«Չկա՛յ Որեւէ Երկիր, Որ Հայաստանի Պէս Սրտիս Խօսի. Գանատայէն Հայրենադարձուած Շանթ Նաճարեան

Հայ ընտանիք մըն ալ հայրենադարձուեցաւ. Գանատայէն Հայրենիքի մէջ  հաստատուած Նաճարեաններու ընտանիքը

Արտագաղթի պատկերին զուգահեռ` բազմաթիւ հայեր  կը հայրենադարձուին` իրենց վերջնական ու միակ հանգրուանը համարելով Հայրենիքը. անոնցմէ շատերուն կարծիքով օտարութեան  մէջ դուն նման ես ամեհի ովկիանոսի մէջ յայտնուած  փոքրիկ տաշեղի մը, որ ովկիանոսի խօլ ալիքներուն  վրայ տարուբերուելով, կը փորձէ ափ հասնիլ….Եւ, բարեբախտաբար,  մեր հայրենակիցներուն մէկ մասը կը հասնի հարազատ ափեր, հայրենի եզերք  եւ տարիներու կարօտը առնելով` կ’ապրի ու կ’արարէ  Հայրենիքի մէջ եւ Հայրենիքի համար: Հեռաւոր Գանատայէն իր ընտանիքով Հայաստան տեղափոխուած է նաեւ Շանթ Նաճարեան, որուն հետ «Հայերն այսօր»-ի համար ծաւալուած մեր զրոյցին ընթացքին Շանթն ու անոր ծնողները`Սիւզան եւ Գէորգ Նաճարեանները պատմեցին ցուրտ Գանատայի մէջ Հայրենիքի` իրենց հիւսած  արեւոտ հեքիաթին մասին, որ այսօր արդէն իրականութիւն դարձած է:

Բարո՛վ  եկած էք Հայրենիք. ինչպէ՞ս  եւ ե՞րբ  հաստատուած էք Հիւսիսային Սառուցեալ եւ Խաղաղ ովկիանոսներու ջուրերով  շրջապատուած Գանատայի մէջ, տիկի՛ ն Նաճարեան:

-Լիբանանեան պատերազմի թէժ օրերը  պատճառ դարձած են, որ մեր ընտանիքը յայտնուի այդ հեռաւոր երկրին մէջ. այն ժամանակ դեռ Անկախ Հայաստան չունէինք: Այդ օտար երկրին մէջ ալ հանդիպեցայ ապագայ ամուսնուս` լիբանանցի Գէորգին. երկուքս ալ, ըլլալով լիբանանցի, հեռացած ըլլալով մեր ծննդավայրէն, ունէինք իրար միաւորող ազգային եւ ընտանեկան շատ հանգամանքներ, ընդհանուր գաղափարներ, հայեացքներ, եւ մեր ընտանիքը կառուցուեցաւ ու խարսխուեցաւ այդօրինակ ընդհանրութիւններու ու սիրոյ հիման  վրայ: 29-ը տարիէն աւելի կ’ապրինք Գանատայի Թորոնթօ քաղաքին մէջ, իսկ այժմ մեր հանգրուանը Հայաստա՛նը  դարձած է:

Պարո՛ն Գէորգ, Դուք ինչպէ՞ս  յայտնուած էք Գանատայի մէջ:

-Ես շատոնց  մեկնած եմ Գանատա. սկիզբը եղբայրս գնաց , յետոյ` ծնողներս , վերջաւորութեան ալ` ես. այնտեղ ալ հանդիպեցայ Սիւզանին: Երկուքս ալ` լիբանանցիներ, ապրելով Լիբանանի մէջ, այնտեղ չհանդիպեցանք իրարու, այլ հանդիպեցանք օտարութեան մէջ եւ գեղեցիկ ընտանիք կազմեցինք: Ես մասնագիտութեամբ ոսկերիչ եմ, Լիբանան ոսկերչութեամբ կը զբաղէի, Գանատա մեկնելէ յետոյ շարունակեցի գործս, իրականացան իմ երազանքներս, եւ ժամանակի ընթացքին բարելաւուեցաւ  կեանքս:

Տիկի՛ն Նաճարեան, Դուք ի՞նչ աշխատանքով  զբաղած էք Լիբանանի մէջ, իսկ յետագային` Գանատայի մէջ:

 -Լիբանանի մէջ ես կ’աշխատէի Կիլիկեան թեմի վեհարանին մէջ, իսկ Գանատայի մէջ  կ’աշխատէի դրամատան մը մէջ: Սերտօրէն կապուած  եղած եմ հայկական համայնքին հետ, ինքս ՀՕՄ-ի ներկայացուցիչ եմ, ամուսինս եւ ես շատ աշխոյժ  եղած ենք  համայնքային աշխատանքներուն մէջ: Գէորգը Համազգայինի վարչութեան անդամ է, երգչախումբի պատասխանատուն  եղած է եւ, ընդհանրապէս, մշակութային կեանքին մէջ մեծ գործունէութիւն  ծաւալած: Մեր դուստրը` Թամարը, մեզմէ առաջ  եկած է Հայաստան, արդէն 3 տարի է, որ Հայաստանի մէջ է, ամուսնացած է հայաստանցիի հետ եւ կ’աշխատի «Վերադարձ Հայաստան» հայրենադարձութեան կեդրոնին մէջ:

Շա՛նթ, ջերմ , արեւոտ հոգիներով հայերու համար դժուար չէ՞ր այդքան տարիներ ապրիլ պաղ ու  ցուրտ, ոչ հայաշունչ ու ոչ  հայաբոյր օտար երկրի մէջ:

-Ես ծնած եմ Գանատա, այն իմ ծննդավայրս Է, եւ ես այդ կլիմայական պայմաններուն դժուարութիւն չեմ ունեցած, սակայն ամէն ամառ, երբ կու գայինք Հայաստան, Հայրենիքի արեւը կը շողշողար մեր դէմքերուն ու հոգիներուն մէջ, եւ մենք, Հայաստանի արեւը մեր հոգիներուն, կը վերադառնայինք Գանատա: Այսօր, վերջնականապէս վերադարձած ըլլալով Հայրենիք, գիտեմ, որ այլեւս որեւէ ցուրտ ձմեռ չազդեր վրաս, որովհետեւ հայրենի հողին վրայ  սիրտդ ջերմութեամբ պէտք է ապրի: …Սկիզբը, երբ շատ փոքր էի,  քանի մը անգամ ծնողներուս նախաձեռնութեամբ եկած եմ Հայաստան, յետագային, երբ մեծցայ եւ սկսայ ինքս վաստակել, որոշեցի, որ ամէն տարի ընկերներով հաւաքուինք ու գանք Հայաստան:Ես 19 երկիր այցելած եմ, սակայն չէ՛ եղած, չկա՛յ որեւէ երկիր, որ Հայաստանի պէս սրտիս  խօսի:

Սիւզա՛ն, ծնած ու մեծցած էք Լիբանան,  29-ը  տարի ապրած Գանատայի Թորոնթօ քաղաքին մէջ եւ արդէն հաստատուած էք Հայրենիքի մէջ. Ամէնէն  շատ ու՞ր    կը ձգտիք հոգիով:

-Լիբանանը իմ ծննդավայրս է. չե՛մ թաքցներ, կարօտ ունիմ: 29-ը տարիներուն ընթացքին միայն մէկ անգամ` 2000 թուականին  այցելած եմ ծննդավայրս, Գանատան այն երկիրն է, ուր այսքան տարի ապահով ապրեցանք, ընտանիք կազմեցինք, երեխաներ ունեցանք, իսկ Հայաստանը՜….Անշու՛շտ, մեր հոգիները միշտ ձգտած են դէպի  անկախացած Հայրենիք:

Սիւզա՛ն, Գանատայի մէջ Ձեր երեխաները ի՞նչ  լեզուով  կրթութիւն ստացած են:

-Լիբանանի մէջ  մեր միջավայրը  շատ հայաշունչ  եղած է, մենք բոլորս մեծցած ենք հայրենասիրութեան մթնոլորտի մէջ, դաստիարակուած եւ մեծցած ենք հաւատքով, հայկական աւանդոյթներու ու մայրենիի հանդէպ  ակնածանքով, սրբութեամբ  մօտեցած ենք մեր ազգային  արժէքներուն: Այդ ամէնը այնքա՜ն  խոր արմատներ  ձգած է մեր հոգիներուն մէջ, որ ինչ երկրի մէջ ալ ապրէինք, միեւնոյնն է, ատիկա   ոեւէ մէկը մեզմէ խլել չէր կրնար. այն, ինչ արեան մէջ է, նաեւ հոգիի ու սրտի մէջ է: Դուրսը ծնած մեր աղջիկն ու տղան  մեծցած են հայեցի, ընտանիքին մէջ իր բարձունքին վրայ եղած է մայրենին: Թորոնթոյի մէջ մենք  մէկ հայկական վարժարան ունինք, ուր յաճախած են մեր երեխաները: Ատիկա ՀՕՄ-ի վարժարանն է, որ մեծ ջանք կը գործադրէ, որ վարժարանը ծաղկի, միշտ յառաջընթաց ունենայ: Վարժարանէն յետոյ աղջիկս ու տղաս  մասնագիտացած են տարբեր ոլորտներու մէջ. Շանթը մեքենաներու ոլորտին մէջ փորձառութիւն ձեռք բերած է:  Գործարարութեան ոլորտին մէջ  հմտացած եւ մտադրութիւն ունի Հայաստանի մէջ այդ նոյն մասնագիտութեամբ բարձրագոյն կրթութիւն ստանալ:

Պարո՛ն Գէորգ, որպէս ընտանիքի գլխաւոր` կը խնդրեմ Դու՛ք պատասխանէք այն հարցին, թէ  ինչը պատճառ դարձաւ հայրենադարձուելու:

-Անշուշտ, ամէն մարդ իր երազները ունի. Գանատան, իրօք, մեր այդ երազները գործի, կեանքի առումով իրականացուց: Տիկինս 29-ը տարի շարունակ երազած է Հայաստան տեղափոխուիլ, ես ալ  նոյնը կը մտածէի, սակայն աշխատանքի հետ կապուած հարցեր կային: Ամէն ինչ իր  ժամանակը ունի, պէտք է հասունանար այդ ժամանակը: Գանատան շատ լաւ երկիր է, սակայն ամէն տեղ խնդիրներ կ’ըլլան, այդտեղ ալ կային խնդիրներ` գողութիւններ  շատ կ’ըլլային…պէտք է ամէն ինչի ժամանակը, պահը՛  հասուննայ եւ … հասունցաւ, ու մենք որոշեցինք Հայրենիք գալ  եւ մեր կեանքի մնացած մասը այստեղ ապրիլ: Բնութիւնը՛ ստիպեց, որ այս որոշումը կայացնենք:

Տիկի՛ն Սիւզան, Դու՞ք  ալ նոյնկերպ կը պատճառաբանէք…ինչու՞  որոշեցիք հէնց հիմա հայրենադարձուիլ

-Իրականութեան մէջ ես երբեք ալ չեմ ցանկացած  Գանատա երթալ, ես դեռ փոքր էի, սակայն  ազգային եւ ընտանեկան սրբութեան առումով իմ մտքիս մէջ  Գանատան բոլորովին ա

նկարելի տեղ էր ինծի համար: Լիբանանեան պատերազմին, հօրս առեւանգման պատճառով մայրս որոշեց երթալ Գանատա, ուր մեզմէ առաջ արդէն հաստատուած էր հօրեղբայրս. Մայրիկէս ետ մենք գացինք: Մէկ տարի անց այնտեղ ամուսնացայ, սակայն 29-ը երկար տարիներ շարունակ տանջած եմ  ամուսնուս եւ մօրս`  պնդելով, որ տեղափոխուինք մեր Հայրենիք…հիմա՛  եկած ենք, որովհետեւ ինչպէս ամուսինս ըսաւ` շիտակ ժամանակին կը սպասէինք :

– Շա՛նթ, Դուք  նշանուած էք  հայուհիի հետ. ինչպէ՞ս գտաք իրար. ան համամիտ  է հայրենադարձուելու  ձեր  որոշումին:

-Նշանածս` Դալարը, Լիբանանէն է, կ’ապրի Լոս Անճելըս: Մենք հայկական երիտասարդական միութիւն ունինք. ծանօթացած ենք Մոնրէալի մէջ կազմակերպուած Արեւելեան եւ Արեւմտեան Ամերիկայի ու Գանատայի երիտասարդներու  եռակողմանի համագումարի մը  ընթացքին. մէկ տարի է, որ կ’երթամ, կու գամ  Լոս Անճելըս եւ Թորոնթօ, Դալարն ալ երեք անգամ եկած է Գանատա. որոշեցինք նշանուիլ եւ Հայաստան գալ միասին: Մեր ծանօթութեան առաջին օրուընէ Դալարին ըսած եմ, որ իմ երազանքս Հայաստան երթալն է, ան ըսաւ, որ ինքն ալ  այդ մասին միշտ երազած է: Մենք այս հարցով միակարծիք էինք, եւ սիրով լուծուեցաւ նաեւ նշանածիս տեղափոխութիւնը. Ան դեռեւս կ’ուսանի. Աստուծոյ կամքով, մինչեւ տարուան վերջ կ’ամուսնանաք: Դեռ չենք որոշած օրը, եկեղեցին, պահը  մօտենայ, կը քննարկենք, որոշում կը կայացնենք:

Շա՛նթ, երբ հայրենադարձուելու որոշումը կայացուցիք,Գանատա ապրող  ընկերներդ ինչպէ՞ս արձագանքեցին:

-Ընկերներ ունիմ, որոնք հանգիստ կ’ապրին իրենց բնակավայրերուն մէջ, այդչափ աշխարհ չեն տեսած, որ կարենան իրենց բնակավայրը փոխելու որոշում կայացնեն. անոնք ինծի կը հարցնէին, թէ ինչու  այդպիսի որոշում կայացուցած եմ, որ  ես ստիպուած չեմ տեղահանուելու…ես ըսի կ’երթամ, որ ձեզի համար օրինակ ըլլամ, որ յետոյ դուք ալ գաք. ըսի կ’երթամ, որպէսզի  ձեզի ապացուցեմ, որ Հայաստանի մէջ կարելի՛ է ապրիլ: Համոզուած եմ, որ անոնք բոլորն ալ օր մը կու գան:

Երեւանի՞ մէջ  հաստատուած էք  բոլորդ, ընտրա՞ծ էք արդէն  թաղամասը, փողոցը…

– Այո՛, բնակարան գնած ենք, կ’ապրինք «Երազ» թաղամասին մէջ, գոհ ենք:

Շա՛նթ,  հեռու Գանատայի մէջ   ի՞նչ կը մտածէիր  Հայաստանի մասին. դուք արդէն այստեղ կ’ապրիք ընտանիքով, հիւր չէք.  աչքերովդ  տեսած Հայաստանը, Երեւանը  գոնէ մասամբ կը համապատասխանե՞ն քու պատկերացումներուդ ու լսածներուդ, քու երազներու Հայաստանին:

– Ես  ըսի, որ 11 անգամ եկած եմ Հայաստան եւ սիրած  եմ Հայրենիքս այնպիսին, ինչպիսին կայ: Մարդու երազը այն է, ինչ որ ինք կը փնտրէ, իսկ եթէ  մարդ կը փնտրէ Հայաստան, ապա այս պարագային  պէտք է ըսեմ, որ իմ երազս  իրականութեան մէջ արդէն տեսած եմ:

Շա՛նթ, ի՞նչ է քեզի համար Հայրենիքը , Հայաստանը:

-Հայաստանը միայն  հող չէ, Հայաստանը գաղափա՛ր է. վերածնունդի եւ փիւնիկի պէս վերաբռնկած հոգի է այն, եւ մենք, Հայրենիք գալով, պէտք է մաս կազմենք այս վերաբռնկման:

Տիկի՛ն Սիւզան…

-Հայութեան անսասանութեան միակ վա՛յրն է Հայաստանը. Սփիւռքի մէջ որքան ալ ջանանք գոյատեւել, սերունդները  չեն կրնար մշտապէս շարունակել գոյատեւել  հայեցի.  Սերունդ մը, երկրորդը` չկայ…հայրենիքը մեր ազգային գոյատեւման միակ երաշխիքն է:

Պարո՛ն Գէորգ, Դուք ինչպէ՞ս կը ձեւակերպէք Հայրենիք հասկացութիւնը:

-Հայաստանը մեր արիւնն ու աւիշն է, որմէ կը ստանանք մեր ուժը, առանց Հայաստանի Սփիւռքը տկար կ’ըլլայ:

Շա՛նթ, անշուշտ, լսած ես  Ապրիլին Ատրպէյճանի կողմէ ղարաբաղաատրպէյճանական շփման գիծին վրայ  ատրպէյճանցիներու սանձազերծած պատերազմական  նախայարձակ գործողութիւններուն մասին. ինչպէ՞ս արձագանքեցին գանատահայ երիտասարդները եւ անձամբ` դուն. ունեցա՞ծ ես այդ օրերուն  սահման մեկնելու ցանկութիւն:

-Անշու՛շտ, լսած ենք, ապրա՛ծ ենք այդ օրերը հեռաւոր Գանատայի մէջ եւ հարկ եղած պահուն պատրաստ էինք ընկերներով մեկնիլ սահման. այդ մասին կը հարցնէք ընկերներուս…հիմա  Հայաստանի մէջ եմ եւ   այդպիսի վտանգի պարագային թէ՛ ես,  թէ՛ ընկերներս պատրաստ ենք: Իւրաքանչիւր հայ երիտասարդ, ուր ալ ըլլայ, պարտաւոր է պատերազմի պարագային զէնքը ձեռքը առնելու ու մինչեւ արեան վերջին կաթիլը պայքարելու իր  սահմաններուն, իր երկրին ամէն մէկ թիզ հողին համար, ապա թէ ոչ` դուն պարտուած ես, իսկ մենք իրաւունք չունինք պարտուելու:

Շա՛նթ, դուն ծնած ու մեծցած ես Գանատա, գացած ես ծնողներուդ ծննդավայր Լիբանան, 11 անգամ  եկած ես Հայաստան, իսկ այժմ  ընտանիքով արդէն մշտապէս հաստատուած  էք Հայրենիքի մէջ, եւ, այնուամենայնիւ, ո՞ր երիրը  քեզի համար ամենագեղեցիկն է( Հայաստանը բացառենք` որպէս Հայրենիք):

-Եթէ մենք պիտի խօսինք լեռնաշխարհներու կամ ծովերու կամ ծառաստաններու մասին, ապա տարբեր մարդիկ տարբեր աշխարհագրական գօտիներ ու բնակլիմայական պայմաններ կը նախընտրեն, ամէն մէկուն համար  գեղեցկութիւնը այլ իմաստ ունի. իմ նախնիներս Կիլիկիայէն  եղած են, եւ արիւնիս մէջ ծովի կանչը կայ…ով գիտէ, գուցէ օր մը կրկին կ’ունենանք Ծովից ծով Հայաստան…

Այս գեղեցիկ ու հայրենասէր եռանկիւնին հետ ունեցած հարցազրոյցս` համեմուած ընտանիքի զաւկի` Շանթի  երգեցիկ, թաւ ձայնով  արտաբերած իւրաքանչիւր  արտայայտութեան, նախադասութեան մէջ ընդգծուած հայասիրութեամբ, Հայաստանի հզօրացման ու  վարդահեղեղ ապագայի հանդէպ անսահման վստահութիւն կը ներշնչէ բոլորիս, ու ես կը հաւատամ, որ  օր մը անպայման կ’ունենանք Շանթի երազանքներու  ծովը:

Կարինէ Աւագեան

IMG_8729

Scroll Up