«Երգահան Եմ, Սակայն Միշտ Ինքզինքս Համարած Եմ Դերասանուհի, Այնչափ Կը Կարօտնամ Թատրոնը». Ժաննա Բլբուլեան

Հայկական սփիւռքը բազմիցս հիացուցած ու զարմացուցած է աշխարհը կեանքի բոլոր ոլորտներուն մէջ հայու տարողունակ, տիեզերածաւալ տաղանդի դրսեւորումներով. Հայը կ’ապրի ու կ’արարէ ամէնուր` երբեք չկտրուելով իր արմատներէն, եւ հէ՛նց այդ արմատներներուն զօրութիւնն է, որ աշխարհաճանաչ կը դարձնէ հայուն:

 ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան մէջ հիւրընկալուած մեր հայրենակցուհիներ, երաժիշտ-երգահաններ մայր եւ դուստր Ժաննա Բլբուլեանն ու Նարա Նոյեանը, որոնք տարիներ ի վեր կ’ապրին եւ կը ստեղծագործեն  արտերկրի մէջ, Հայրենիք կ’այցելեն` Նարա Նոյեանի համերգային ծրագիրով: Սկիզբը «Հայերն այսօր»-ի համար զրուցեցի ճանչցուած երգահան Ժաննա Բլբուլեանի հետ, որ ժամանակին եղած է նաեւ հայաստանեան թատերական աշխարհի լաւագոյն ներկայացուցիչներէն մէկը, դերասանուհի, որ կարօտով կը յիշէ իր անցած ճանապարհն ու խաղցած դերերը;

-Գուցէ սկսինք հէնց այդտեղէն, տիկի՛ն Ժաննա…

-Այո՛, այդպէս է. ես տարիներ շարունակ` գրեթէ 20 տարի, աշխատած եմ Պարոնեանի անուան երգիծաական թատրոնին մէջ, յառաջատար դերեր խաղցած եմ, ատկէ առաջ աշխատած եմ Դրամատիկական թատրոնին մէջ: Յետագային, երբ հանգամանքներու բերումով 3-րդ անգամ այցելեցի ֆրանսա, այլեւս չվերադարձայ որովհետեւ թոռնիկս ծնաւ: Արդէն 25 տարի է` այնտեղ կ’ապրիմ: Բնականաբար, Ֆրանսայի կամ ուրիշ երկրի մէջ բեմ բարձրանալու եւ դերեր կատարելու համար մարդ պէտք է մայրենի լեզուին պէս, առանց որեւէ օտար շեշտադրման` տիրապետէ այդ լեզուին: Ի հարկէ՛, ես շատ լաւ կը տիրապետեմ ֆրանսերէնին, նոյնիսկ ծանօթներս կ’ըսեն, որ ոչ մէկ խնդիր ունիմ այդ առումով, սակայն ես իմ ներքին ձայնիս կ’ապաւինիմ եւ կը գտնեմ, որ բեմէն հնչող օտարալեզու խօսքը, խաղը պէտք է անթերի ըլլայ, իսկ ինչ կը վերաբերի երաժշտութեան, այն ինքնին արդէն լեզու է` հասկնալի բոլորին:

-Տիկին Ժաննա, իսկ ինչպէ՞ս եւ ե՞րբ անցում կատարեցիք երաժշտութեան աշխարհ:

-Քանի որ բեմը չկար, թատրոնը չկար, իսկ դերասանին բեմ  անհրաժեշտ է, ուստի ես մտերմացայ իմ դաշնամուրին հետ. ես մասնագիտութեամբ նաեւ արհեստավարժ երաժիշտ եմ. ու այդպէս` մէկը միւսին ետեւէն ծնան մեղեդիներ: Անգամ մը, երբ Երեւան եկած էի, յայտնի բանաստեղծ ու լրագրող եղբօրս` Լեւոն Բլբուլեանին ցոյց տուի մեղեդիներէս մէկը, շատ հաւնեցաւ ու հարցուց, թէ արդեօք ուրիշը ունի՞մ, ես ըսի, որ շատ ունիմ…եւ սկսաւ մեր համագործակցութիւնը` բառերու ու մեղեդիներու: Յաջորդ առաւօտեան արդէն ծնաւ մեր համատեղ երգը` «Վերադարձի գարուն» վերնագիրով: Շարունակուեցաւ այդ համագործակցութիւնը, որուն արդիւնքով բազմաթիւ գեղեցիկ գործեր ծնան. 200-է աւելի երգեր ունիմ, որոնց մեծ մասը հիմնականին մէջ Լեւոնին հետ  գրած ենք: Մօտաւորապէս երկու տարի առաջ մեր երգերու ժողովածուն հրատարակեցինք, ուր զետեղուած է մեր համատեղ ստեղծագործութիւններու ընտրանին` 40 երգ: Ֆրանսայի մէջ ես աշխատած  եմ շատ տարբեր բանաստեղծներու` հիմնականին մէջ ֆրանսացիներու հետ:

– Այնուամենայնիւ, անգամ աշխատելով ֆրանսացի բանաստեղծներու հետ, Ձեր մեղեդիներուն մէջ, անշուշտ, կը հասկցուի հայկական շունչը. օտարեկրացիները կ’ըմբռնե՞ն ատիկա, կը սիրե՞ն…

-Շա՜տ,անոնք շատ կը սիրեն մեր հայկական երաժշտութեան նրբերանգները. եթէ չսիրէին, չէին շարունակեր համագործակցիլ հետս: Ես հրաշալի առիթներ  ունեցած եմ ` աշխատելու նշանաւոր երաժիշտներու, երգիչներու հետ, որն իմ կեանքիս մէջ կարեւոր դեր  խաղցած է: Յայտնի «Լամպատա»-ի կատարող հեղինակաւոր երգչուհի Լոալուա Պրազը, որուն պատմած էին իմ մասիս, Փարիզ եկած էր` յատուկ ծանօթանալու եւ համագործակցելու  հետս: Մէկ ամիս Փարիզի մէջ իմ տունս իջեւանեց, շատ մտերմացանք, միասին սկսանք երգեր գրել, ան շատ սիրեց իմ մեղեդիներս: 2004 թուականին ան Երեւան եկաւ` մասնակցելու իմ հեղինակային համերգին, եւ ինքն ալ երեք երգ կատարեց:

-Լեւոնը խանդով չի՞  վերաբերիր, երբ մեղեդիներ կը գրէք նաեւ ուրիշ բանաստեղծներու բառերու հիման վրայ:

-Այդ հարցը  անգամ մըն ալ տուած են, Լեւոնը պատասխանած է, որ ինքն ալ ուրիշ երաժիշտներու հետ կը համագործակցի եւ բնաւ խանդով չի վերաբերիր, երբ ես ալ ուրիշ գրողներու հետ կը համագործակցիմ, այսինքն` «դաւաճանութիւն» չի համարեր:

-Հայ դասական գրողներէն որո՞ւն գործերուն  անդրադարձած էք:

-Շատ մեղեդային գրողներ ունինք, սակայն հերթը անոնց չէ հասած, քանի որ ես ունիմ Լեւոն Բլբուլեան. մտադրութիւն ունիմ անդրադառնալ մեր դասականներուն` իմ նախընտրած ստեղծագործութիւններուն:

-Դուք ժամանակաւորապէս ձգած էք Ձեր տունը` Հայրենիքը. երբեք կը վերադառնա՞ք Հայաստան, թէ՞ Դուք այնքան կայացած էք ու կառչած այդ հողին, որ դժուար կ’ըլլայ Ձեր վերադարձը:

-Ես կը մտածեմ այդ մասին, վերջին ժամանակներուն` աւելի շատ, որովհետեւ ոչ մէկ տեղ աշխարհի մէջ դուն քեզի այնքան լիարժէք կը զգաս, ինչպէս` տանդ մէջ:

-Տիկի՛ն Ժաննա, Դուք հիմա Հայաստանի մէջ էք. արդեօք Ձեր սիրելի թատրոնը, բեմերը չե՞ն կանչեր Ձեզ:

-Հէնց այսօր պէտք է թատրոն այցելեմ, հանդիպիմ իմ գործընկերներուս, ներկայացում նայիմ. այնչափ կը կարօտնամ թատրոնը: Ճիշդ է, ես բազմաթիւ մեղեդիներու հեղինակ եմ, երգահան եւ այժմ երաժշտարուեստի աշխարհին մէջ եմ, սակայն  միշտ ինքզինքս համարած եմ դերասանուհի, էութեամբ արուեստագէտ եմ:

Չէ՞ք զղջար, որ Ձեր դուստրը եւս ուղղորդեցիք արուեստի աշխարհ:

-Թէ՛ իմ աղջիկս, թէ՛ տղաս էութեամբ արուետագէտ  են. տղաս ալ հրաշալի երգեր  կը գրէ, բառեր, նաեւ գործիքաւորումներ կ’ընէ, ան մեզմէ աւելի շնորհալի է: Ինչ կը վերաբերի Նարային, ան ի ծնէ դերասանուհի է. երբ ան Ֆրունզէ Դօվլաթեանի մօտ նկարահանուեցաւ «Կարօտ» ֆիլմին մէջ, Դօվլաթեան հիացած էր անոր անթերի, սահուն խաղով: Նարան եւ՛ երաժիշտ է, երգչուհի, եւ՛ դերասանուհի, ստեղծագործող անհատ, սակայն ան այժմ առաւել կեդրոնացած է երգարուեստի վրայ: Նարան բեմին վրայ ինքնամոռաց կը դառնայ, ան այնպէս  կը վերամարմնաւորուի, կերպարանափոխուի, որ զարմանքէն կը քարանաս ու հիանաս. ան լիարժէք ու կայացած երաժիշտ է, եւ ես երբեք չեմ զղջար. Աստուա՛ծ  զինք ուղղորդած է:

-Ինչու՞ Նարա Նոյեան, Նոյի հետ կապ ունի՞, կեղծանու՞ն է…

-Ո՜չ. Նարայի հայրական ազգանունը Մնոյեան է, սակայն բեմական աշխարհի մէջ, առաւել եւս` օտար երկրի մէջ ատիկա չեն կրնար ճիշդ արտաբերել, ուստի Մ-ն հանեցինք, եւ մնաց Նոյեան:

-Յառաջիկային ի՞նչ նոր ծրագիր ունիք:

-Սեպտեմբերին Հայաստանի մէջ կը պատրաստուիմ կազմակերպել մենահամերգս` ինքս կատարելով իմ ստեղծագործութիւններս, իմ մեղեդիներս, իմ բառերուս հիման վրայ գրուած երգերս: Նպատակ ունիմ յետագային զուգերգ մը պատրաստել Լեւոնի հետ եւ միասին կատարել զայն:

-Որ՞ն է Ձեր հոգիի երգը, որն ամբողջապէս ու խորութեամբ կ’արտայայտէ Ձեր ներաշխարհի բոլոր ապրումները:

-Շառլ Ազնաւուրի «Պոհեմ»-ը, իսկ եթէ երգչուհի ըլլայի, կը կատարէի Կոմիտասի բոլոր ստեղծագործութիւնները:

Զրուցեց Կարինէ Աւագեան

%d5%aa%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a11%d5%aa%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a1%d5%aa%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a12

Scroll Up