:

Ծայրայեղականները Թուրք-Սուրիական Սահմանէն Կրկին Յարձակուած Են Քեսապի Վրայ. Արաբագէտ

Սուրիական հակակառավարական ծայրայեղ արմատական խմբաւորումները կրկին թուրք-սուրիական սահմանէն յարձակում իրականացուցած են Սուրիոյ հայաբնակ Քեսապի վրայ եւ ետ շպրտուած են: Այս մասին` Panorama.am-ի՝ ֆէյսպուքեան իր էջին մէջ գրած է արաբագէտ Արմէն Պետրոսեանը:

«Ապրիլ 18-ին` ուշ երեկոյեան, ճիշտ 2014 թուականի Մարտ 21-ի սենարով, նոյն սուրիական հակակառավարական ծայրայեղ արմատական խմբաւորումները` «Ալ Նուսրայի ճակատ»-ը եւ «Հարաքաթ Ահրար Ալ Շամ»-ը կրկին թուրք-սուրիական սահմանէն յարձակում իրականացուցած են Սուրիոյ հայաբնակ Քեսապի շրջանի դէմ: Բայց այս անգամ ծայրայեղականները չեն կրցած նախկին յաջողութիւնները արձանագրել, այլ հիմնականօրէն «Ժողովրդական ինքնապաշտպանական ուժերու» կողմէ ետ շպրտուած են դէպի Թուրքիա…»,-  գրած է արաբագէտը:

Ա. Պետրոսեանը տեղադրած է նաեւ հետեւեալ նիւթը:

Յիշեցնենք, որ 2014 թուականի Մարտ 21-ի առաւօտեան իսլամականները Թուրքիոյ կողմէ յարձակած են հայաշատ Քեսապ քաղաքի վրայ, որ կը գտնուի Լաթաքիա նահանգին մէջ եւ սահմանակից է Թուրքիոյ: Տեղի բնակչութիւնը տարհանուած էր Լաթաքիա: Սուրիոյ կառավարական բանակը շրջանը գրոհայիններէն ազատագրած էր զայն Յունիսին:

Ղպտի Եկեղեցւոյ հովուապետը ժամանեց Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածին (լուսանկարներ)

Ապրիլ 20-ին Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ոգեկոչման արարողութիւններու առիթով, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագոյն Պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հրաւէրով, Հայաստան ժամանեց Ալեքսանդրիոյ եւ Համայն Ափրիկէի Պապ, Ղպտի Ուղղափառ Եկեղեցւոյ առաջնորդ Նորին Սրբութիւն Թեւադրոս Բ-ը:

Օդակայանի մէջ Ղպտի Եկեղեցւոյ առաջնորդը դիմաւորեցին Տաւուշի թեմի առաջնորդ Տ. Եզնիկ արքեպիսկոպոս Պետրոսեան, Մայր Աթոռի կրթական հաստատութիւններու վերատեսուչ Տ. Գէորգ եպիսկոպոս Սարոյեանը եւ Մայր Աթոռի միջեկեղեցական յարաբերութիւններու պատասխանատու Տ. Յովակիմ եպիսկոպոս Մանուկեանը:

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի մէջ` Մայր Տաճարի առջեւ, Թեւադրոս Բ Պատրիարքը դիմաւորեց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագոյն Պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը: Եղբայրական ողջագուրումէն ետք երկու Եկեղեցիներու հովուապետերը զանգերու ղօղանջներու ներքոյ թափօրով առաջնորդնուեցան Մայր Տաճար, ուր Իջման Ս. Սեղանի առջեւ կատարուեցաւ գոհաբանական աղօթք:

Աղօթքէն ետք Ամենայն Հայոց Հայրապետը բարի գալստեան խօսքով ողջունեց Նորին Սրբութիւն Թեւադրոս Բ-ը:

«Մենք մեծ մխիթարութիւն ենք ապրում, որ այս օրերին, երբ մեր ժողովրդի զաւակները ոգեկոչում են Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցը, մեր Քոյր Եկեղեցու հոգեւոր պետը Մեզ հետ է եւ մեր ժողովրդի կողքին»,- ըսաւ Նորին Սրբութիւնը: Վեհափառ Հայրապետը գոհունակութեամբ ընդգծեց, որ յառաջիկայ օրերուն տարբեր Եկեղեցիներու հոգեւոր պետեր եւ ներկայացուցիչներ միասնաբար պիտի դատապարտեն աշխարհի մէջ մարդկային կեանքի դէմ ուղղուած ամէն տեսակի ոճրագործութիւն, ինչպէս նաեւ աղօթեն աշխարհի խաղաղութեան եւ բարօրութեան համար: Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը մաղթեց նաեւ, որ Երկնաւոր Տէրը արդիւնաւորէ Եկեղեցիներու աստուածադիր առաքելութիւնը` աւելիով նպաստելու ժողովուրդներու միջեւ փոխհասկացողութեան եւ հանդուրժողականութեան ոգիի զօրացման: Աւարտին Նորին Սրբութիւնը Թեւադրոս Բ Պատրիարքին ցանկացաւ Տիրոջ զօրակցութիւնը իր դժուարին առաքելութեան մէջ:

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի խօսքէն ետք ողջոյնի ու երախտիքի խօսքով հանդէս եկաւ Ղպտի Ուղղափառ Եկեղեցւոյ առաջնորդ Թեւադրոս Բ-ը: Նշելով, որ մշտապէս հետաքրքրուած եղած է Հայ Եկեղեցւոյ եւ հայ ժողովուրդի բազմադարեայ պատմութեամբ` Ղպտի Եկեղեցւոյ առաջնորդը անդրադարձաւ նաեւ երկու Եկեղեցիներու միջեւ առկայ բարեկամական սերտ գործակցութեան:

Խօսքի աւարտին Թեւադրոս Բ-ը վստահութիւն յայտնեց, որ այս այցելութիւնը Յիսուս Քրիստոսի նկատմամբ ունեցած հաւատքի վերանորոգման առիթ պիտի դառնայ:

Տանիէլ Տեքերը ժամանած է Հայաստան` ՀՀ քաղաքացիութիւն ստանալու

Օրեր առաջ Արցախփրէսը տեղեկացուցած էր, որ Արա Գէորգեանի «Ատանա» երգի բառերու հեղինակ, ամերիկացի երգիչ Տանիէլ Տեքերը կը ցանկայ դառնալ ՀՀ քաղաքացի: Տեքեր ժամանած է Հայաստան` քաղաքացիութիւն ստանալու, նաեւ Արա Գէորգեանի հետ նոր` «Սեւ Ապրիլ» նախագիծի աշխատանքները աւարտելու եւ ցեղասպանութեան օրը Հայաստանի մէջ ըլլալու համար:

Լրագրողներու հետ հանդիպման ժամանակ ՀՀ վաստակաւոր արուեստագէտ, երաժշտահան Արա Գէորգեան նշեց, որ իրենք արդէն դիմած են ՀՀ ոստիկանութեան անձնագրային եւ վիզաներու վարչութիւն` Տեքերի անձնագիրը ստանալու համար: «Յոյս ունիմ, որ մինչեւ Ապրիլ 24 պատրաստ կ’ըլլայ այն, եւ հէնց այդ օրն ալ Տեքեր կը ստանայ ՀՀ քաղաքացիութեան անձնագիրը»,- ըսաւ ան:

Տեքեր, իր հերթին, նշեց, որ, ճիշդ է, ծնունդով ինք հայ չէ, բայց բոլորին կ’ըսէ, որ  ընտրութեամբ հայ է: «Ես հպարտ եմ, որ ՀՀ քաղաքացիի անձնագիր պիտի ստանամ: Տեսէք, քանի որ հայերու ցեղասպանութիւնը տեղի  ունեցած է անոնց` քրիստոնեայ ըլլալուն պատճառով, ուստի` ցեղասպանութեան ենթարկուածներուն ես իմ քոյրերն ու եղբայրները կը համարեմ: Ես, առհասարակ, ինքզինքս կը նոյնացնեմ հայ ժողովուրդին հետ»,- ըսաւ Տեքեր:

Հայերը «Ալնաճաֆ» սրբավայրին մէջ «Կը յիշենք եւ կը պահանջենք երկրորդ անգամ չկրկնուելու համար»

Իրաքցի արաբ գրող եւ ակադեմիկոս` դոկտ. Սաատ Սալլում իր ֆէյսպուքեան էջին վրայ  կը գրէ, «Իսկապէս հոգեկան ուղեւորութիւն մըն էր, այսպիսի այցելութիւններ առիթ կու տան, որ միտքերը ծառայեն սրտերուն.. Աստուածաբանական երկխօսութիւնը հայոց թեմի առաջնորդ Աւաք արք. Ասատութեանի եւ Ալնաճաֆ սրբավայրի  բարձրաստիճան հոգեւորականներուն միջեւ ձգեց , որ այս հանդիպումը ըլլայ ամենամեծ արկածախնդրութիւնը կեանքիս վերջին տարիներուն ընթացքին: Այս մասին “Հայերն Այսօր”-ը կը տեղեկանայ գրողի էջէն։

ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Միջկրօնական երկխօսութեան բաժինի տնօրէն` «Հասան Նատըմ» ընծայեց մեզ մեծ եւ անկրկնելի առիթ, որ ցեղասպանութեան ոգեկոչումը դառնայ վերյիշման ստեղծագործական ուժի:

Ինչպէս կրնայ Հայոց ցեղասպանութեան ոգեկոչումը դառնալ առիթ վերանայելու մեր մտածելակերպի եւ դաստիարակչական գործելաոճին, որ կարենանք ստեղծել նոր դաշինք մը «Զոհերու դաշինք» դիմագրաւելու մեր երկիրը բաժան-բաժան ընելու միջազգային շահերէն:

Մենք կը «Կը յիշենք եւ կը պահանջենք», որ  այդ չկրկնուի ուրիշ ժողովուդրներու հետ:

Յիշեցնենք, որ Ապրիլ 15-ին Իրաքի թեմի առաջնորդ Աւագ արք. Ասատուրեան եւ Ազգային կեդրոնական վարչութեան ատենապետ` Պրն. Մելքոն Մելքոնեան այցելեցին շիաներու Ալնաճաֆ սրբավայրը, ուր շահեկան հանդիպումներ ունեցան սրբավայրին մէջ բարձրաստիճան հոգեւորականներու հետ:

Հայոց Ցեղասպանութեան Ոգեկոչում՝ Լոս Անճելըսի Հանրակառքերու Ճամբով

Քաղաքի ճանապարհներու վրայ արդէն սկսած են երեւիլ հանրակառքեր, որոնզ կողքերուն Հայոց Ցեղասպանութիւնը յիշատակող գրութիւն կայ:

Արդարեւ, մինչեւ յառաջիկայ Յունիս, 300 հանրակառքեր Լոս Անճելըսի բնակիչներուն եւ քաղաքը այցելող զբօսաշրջիկներուն սպասարկելու հետ միասին, տեղեակ պիտի պահեն զանոնք Հայոց Ցեղասպանութեան մասին:

Այս ծրագիրը հնարաւոր դարձած է շնորհիւ Լոս Անճելըսի քաղաքապետական Խորհուրդի անդամ Փօլ Գրիգորեանի ճիգերուն:

Այս մասին յայտնած է Ասպարեզ:

Էրտողան Դարձաւ Հայոց Ցեղասպանութեան Հարիւրամեակի Լաւագոյն Հրապարակախօսը

Վերջին տարիներուն, երբ աշխարհասփիւռ հայերը սկսան ծրագրել Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի ոգեկոչումը, անոնք երկու հիմնական մտահոգութիւն ունէին` ինչպիսի՞ միջոցառումներ ձեռնարկել, որոնք առաւելագոյնս պատշաճ ըլլան այս մեծաշուք առիթին, եւ ինչպէ՞ս թաքցնել իրենց ծրագիրները թրքական կառավարութենէն, որպէսզի ան չկարենայ խափանել կամ ձախողել զանոնք:

Մենք չէինք գիտեր, որ թուրք ղեկավարները ի վերջոյ ակամայ պիտի դառնան մեր լաւագոյն «դաշնակիցները», եւ հարիւրամեակի ծրագիրները ձախողելու փոխարէն այնպիսի անհեթեթ յայտարարութիւններ պիտի ընեն, որ ամբողջ աշխարհի մէջ պիտի պրոպականդեն Հայոց ցեղասպանութիւնը` գերազանցելով մեր բոլոր ակնկալիքները:

Որեւէ հոլիուտեան սենարիստ չէր կրնար աւելի լաւ գործ ընել, քան Էրտողանը որպէս վարչապետ, իսկ այնուհետեւ` նախագահ` ապահովելով աշխարհի մէջ ամենամեծ հնարաւոր լսարանը 100-րդ տարելիցի ոգեկոչման համար:

Հարիւրամեակի տարեսկիզբէն շատ առաջ Էրտողան պարարտ հող պատրաստեց իր տարօրինակ յայտարարութիւններով` փչացնելով իր եւ իր երկրի հեղինակութիւնը. ան յայտարարեց, որ մահմետականները յայտնաբերած են Ամերիկան Քոլումպոսէն առաջ. որ մահմետականներու համար անհնար էր ցեղասպանութիւն գործելը. եւ ըսաւ հեռուստահաղորդավար Չառլի Ռոզին, թէ քանի որ Սթամպուլի մէջ դեռ հայեր կան, ապա հնարաւոր չէր, որ ցեղասպանութիւն եղած ըլլար:

Այնուհետեւ Էրտողան փակեց «Եութուպ»-ն ու «Թուիթըր»-ը, քանի որ անոնց բովանդակութենէն որոշ բաներէ չեր ախորժեր. ձերբակալեց պատանի ուսանող մը շարադրութիւն գրելուն համար, որ չէր արժանացած ժամանակակից սուլթանի հաւանութեան. բանտարկեց լրագրողներ եւ ծաղրանկարիչներ իր քաղաքականութիւնը քննադատելուն համար. հետապնդեց մահմետականներու կրօնական առաջնորդ Ֆեթուլլահ Կիւլենի հետեւորդները եւ բարձրաստիճան զինուորականներ`Նորին մեծութեան դէմ անոնց կազմակերպած դաւադրութեան պատրուակով. հրամայեց կրակել խաղաղ ցուցարարներու վրայ Սթամպուլի Կեզի զբօսայգիին մէջ. եւ գաղտնալսուած հեռախօսազրոյցին մէջ յանձնարարեց որդիին, թէ ինչպէս ծածկել տասնեակ միլիոնաւոր կանխիկ տոլարները…

Էրտողան իր կոշտ յայտարարութիւններով եւ կոպիտ պոռթկումներով կրցաւ թշնամացնել բազմաթիւ երկիրներու ղեկավարներ, որոնց հետ կը գործակցէր, ներառեալ Միացեալ Նահանգները, Ֆրանսան, Գերմանիան, Իրանը, Իրաքը, Եգիպտոսը, Յունաստանը, Ռուսիան եւ Սուրիան: Ըստ էութեան, ան իր «զերօ խնդիրներ հարեւաններու հետ» արտաքին քաղաքականութիւնը վերածեց` «զերօ հարեւաններ` առանց խնդիրներու»…

Այս տարեսկիզբին` Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին ընդառաջ, Էրտողան հասաւ իր գործունէութեան գագաթնակէտին: Ան «փայլուն» միտք յղացաւ Կալիփոլիի տօնակատարութեան օրը տեղափոխել Ապրիլ 24-ին, եւ աւելի քան 100 երկիրներու ղեկավարներ հրաւիրելով Թուրքիա` համայն աշխարհի ուշադրութիւնը շեղել այդ նոյն օրը Երեւանի մէջ կայանալիք Հայոց ցեղասպանութեան ոգեկոչման արարողութիւններէն: Թուրքիոյ նախագահը փորձեց վերաշարադրել պատմութիւնը` մեղադրելով Հայաստանը Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ամսաթիւը Ապրիլ 24-ին փոխելուն համար…

Նման մանկամիտ խորամանկութիւնները չէին կրնար վրիպիլ միջազգային հանրութեան ուշադրութենէն: Էրտողանի կեղտոտ հնարքները բացայայտող բազում յօդուածներ գրուեցան: Հայոց ցեղասպանութեան ոգեկոչման արարողութիւնները ձախողելու փոխարէն թուրք ղեկավարները յաջողեցան պրոպականտել Ցեղասպանութեան հարիւրամեակը` նախքան հայերուն կողմէ որեւէ ձեռնարկ կազմակերպելը…

Իսկ յետոյ եկաւ Հռոմի Ֆրանսիս պապի Ապրիլ 12-ի յիշարժան քարոզը` մեղադրելով Թուրքիան  հայ ժողովուրդին դէմ «20-րդ դարու առաջին ցեղասպանութիւնը» գործելուն համար… Ի պատասխան` Էրտողան ետ կանչեց Թուրքիոյ դեսպանը Վատիկանէն, իսկ յետոյ, սովորաբար իր սառն դատող վարչապետ Տաւութօղլուի եւ թուրք պետական պաշտօնեաներու ամբողջ անձնակազմին հետ միասին սկսաւ վիրաւորել Հռոմի պապը, Կաթոլիկ եկեղեցին, եւ նոյնիսկ Պապի ծննդավայր Արժանթինը… Այսպիսով, քանի մը օրուան ընթացքին Թուրքիոյ ղեկավարները կրցաւ իրենց դէմ հանել աւելի քան մէկ միլիառ կաթոլիկներ ամբողջ աշխարհի մէջ:

Էրտողան զգուշացուց Հռոմի պապը, որ լրացուցիչ գործողութիւններ պիտի ձեռնարկէ ընդդէմ Կաթոլիկ եկեղեցիին` նկատի ունենալով, որ կրնայ Սթամպուլի հին յունական Սուրբ Սոֆիա տաճարը վերածել մզկիթի: Եթէ ան երթայ նման ծայրայեղ քայլի, ապա Թուրքիոյ դէմ պիտի հանէ մնացած քրիստոնեայ աշխարհը:

Հռոմի պապին պատմական քարոզէն քանի մը օր ետք Եւրոխորհրդարանը դարձեալ բանաձեւ ընդունեց Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման վերաբերեալ: Այդ ընթացքին, Էրտողան կը շարունակէր իր հակաեւրոպական եւ հակաքրիստոնէական խիստ քննադատութիւնը` մեղադրելով եւրոպացիները հակաթրքական եւ հակաիսլամական կեցուածքի համար: Բնականաբար, եւրոպացիներուն մօտ հարց յառաջացաւ, թէ ինչպէս կրնայ նման խելագար ղեկավարը երբեւէ միանալ եւրոպական ընտանիքին…

Հազարաւոր թերթեր, հեռուստաընկերութիւններ եւ կայքէջեր կը հաղորդէին թուրք ղեկավարներու կատաղի արձագանգին մասին եւ կը քննադատէին անոնց կողմէ Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը: Աշխարհի ուշադրութիւնը սեւեռած էր հայերուն վրայ` Քարտաշեաններուն Հայաստան կատարած այցին, Հռոմի պապի ուշագրաւ քարոզին եւ Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերեալ Եւրոխորհրդարանի բանաձեւին լայնօրէն լուսաբանման շնորհիւ: Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի նախօրէին հայերը չէին կրնար հասնիլ նման լայն  հրապարակայնութեան, եթէ նոյնիսկ մէկ միլիառ տոլար ծախսէին եւ 100 ծանուցման ընկերութիւն վարձէին …

Յարութ Սասունեան

“Քալիֆորնիա Քուրիըր” թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր

www.TheCaliforniaCourier.com 

Թարգմանութիւնը` Ռուզաննա Աւագեանի

Արեւմտահայերէնի վերածեց՝ ԵՌԱԳՈՅՆ-ը

Ե՞րբ Եգիպտոսը պիտի ճանչնայ Հայոց ցեղասպանութիւնը

“Հայերն Այսօր”-ի տեղեկացմամբ,  “Ալահրամ” եգիպտական կայքէջին վրայ Մուհամմէտ Էմին Ալմասրին կը գրէ, որ հայկական լոբբին ԱՄՆ-ի մէջ կրցաւ իր ջանքերը յաջողցնել երբ ստիպեց Ուաշինկթընին , որ կոչ ուղղէ Թուրքիոյ բացայայտօրէն ընդունելու Հայոց կոտորածները Անատոլիոյ մէջ առաջին Համաշխարհային տարիներուն, որուն զոհ գացին մէկուկէս միլիոն հայեր:

Անցեալ շաբաթ հայերը նաեւ կրցան յաջողութիւն արձանագրել երբ 100-րդ տարելիցի շեմին Հռոմի մէջ մատուցուած պատարագին Ֆրանսիս Պապը յայտարարեց , որ հայերու հանդէպ կատարուածը «ցեղասպանութիւն» էր, որուն հակադարձեց Էրտողանը խիստ քննադատութեամբ:Չանցաւ քանի մը ժամ, երբ Եւրոխորհրդարանը ընդունեց բանաձեւ մը, որ ընդունեց հայոց կոտորածները  «ցեղապանութիւն» էր: Որուն նաեւ հակադարձեց Էրտողան ըսելով, որ այդ որոշումը իր մէկ ականջէն կը մտնէ միւսէն դուրս կու գայ:

Հաշուած օրեր ետք հայերը պիտի ոգեկոչեն ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցը, անոնք կը սպասեն թէ ե՞րբ Եգիպտոսը, Ամերիկան, Եւրոպայի եւ Ֆրանսիս Պապին նման ճանչնան Հայոց ցեղասպանութիւնը:

Հայ Որբերն ու Որբանոցները

19-րդ դարու վերջին, յատկապէս 1894-1896 թուականներուն, տեղի ունեցած հայերու կոտորածներու ընթացքին որբացած հայ երեխաներու համար տարբեր երկրամասերու մէջ բացուեցան որբանոցներ: Գործեցին շուրջ 20 որբանոցներ՝ հայ եւ օտար բարեխնամ ու միսիոներական հաստատութիւններու հսկողութեան տակ: 1915-1923 թուականներուն հայոց ցեղասպանութեան հետեւանքով որբերու թիւը կտրուկ կը բարձրանայ՝ հասնելով երկու հարիւր հազարի:
Առաջին Աշխարահամարտի տարիներուն, միջազգային հանրութեան վերաբերմունքը մեղմելու եւ օտարներուն խաբելու մտադրութեամբ, Թուրքիայի կառավարութիւնը պատերազմի ժամանակ իր իսկ կազմակերպած ջարդերէն փրկուած շուրջ 3500 հայ որբերու համար, կայսրութեան տարբեր քաղաքներու մէջ որբանոցներ կը բանայ: Այդ հաստատութիւններուն մէջ երիտթուրքերը անուղղակիօրէն կը շարունակէին ամբողջ ազգ մը բնաջնջելու իրենց հրէշածին ծրագիրը՝ մանկահասակ որբերուն բռնի թրքացնելով կամ սովամահ ընելով:

Պատերազմի տարիներուն շուրջ 5000 հայ որբեր փրկուեցան Զուիցերիացի միսիոներներ՝ Յակոբ Կիւնցլերի եւ իր տիկնոջ, ինչպէս նաեւ Դանիացի միսիոներներ՝ Մարիա Յակոբսէնի, Կարէն Պիդերսոնի, Քարէն Եփփէի եւ Գրաֆդ Պոնարի հիմնադրած եւ տնօրինած որբանոցներուն մէջ: Բազմաթիւ հայ որբեր փրկուեցան մահէն՝ ապաստան գտնելով արաբներու եւ քուրտերու ընտանիքներուն մէջ:

Ստեղծուեցան որբահաւաքի կազմակերպութիւններ, որոնք արշաւախումբեր ուղարկելով Անատոլիոյ, Սուրիոյ եւ Միջագէտքի անապատներուն խորքերը՝ շատ անգամ վերագնելով օտար տուներու մէջ ստրկութեան վաճառուած հայ փոքրիկներուն: Այսպիսով, հնարաւոր եղաւ հաւաքել շուրջ հարիւր յիսուն հազար հայ որբեր, որոնք ապաստան գտան հայկական եւ օտար բարեգործական հաստատութիւններու մէջ: Հաւաքուած որբերը տեղաբաշխուեցան թուրքիոյ տարբեր շրջաններուն մէջ, նորաստեղծ արաբական երկիրներուն մէջ, Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքին մէջ եւ Յունաստան:

Պատրաստեց Քուէյթի Ազգային Վարժարանի տնօրէն՝ Մանուկ Մանուկեան

Պաղտատի մէջ` դպրոցական հանդէս նուիրուած Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին (լուսանկարներ)

Հովանաւորութեամբ Իրաքի թեմի բարեխնամ առաջնորդ Գերաշնորհ Տ.Աւագ Արքեպս. Ասատուրեանի, Շաբաթ 18 Ապրիլ, 2015թ.ին Պաղտատի Կիւլպէնկեան Սրահին մէջ, տեղի ունեցած է «Դպրոցական Հանդէս» նուիրուած՝ Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին:

հանդէս 2 հանդէս 4 հանդէս 5 հանդէս 6

Վալանսի մէջ տեղադրուեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակին նուիրուած խաչքար

Ֆրանսայի Վալանս քաղաքի Իջեւան հրապարակին վրայ, Ապրիլ 19-ին Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ձեռնարկներու ծիրէն ներս տեղի ունեցաւ անմեղ զոհերու յիշատակին նուիրուած խաչքար-յուշարձանի բացման հանդիսաւոր արարողութիւն` Ֆրանսայի մէջ գործող «Ֆրանսա- Աշտարակ- Արմէնիա» մշակութային միութեան նախագահ  Լեւոն Չատիկեանի  ջանքերով եւ հովանաւորութեամբ: Այս խաչքարը` 699-702 թթ.  Ջուղայի մէջ տեղադրուած խաչքարի կրկնօրինակն է` կերտուած  հայկական տուֆէ:

Խաչքարի բացման հանդիսաւոր արարողութեան ներկայ  եղած են Վալանս քաղաքի քաղաքապետ  Նիքոլա Տարակոն, Լեւոն Չատիկեան,  շարք մը պաշտօնական անձիք, հոգեւոր այրեր եւ համայնքի ներկայացուցիչներ:

Ձեռնարկին ընթացքին ընթերցուած է ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեանի ողջոյնի խօսքը:

Նշենք, որ 2014 թուականի Դեկտեմբերին  Ֆրանսայի Վալանս քաղաքի աւագանին կ’որոշէ ընդունիլ քաղաքի Իջեւան հրապարկին վրայ կանգնեցնել խաչքար` ի յիշատակ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին: Որոշման կայացման նպաստած է անձամբ Վալանսի քաղաքապետ  Նիքոլա Տարակոն: Որոշման դէմ բողոքած է թրքական համայնքը, սակայն ապարդիւն: _

ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեանի ողջոյնի խօսքը խաչքարի տեղադրման առիթով

Մեծայա՛րգ քաղաքապետ պարոն Նիքոլա Տարակոն,

Յարգարժա՛ն պարոն Չատիկեան,

Հոգեշնորհ ու արժանապատիւ հայրեր,

Վալանսի հայ համայնքի սիրելի՛ ներկայացուցիչներ,

Թանկագին հայրենակիցներ եւ հիւրեր,

Այսօր, յիրաւի, պատմական օր է Վալանս քաղաքի հայութեան համար, քանզի Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի նախաշեմին քաղաքի գեղատեսիլ վայրերից մէկում` Իջեւան հրապարակում, տեղի է ունենում հայկական տուֆից կերտուած հոյակերտ խաչքար-յուշարձանի բացման արարողութիւնը:

Ուրախ եմ, որ այս հիանալի միջոցառմանը ներկայ գտնուելու նպատակով Վալանս են այցելել նաեւ Ֆրանսիայի տարբեր քաղաքներից տասնեակ հայորդիներ` արժանին մատուցելու այս կարեւոր ձեռնարկին եւ միասին յիշատակելու Հայոց Ցեղասպանութեան անմեղ զոհերին:

Այս խաչքարի տեղադրումը շարունակութիւնն է Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած այն բոլոր ծրագրերի եւ նախաձեռնութիւնների, որոնք տարբեր ժամանակներում կեանքի են կոչուել Վալանսի հայ համայնքի եւ քաղաքապետարանի համատեղ ուժերով` շեշտելով Ֆրանսիական պետութեան դիրքորոշումը Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման եւ դատապարտման հարցում:

Յարգելի՛ պարոն քաղաքապետ,

Իմ խորին շնորհակալութիւնն եմ յայտնում Ձեզ հայ համայնքին ցուցաբերած աջակցութեան, ջերմ վերաբերմունքի եւ համայնքի հետ ակտիւ համագործակցութեան համար: Անչափ բարձր գնահատանքի է արժանի նաեւ այն, որ չընկրկեցիք թուրքերի բողոք ճնշումներից եւ արդարօրէն սատար կանգնեցիք խաչքարը քաղաքում տեղադրելու քաղաքի աւագանու կողմից կայացրած որոշմանը: Համոզուած եմ, որ տարիների ընթացքում ձեւաւորուած եւ բարի աւանդոյթ դարձած հայ-ֆրանսիական յարաբերութիւններն ապագայում եւս կը զարգանան եւ էլ աւելի կը խորանան:

Շնորհակալութեան իմ խօսքն եմ յղում նաեւ «Ֆրանսիա Աշտարակ Արմէնիա» մշակութային միութեան նախագահ պարոն Լեւոն Չատիկեանին, ում ամիջական ջանքերի շնորհիւ Վալանսում կանգնեցուեց Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած առաջին խաչքարը:

Վալանսի հայ համայնքի ներկայացուցիչներ,

իմ սիրելի՛ հայրենակիցներ,

Մի քանի օրից լրանում է Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցը: Այս առումով պէտք է նշեմ, որ մեր պայքարը Ապրիլի 24-ից յետոյ չի դադարելու, այլ ընդհակառակը, մենք աւելի կազմակերպուած ու ծրագրուած պէտք է շարունակենք Հայոց Ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման, դատապարտման եւ հետեւանքների վերացման գործընթացը:

Վստահ եմ, որ համախմբուած կերպով կը շարունակէք հետամուտ լինել Հայ դատն առաջ տանելու, ինչպէս առկայ խնդիրները յաղթահարելու մարտահրաւէրներին:

Ձեզ բոլորիդ մաղթում եմ յաջողութիւններ` ի նպաստ Վալանսի հայ համայնքի զօրացման, ինչպէս նաեւ մեր երկու պետութիւնների եւ ժողովուրդների բարգաւաճման:

Յարգանքով`

ՀՐԱՆՈՅՇ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

Scroll Up