«Ցեղասպանութենէն Որբացած Մանուկները Եւ Անոնց Ճակատագիրը» Խորագիրով Ցուցահանդէս Վալանսի ՄԷջ

Որբը`  մոլոր գառ,  աշխարհքը   մսուր,

Ով՞  նայի  վրան,  կամ

ո՞վ  տա  նրան

մի  պատառ  ժպիտ,

Շոյանք  մի  փշուր:

Ապրիլ  12-ի  երեկոյեան  վալանսահայութիւնը հաւաքուած էր Հայ մշակոյթի տան մէջ`  դիտելու  Անթուան  Պետրոսեանի «Ցեղասպանութենէն  որբացած  մանուկները  եւ  անոնց  ճակատագիրը» խորագիրով  ցուցահանդէսը:

Ինչպէս «Հայերն այսօր»-ին կը յայտնէ Սիւզան Փահլեւանեան, գեղեցիկ ձեւաւորուած, նկարազարդ  պաստառները  սրահի  խօսուն վկաներն էին:  Անոնցմէ  իւրաքանչիւրը  իւրովի պատմութիւն  ունէր:  Բազմութիւնը  կը շրջէր սրահին մէջ, կը դիտէր, կը կարդար, կը թերթէր, կը յուզուէր:

Հայ մշակոյթի տան ատենապետ Նազօ Ճինպաշեան ողջունելով ներկաները` անդրադարձաւ 1915 թուականի Հայոց ցեղասպանութեան նշելով, որ 20-րդ  դարասկիզբին համայն մարդկութեան գիտութեամբ ու թողտուութեամբ կատարուած  ոճրագործութիւնն անգամ 104 տարի անց չէ ստացած  իր արժանի  դատապարտումը:

Մօտ 2 միլիոն անմեղ զոհերու արիւնը ծանրացած է ո՛չ միայն Թուրքիոյ, որ Օսմանեան Թուրքիոյ «ժառանգորդն» է, այլեւ  բոլոր այն  պետութիւններու  խղճին, որոնք  սակարկման առարկայ  դարձուցած են ո՛չ միայն հայերուն, այլեւ ողջ մարդկութեան  դէմ կատարուած ցեղասպանութիւնը: Նազօ Ճինպաշեան վերյիշեց նաեւ Ցեղասպանութենէն որբացած իր մեծ հօր եւ մեծ մօր կեանքի սահմռկեցուցիչ ոդիսականը:

Այնուհետեւ Անթուան Պետրոսեան ներկաներուն ծանօթացուց դահլիճին մէջ ներկայացուած ցուցատախտակներու իրական  պատմութիւններուն, որոնք ստեղծուած են հեղինակի տարիներու քրտնաջան աշխատանքին շնորհիւ:

Ճարտարագէտ Անթուան Պետրոսեան ուսումնասիրած է բազմաթիւ աղբիւրներ` շրջելով եւ՛ Արեւմտեան,  եւ՛ Արեւելեան  Հայաստանի այն բնակավայրերը, ուր գործած են որբանոցներ: Ոսումնասիրած է արխիւային փաստաթուղթեր` ձեռք բերելով  հետազօտութիւններու ստոյգ տուեալներ, լուսանկարներ: Այս բոլորին արդիւնքը հետաքրքրական եւ բացառիկ ցուցահանդէսն էր` որբ մանուկներէն կազմուած կենդանի քարաւանի պատմութիւնը, որբացած մանուկներ, որոնք կը փորձէին յաղթահարել ֆիզիքական ու հոգեբանական լլկանքները, քաղցն ու ծարաւը` վերապրելու, գոյատեւելու, յոյսի նշոյլը  աչքերուն մէջ:

Վաւերագիր, ստոյգ տեղեկութիւններով համեմուած այս բացառիկ աշխատանքը հեղինակի երկրորդ ցուցահանդէսն էր, որ կը ներկայացուէր Վալանսի հայ մշակոյթի տան մէջ:

Ցուցահանդէսին ներկայ էին Տրոմ նահանգի մարզպետ Հուկես Մութոն, Տրոմի պատգամաւոր Միրէյլ Քլապոտը, Ռոնալպի շրջանի եւ համախմբման նախագահ, Վալանսի քաղաքապետ Նիկոլայ Տարագոն, Տրոմի վարչատարածքային միաւորման նախագահ Վերոնիկ Պուժեն, Պուրգլէ Վալանսի քաղաքապետի տեղակալ Փոլ Լողենզոն, տարածաշրջանի խորհրդական Ֆրանսիս Քասալինոն, Վալանսի եւ Պուրգլէ Վալանսի համայնքներու խորհրդականներ` Փիեղ Ժան Վեյրեթը  եւ Վիլֆրիտ  Փափիեսը, ինչպէս նաեւ Լիոնի մէջ Հայաստանի փոխհիւպատոս Գայեանէ Մանուկեան, «Ապրիլ 24» կոմիտէի համանախագահներ Ճորճ Իսասեան եւ Գրիգոր Ամիրզայեան, Գէորգ Ռաստքելէնեան, ՀՕՄ-ի շրջանային վարչութեան անդամ Արշօ Եանբեկեան, Վալանսի ՀՕՄ-ի ատենապետուհի Շաքէ Թօփալեան, Վալանսի Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ  հոգեւոր հովիւ, Արժանապատիւ Տէր Անդրանիկ  քահանայ  Մալճեան, Մարանաթա եկեղեցւոյ պատուելի Լութեր Նասանիան, Վալանսի ՀՅԴ «Քրիստափոր» ենթակոմիտէի ներկայացուցիչ Գրիգոր Պարտաքչեան, «Ռատիօ Ա»-ի փոխնախագահ Սիմոն Համամճեան, Համազգայինի նախագահ Շանթ Հարպոյեան, ինչպէս նաեւ հայ մշակոյթի տան վարչութեան անդամներ Սարգիս Չօլաքեան, Սիւզան Փահլեւանեան, Արմինէ Ռաստքելէնեան եւ Ժիղոմ Պոյաճեան:

Ձեռնարկին աւարտին ներկաները կարծես չէին ուզեր հեռանալ: Ջերմ ու անմիջական մթնոլորտը գամած էր անոնց սրահին մէջ, որոնք իրենց հետ տարին  փոքրիկ յուշ մը` աւարտող օրէն:

Scroll Up