Ղուկաս Արզուման. «Հայ Ըլլալը Կ’ենթադրէ Որոշակի Գիտակցութիւն…»

Երգ եւ ոսկերչութիւն. Կը պարզուի` հնարաւոր է համատեղել: Եւ իբրեւ օրինակ` «Հայերն այսօրը» կը ներկայացնէ հարցազրոյց պոլսահայ ոսկերիչ, Պոլսոյ Սահակեան Դպրաց դաս երգչախումբի ատենապետ Ղուկաս Արզումանի հետ.

– Դեռ փոքր տարիքէս ամէն ամառ ընկերներով կ’երթայինք վարպետ Յովսէփին մօտ, որ այսօր արդէն Ամերիկա կ’ապրի, եւ հետեւելով անոր աշխատանքին` որոշ բաներ կը սորվէինք: Իրականութեան մէջ ոսկերչութիւնը այդպէս կը սորվին` տարիներ շարունակ տեսնելով եւ փորձելով:  Աստիճանաբար իւրաքանչիւրս սկսանք մեր ճամփան:

Ես հիմնականին մէջ ադամանդեայ զարդերու ոսկեայ կաղապարները կը պատրաստեմ: Իմ գործս վարպետ ոսկերիչներու հետ է, վերջին յաճախորդի` գնորդի հետ չէ, որ կ’աշխատիմ:

Մեր ընտանիքին մէջ բոլորս ալ մետաղներու հետ  կ’աշխատինք: Հայրս, օրինակ, պղնձագործ էր: Իմ կարծիքովս, այս ամէնուն գաղտնիքը հայկական տեսակին մէջ է, որն ամէն հայ կը կրէ իր մէջ:

Պոլսոյ մէջ ոսկերիչներու համար շատ մեծ շուկայ կայ: Եթէ ճիշդ աշխատիս, կրնաս յաջողիլ, բայց իմ ապրանքներս հիմնականին մէջ արտասահմանի մէջ կը վաճառուին, յատկապէս` Տուպայի մէջ, ուր բաւականին յաջողութիւններ ունինք:

Դուք նաեւ կ’երգէք:

– Այո, Պոլսոյ Սուրբ Գէորգ եկեղեցւոյ հովանիի ներքոյ կը գործէ Սահակեան Դպրաց դաս երգչախումբը, որ բաղկացած է մօտ 70 երգիչներէ: Երչախումբն ունի նաեւ մանուկներու խումբ: Իմ անձնական, ազգային գործերուն զուգահեռ` ես նաեւ երգչախումբի ատենապետն եմ: 2013 թուականին ՀՀ  սփիւռքի նախարարութեան հրաւէրով Սահակեան Դպրաց դաս երգչախումբը մասնակցեցաւ «Կոմիտաս Վարդապետ» փառատօնին:

Իսկ հայ ոսկերիչներու համաշխարհային միութեան (AJA) հետ համագործակցութիւնը ինչպէ՞ս սկսաւ:

– Երկու-երեք տարի առաջ Հայ ոսկերիչներու համաշխարհային միութեան նախագահ Գագիկ Գէորգեան ձեռք մեկնեց մեզի, որ միանանք: Պոլսահայ ոսկերիչներս ոչ թէ ձեռքը, այլ թեւը բռնել  ցանկացանք: Մեզի համար շատ կարեւոր է այս միասնութիւնը, որ կը նպաստէ մեր գործի յառաջխաղացման: Երեւանի մէջ կազմակերպուող «Երեւան շոու» ամէնամեայ ցուցադրութիւնները իւրայատուկ տօն են հայ ոսկերիչներու համար, քով-քովի գալու շատ լաւ հնարաւորութիւն:

Այս պատճառով շատ գոհ ենք, որ Սփիւռքի նախարարութիւնը եւս, զանազան փառատօններու, ծրագիրներու շնորհիւ, Հայաստանի մէջ քով-քովի գալու հնարաւորութիւններ կը ստեղծէ: Հայրենիքի նմանօրինակ գործունէութիւններու շնորհիւ դուրսը ապրող հայերս կարծէս կը զգանք  մեր մօր տաքութիւնը, իր ձեռքը մեր վրայ:

Այդ պատճառով ցուցահանդէսէն բացի ուրիշ շատ մեծ, աւելի կարեւոր իմաստներ  կը պարունակէ նման հաւաքները:

Առաջի՞ն անգամ կը մասնակցիք ցուցահանդէսին:

– Ոչ, երկրորդ անգամն է: Տարիէ տարի աւելի շատ թիւով պոլսահայ ոսսկերիչներ կը մասնակցին: Անցեալ տարի մասնակիցները 20-ն էին, այս տարի` 28, թէեւ Հայաստան  ժամանած ենք մօտ 80 հոգինոց խումբով:

Յուսանք, որ յաջորդ տարի «Երեւան շոուին» աւելի մեծ թիւով պոլսահայ ոսկերիչներ կը մասնակցին:

Նաեւ այստեղ գալ կը ցանկանք, որովեհտեւ մեր անուան տուրքն է,  եւ մեր պարտաւորուածութիւնը: Եթէ մեր հայրենիքին մէջ նմանօրինակ ձեռնարկներ  կը կազմակերպուին եւ մեզի կը  հրաւիրեն, մենք պէտք է առաջինը այստեղ ըլլանք:

Երգն ու ոսկերչութիւնը ինչպէ՞ս կը համատեղէք:

– Երգը մեր հոգեւոր կեանքի մէկ մասն է, իսկ ոսկերչութիւնը իմ կեանքի գործն է: Առաւօտեան բոլորս մեր գործին կ’երթանք, երեկոներն ալ կը հաւաքուինք ու կը սկսինք երգել:

Երգչախումբը պոլսահայերուս համար քով-քովի գալու, եւ որ ամենակարեւորն է` երիտասարդներուն համախմբելու եւ միաւորելու առիթ է:

Այս ամէնուն «Մեղաւորը» դարձեալ մեր տեսակն է: Ամէն տեղ կը ցանկանք մեր տեսակը ապրեցնել, նեցուկ կանգնիլ, ժառանգել, այդ պատճառով մեզի համար կարեւոր է հոգեւոր կեանքը:

Հայը միայն հայ ըլլալով, իր ամենօրեայ կեանքով չի սահմանափակուիր, հայ ըլլալը կ’ենթադրէ որոշակի գիտակցութիւն, իր լեզուն, մշակոյթն ու պատմութիւնը սորվելու, պահպանելու եւ այն սերունդներուն փոխանցելու կարողութիւն: Համատեղ ջանքերու շնորհիւ միայն մենք կը կարենանք ապրեցնել այն ամէնը ինչ ունինք: Ուրիշ ճար չունինք: Եթէ մենք մոռնանք, ո՞վ պիտի յիշէ…

Զրուցեց Լուսինէ Աբրահամեան

Scroll Up