Տեղի Ունեցաւ «Արեւմտեան Հայաստանի Եւ Կիլիկիոյ Նուիրուած Յուշամատեաններու Շարք»-ի Մինչ Այժմ Հրատարակուած 14 Հատորներու Շնորհանդէսը

Հոկտեմբեր 10-ին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան նախաձեռնութեամբ, ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան աջակցութեամբ ՀՀ ԳԱԱ Պատմութեան հիմնարկը կազմակերպած էր Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած «Արեւմտեան Հայաստանի եւ Կիլիկիոյ նուիրուած յուշամատեաններու շարք» մատենաշարի 14 հատորներու շնորհանդէսը («Ատանայի հայոց պատմութիւն», «Պատմութիւն Տարօնի աշխարհի», «Պատմութիւն Անթէպի հայոց Ա», «Պատմութիւն Անթէպի հայոց Բ», «Հաճընի ընդհանուր պատմութիւնը», «Դիւցազնական Ուրֆան եւ իր հայորդիները», «Պատմագիրք Կիւրինի», «Քեսապ: Տեղագրութիւն, բնակավայրեր, բնակչութիւն, պատմութիւն, տնտեսութիւն», «Մարաշ կամ Գերմանիկ եւ հերոս Զէյթուն», «Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ Ա», «Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ: Տեղագրական, պատմական եւ ազգագրական ուսումնասիրութիւն Բ», «Պատմութիւն հայոց Արաբկիրի Ա», «Պատմութիւն հայոց Արաբկիրի», «Յիշատակարան Րումտիկինի»):

Շնորհանդէսին կը մասնակցէին ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դիւանապետ Խաչիկ Տէտէեան, ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան հիմնարկի տնօրէն Աշոտ Մելքոնեան, մատենաշարի խմբագիր Ժիրայր Դանիէլեան, գիտնականներ, մտաւորականներ, հիւրեր:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ ՀՀ սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեան: Արտայայտելով իր հիացմունքը իրականացուած հսկայածաւալ աշխատանքի վերաբերեալ` ան նշեց. «Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան նախաձեռնութեամբ եւ անձամբ Արամ Ա կաթողիկոսի հայրենանուէր ջանքերով վերահրատարակուել են Արեւմտեան Հայաստանի եւ Կիլիկիայի քաղաքներին, շրջաններին նուիրուած յուշամատեանները, ամենատարբեր ուսումնասիրութիւնները` մատչելի դարձնելով դրանք գիտական ու հասարակական լայն շրջաննակներին: Այդ նպատակով ձեւաւորուած Յանձնախումբը հսկայական աշխատանք է տարել Հայոց Ցեղասպանութեան 100 ամեակին ընդառաջ մեր ժողովրդի պատմութիւնը եւ հաւաքական յիշողութիւնը յաւերժացնող այս հատորեակների սրբագրական, տեղանունների ու անձնանունների ցանկերի կազմման, լրացումների ու հրատարակութեան գործում: Խնամքով պահպանուել են իւրաքանչիւր հատորին մաս կազմող բաժինները, քարտէզները, գծանկարներն ու լուսանկարները: Առաջին հատորի հրատարակութեան լոյսընծայման առթիւ հատորեակի առաջաբանում տեղ գտած Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա-ի Հայրապետական օրհնութեան գիրը լաւագոյնս արտայայտում է այսօրինակ ձեռնարկի նպատակներն ու կարեւորութիւնը»:  Նախարար Հրանոյշ Յակոբեան յատուկ շնորհակալութիւն յայտնեց նաեւ մատենաշարի մեկենասներուն:

Շնորհաւորելով մատենաշարի լոյսընծայման առթիւ` ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան հիմնարկի տնօրէն Աշոտ Մելքոնեան նշեց, որ այս շնորհանդէսը իր տեսակին մէջ եզակի եւ իւրօրինակ իրադարձութիւն է: «Այսօր մեր սեղանին են ծանրակշիռ գիտական աշխատութիւններ: Երբ 2012 թուականին կը գտնուէի Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսարանին մէջ, կը տեսնէի, թէ ինչպէս, ինչ տքնանքի եւ աշխատասիրութեան գինով կը հրատարակուէին այս գիրքերը: Գիրքեր, որոնք կը լուսաբանեն Արեւմտեան Հայաստանի եւ Կիլիկիոյ պատմութիւնը Ցեղասպանութենէն առաջ, Ցեղասպանութեան ժամանակ եւ յետոյ: Իւրաքանչիւր հատոր կը ներառէ Կիլիկիոյ եւ Արեւմտեան Հայաստանի այս կամ այն գաւառի աշխարհագրութիւնը, պատմութիւնը, բանահիւսութիւնը, ազգագրութիւնը, կենցաղը, ըսել է թէ` պատմութիւնն իր ամբողջութեան մէջ»,-նշեց Աշոտ Մելքոնեան:

Երեւանի Մաշտոցի անուան Մատենադարանի տնօրէնի պաշտօնակատար Վահան Տէր-Ղեւոնդեան ընդգծեց, որ յուշամատեանները սոսկ յուշագրութիւններ չեն, ատոնք իրենց ծաւալով, նիւթի առատութեամբ եւ ամենատարբեր բնագաւառներու մասին տեղեկութիւններով առաւել կը նմանին հանրագիտարաններու: «Մոռացութենէ եւ կորուստէ փրկուած է վիթխարի նիւթ: Այս գիրքերը սոսկ վերահրատարակումներ չեն: Խմբագրակազմը ահռելի աշխատանք  կատարած է` իրականացնելով ճշգրտումներ, քերականական շտկումներ, իւրաքանչիւր հատորին կցելով նաեւ տեղանուններու եւ անձնանուններու ցանկեր, որոնք աշխատութիւններուն առանձնակի գիտական արժէք կը հաղորդեն»:

Ելոյթ ունեցաւ նաեւ «Քեսապ: Տեղագրութիւն, բնակավայրեր, բնակչութիւն, պատմութիւն, տնտեսութիւն» հատորի հեղինակ, պատմաբան Յակոբ Չոլաքեան եւ յոյս յայտնեց, որ հատորներու հրատարակութիւնը շարունակական բնոյթ կը կրէ:

ԵՊՀ պատմութեան բաժանմունքի տնօրէն  Էդիկ Մինասեան բաժանմունքին անունէն շնորհակալութիւն յայտնեց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան եւ մատենաշարի խմբագիր Ժիրայր Դանիէլեանին նման պատմագիտական աշխատութիւններու լոյս ընծայման համար:

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դիւանապետ Խաչիկ Տէտէեան իր խօսքին մէջ նշեց. «Չեմ կրնար երախտագիտութիւն չյայտնել Գիտութիւններու ազգային ակադեմիային, Սփիւռքի նախարարութեան` յանձին նախարար Հրանոյշ Յակոբեանի, որ իր քաջալերանքի խօսքերով մեզի միշտ ուժ կու տայ: Վստահ եմ, որ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան եւ Սփիւռքի նախարարութեան սերտ, գործնական յարաբերութիւնները շարունակական եւ առաւել արգասաբեր կ’ըլլան: Մենք պիտի շարունակենք նոյն ոգիով եւ փորձենք  յաջորդիւ հրատարակել նաեւ մեր պատմագրութեան անտիպ էջերը»:

Այնուհետեւ ելոյթ ունեցաւ «Արեւմտեան Հայաստանի եւ Կիլիկիոյ նուիրուած յուշամատեաններու շարք» մատենաշարի խմբագիր Ժիրայր Դանիէլեան: Ան ներկաներուն փոխանցեց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. Կաթողիկոսի օրհնութեան խօսքը: «Մեր այս գործին շարժիչ ուժը եղած է հէնց Վեհափառ Հայրապետը: Երբ նոր կը սկսէինք մատենաշարը հրատարակել, նպատակ ունէինք հատորներու թիւը հասցնել 60-ի, այժմ  տպարանին մէջ կը  գտնուի մատենաշարի 15-րդ հատորը: Կայ մարդուժի պակաս, սակայն ես վստահ եմ, որ յետագայ սերունդները պիտի շարունակեն մեր գործը: Կը ցանկամ տեղեկացնել, որ շուտով մատենաշարի 50 օրինակ պիտի ուղարկուի Հայաստան, որոնք պիտի տրամադրուին Մատենադարանին, ակադեմական կեդրոններու, պատմաբաններու, բանասէրներու»:

Scroll Up