«Արարատ» Թոնրատունը` Տիարպեքիրի ՄԷջ. Հայոց Ցեղասպանութենէն Ետք Տիարպեքիրի ՄԷջ Կրկին Լաւաշ Կը Թխուի

Տիարպեքիրի մէջ յունուար 20-ին մեծ հանդիսաւորութեամբ բացուած է «Արարատ-թոնիր-լաւաշ» թոնրատունը: Հիմնադիր սասունահայ Էրհան Եամանն ու իր եղբայրները   լաւաշի թխման հմտութիւններուն  ծանօթացած են Հայաստանէն մեկնած Արշակ Մարտիրոսեանէն, Արթուր Աղեկեանէն ու վերջինիս կնոջմէ‘ Յասմիկ Յարութիւնեանէն:

Հայոց ցեղասպանութենէն ետք Տիարպեքիրի մէջ կրկին լաւաշ պիտի թխուի: Լաւաշի փուռեր  եղած են Մուշի մէջ, բայց ոչ Տիարպեքիրի:  Երկար տարիներ Մուշի մէջ ապրած սասունահայ Էրհան Եաման որոշած է Տիգրանակերտի մէջ  բանալ լաւաշի թոնրատուն: Փուռը բանալու համար ժամանած է Հայաստան, հարցուփորձ ըրած, թէ  ուրկէ կրնայ փուռի համար գտնել անհրաժեշտ սարքաւորումներ: Այդ հարցերը կարգաւորելէ յետոյ, Եամանի յաջորդ այցի նպատակը վարպետներ գտնելն էր: Տօնական օրերը անցուցած է Հայաստանի մէջ ու հետաքրքուած, թէ ով կը համաձայնի Տիգրանակերտի մէջ որոշ ժամանակով սորվեցնել հայկական լաւաշ թխելու հմտութիւնները: Եաման բազմաթիւ հայերու առաջարկած է, սակայն համաձայնութեան չեն եկած, քանի որ վախցած են: Տեղեկութիւնները  «Ռատիոլուր»-ին   փոխանցեց այն ընտանիքը, որ համաձայնած է մեկնելու  պատմական Հայաստան ու  լաւաշ թխել սորվեցնելու Եամանին եւ իր եղբայրներուն  : Արթուր Աղեկեան  եւ իր կինը` Յասմիկ Յարութիւնեան, կամաւոր մեկնած են Տիգրանակերտ` հայերուն աջակցելու իրենց նախաձեռնութիւններուն մէջ:

Յունուար 20-ին «Արարատ-թոնիր-լաւաշ» թոնրատունը մեծ շուքով բացուեցաւ  Տիգրանակերտ ապրող  հայերու մասնակցութեամբ: Յուզմունքն ու ուրախութիւնը խառնուած էին եւ՛ գնորդներու , եւ՛ լաւաշ թխող հայրենակիցներուն մօտ:

Հետաքրքիր էր, որ լաւաշը կը թխէինք, ոնց որ  բեմի վրայ ըլլայինք: Հանդիսատեսը տեղացի հայերն էին: Եւ՛ շատ յուզիչ էր, եւ՛ շատ ուրախալի, որ հայերը յուզուած, փայլուն աչքերով կու գային: Կարծես լաւաշն իրենց համար հայութեան եւ քրիստոնէութեան  ապացոյց մը ըլլար, ինքնարժէքութեան բարձրացում »,- կը պատմէ Արթուր Աղեկեան:

Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան  կեդրոնի գիտաշխատող Մելինէ Անումեան հայկական լաւաշի թոնրատուն բանալու մտայղացումէն զատ,  հետաքրքրական կը համարէ  Արարատ անուան օգտագործումը, քանի որ լերան թրքական պաշտօնական անուանումը Աղր է, Արարատը այստեղ անթոյլատրելի բառերու շարքին է: Ինչպէս միշտ թուրքերը կը շարունակեն հայկական խոհանոցի «գոհարները» վերագրել իրենց: «Թրքական հնագիտութեան եւ ազգագրութեան թանգարանին մէջ ազգագրութեան նիւթ ներկայացուած է լաւաշ թխելու տեսարանը: Կը փորձեն իրենց թանգարաններուն միջոցով   լաւաշը ներկայացնել իբրեւ թրքական   խոհանոցի մասնիկ»:

Նոյն լաւաշը թէեւ ԵՈՒՆԵՍԿՕ-ն  ընդգրկած  է ոչ նիւթական մշակութային ժառանգութեան ներկայացուցչական ցանկին մէջ, այնուամենայնիւ թուրքերը կը շարունակեն լաւաշը ներկայացնել որպէս թրքական խոհանոցի մասնիկ եւ ատոր ուղղուած քարոզչութիւնը կը շարունակուի:

 

 

Scroll Up