Լոնտոնի ՄԷջ Ցուցադրուած Է Հայոց Ցեղասպանութեան Եւ Հնչակեան Կուսակցութեան Գործիչ Փարամազի Մասին Պատմող Ֆիլմ

Լոնտոնի մէջ տեղի  ունեցած է թուրք գրող, հրապարակախօս Քատիր Աքընի պատրաստած Հայոց ցեղասպանութեան եւ հնչակեան կուսակցութեան յայտնի գործիչներէն Փարամազի (Մատթէոս Սարգսեան) վերաբերեալ «RED» վաւերագրական ֆիլմի ցուցադրութիւնը:

Աղբիւրի փոխանցմամբ`  ձեռնարկը կազմակերպուած է «Թրքական եւ քրտական համայնքի համերաշխութեան կեդրոն»-ին կողմէ, որուն ժամանակ Աքըն նաեւ իր գիրքերը մակագրած է:

Մասնակիցներէն գրող Այտըն Չուպուքչուն ելոյթին մէջ նշած է, որ ծայրաստիճան կարեւոր են, որ այս տեսակ ճշմարտութիւններ  ջուրի երես դուրս գան եւ աւելցուցած, որ Աքընի կատարած աշխատանքը նոյնպէս կարեւոր փաստաթուղթի դեր կը կատարէ:

Ֆիլմի դիտումէն յետոյ հեղինակ Աքըն անդրադառնալով 1915թ. Սթամպուլի Պայազիտ հրապարակին վրայ Փարամազի եւ 19 յեղափոխական գործիչներու կախաղան բարձրացուելուն, շեշտած է, որ պէտք չէ ստուերել պատմութեան էջերը:

Աքընի փոխանցմամբ`  ան նաեւ ուսումնասիրութիւններ կատարած է հայ կանանց շարժման վերաբերեալ:

Հեղինակին կարծիքով` մեծ խիզախութիւն կը պահանջուի խօսիլ հայերու նկատմամբ կիրառուած ճնշումներու եւ ցեղասպանութեան քաղաքականութեան մասին:

Աքըն պատմած է, երբ հետազօտութիւններու ընթացքին զինք հարցուցած են, «Հայ է, թէ՞ ոչ… կամ հայ ես, կամ ալ կը թաքցնես, որ հայ ես». այս ամէնը կ´ապացուցէ, թէ որքան ծանր  եղած են հայերու նկատմամբ ճնշումները:

Փարամազ ծնած է Մեղրի: Յաճախած  է Էջմիածնի Գէորգեան ճեմարանը (1878-1883): 1884 թուականէն զբաղուած է ուսուցչութեամբ: 1897 -ին իր ստեղծած ֆիտայիներու խումբով անցած է Վան, սակայն ձերբակալուած եւ դատապարտուած է մահուան: Բայց Վանի ռուսական փոխհիւպատոսի միջնորդութեամբ ազատուած է կալանքէն եւ ուղարկուած Կովկաս: 1908-ի երիտթուրքերու յեղաշրջումէն յետոյ անցած է Թուրքիա, քարոզած Օսմանեան սուլթանութեան մէջ ապրող ժողովուրդներու միջեւ բարեկամութիւն հաստատելու գաղափարը:

Փարամազը եւ 19 ականաւոր հնչակեան գործիչներ 1915 թուականի յունիս 15-ին Կ.Պոլսոյ Բէյազիտ հրապարակին վրայ կախաղան կը բարձրացուին: Անոնք իրենց կեանքը նուիրած էին հայերու ազատագրական պայքարին, իսկ 1913-ի սեպտեմբերին Ռումանիոյ մէջ կայացած Հնչակեան կուսակցութեան համագումարի ժամանակ վճռած էին սպաննել Ատանայի կոտորածներու հեղինակ երիտթուրքական պարագլուխներուն:

Աղբիւրը` Էրմէնիհաբեր

 

 

 

Scroll Up