«Մեզի Համար Ապագան Կանխատեսելը Ամենադժուար Բաներէն Մէկն Է». Սուրիահայ Վարսայարդար

«14 տարի է վարսավիրութեամբ կը զբաղիմ: Սուրիոյ մէջ իմ վարսավիրանոցը ունէի. շատ ուրախ, երջանիկ կ’ապրէինք: Հայաստան «հարկադրաբար» եկանք, 2012 թուականի Նոյեմբերին: Որոշած էինք Նոր տարին դիմաւորել,  քիչ մը հանգստանալ ու վերադառնալ…»:

Վերջին տարիներուն Հայաստանի մէջ հաստատուած սուրիահայերու արդէն ծանօթ ու անծանօթ պատմութիւններ են: Միայն «հերոսներ»ը  տարբեր են,  այս անգամ վարսայարդար Գոգօ Գալայճեանն է, որուն  «Koko Kalayjyan Hair & care» սրահը կը գտնուի Պուշկին 49 հասցէին:

«Հայերն այսօրի» հետ զրոյցին սուրիահայ վարսայարդարը կը շարունակէ.

– Այս տարիներուն ընթացքին յաճախ կը բացակայէի, բայց ի վերջոյ որոշեցի հաստատուիլ Հայաստանի մէջ եւ այստեղ աշխատիլ:

Երկու ամիս ապրած եմ  Պէյրութ, տաս ամիս Ռուսաստանի մէջ աշխատելու փորձառութիւն ունեցայ: Ցանկացայ տեսնել, թէ ինչու  Հայաստանի մէջ շատերը այդքան կը փափաքին տեղափոխուիլ Ռուսաստան. ես նոյնպէս փափաքեցայ այդ փորձառութիւնը ունենալ: Եւ… թէ աշխատանքի, թէ  լեզուի առումով ուսանելի ճանապարհ անցայ:

– Գտա՞ք Ձեր հարցի պատասխանը` թէ ինչու՞  կ’երթան:

– Գտայ ու հասկցայ, որ անիմաստ է այդ ամէնը: Այն աշխատանքը, որ հիմնականին մէջ կը կատարեն հայերը (խօսքս աւելի ապահով խաւի մասին չէ), կրնան այստեղ ալ ընել: Կարիք չկայ ընտանիքը ձգել-երթալ Ռուսաստան աշխատելու ու մինակ ապրելու: Նոյն բանը ես ալ զգացի: Ճիշդ է, Ռուսաստանի մէջ դուն  աւելի շատ կը վաստակես, բայց նոյնքան ալ կը ծախսես: Արդիւնքը նոյնն  է:

Ինչքա՞ն ժամանակ է, որ վարսավիրանոցը կը գործէ: Այս ընթացքին ի՞նչ յաջողութիւններ եւ դժուարութիւններ  եղած են:

– Վարսավիրանոցը 2015 թուականի Մարտ ամիսէն կը գործէ. մօտ ինը ամիս է արդէն:

Յաջողութիւնը քաղաքին մէջ մեր ձեռք բերած անունն է: Մեր սրահը աւելի ճանաչելի է կը դառնայ, շատերը կը սկսին հետաքրքրուիլ մեր ծառայութիւններով: Մասնաւոր դժուարութիւններ դեռ չենք ունեցած, որովհետեւ մենք լաւ  սերտած ենք, թէ ինչպէս  Հայաստանի մէջ այս գործը կ’իրականացուի:

Ի հարկէ, կան տարբերութիւններ: Օրինակ` Սուրիոյ կամ Միջին Արեւելքի մէջ մեր գործը տարբեր ձեւաչափով կը կատարուի: Այնտեղ կ’աշխատին որպէս խումբ, իսկ այստեղ` որպէս անհատ: Հայաստանի մէջ կը նախընտրեն մասնագէտը, ոչ թէ սրահը: Սա շատ բարդ է ու ժամանակի կորուստ: Փոխարէնը կարելի է շատ աւելի եւ շատ արագ սպասարկում իրականացնել:

Մեր աշխատողները նախ փորձնական շրջան կ’անցնին, եթէ կը համապատասխանեն մեր չափանիշներուն, կ’ընդունինք աշխատանքի: Մեր դռները բաց են բոլորին առջեւ: Մենք ունինք սուրիահայ, պարսակահայ, երեւանցի աշխատողներ: Բնական է, աշխատանքի մօտեցման տարբերութիւններ կան, որոնք կամաց-կամաց կը հարթուին:

Օրինակ` յաճախորդին սպասարկելու մօտեցումը  տարբեր է: Յաճախորդին գոհացնելու համար պէտք է դեռ  քիչ մը աւելի շատ աշխատանք տանիլ: Վարսավիրանոց մտնելուն արդէն յաճախորդը պէտք է զգայ, որ յարգուած է, սպասուած:

– Ովքե՞ր են Ձեր հիմնական յաճախորդները:

– Իմ յաճախորդներուս մեծամասնութիւնը տեղացի հայեր են: Այստեղ  նուրբ հարց մը կայ. այսօր Հայաստան ապրող սուրահայերէն շատերը չունին նախկին հնարաւորութիւնները: Սուրիոյ մէջ մօտ 10 տարուան յաճախորդներ ունէի, որոնք շաբաթը 4 անգամ սրահ կու գային, այստեղ 4 ամիս անգամ մը կ’այցելեն: Պատճառը. այնտեղ  տեղ երթալու աւելի շատ առիթներ ունէին: Այստեղ ոչ միայն շատ առիթներ չկան, այլեւ չունին այդ հնարաւորութիւնները:

– Իսկ նախասիրութիւններու տարբերութիւն կա՞յ:

– Հայաստանի մէջ աւելի հեշտ է աշխատիլը: Արաբական աշխարհի մէջ աւելի բարդ, ֆիքսուած սանտրուածքներ ընդունուած էին: Այստեղ աւելի բնական սանտրուածներ   կը նախընտրեն: Ոճը փոխելու մէջ մասնագէտին դերն ալ  մեծ է:

Ձեր ապագան Հայաստանի մէջ կը պատկերացնէ՞ք:

– Մեզի համար ապագան կանխատեսելը ամենադժուար բաներէն մէկն է, որովհետեւ միւս շաբաթ ինչ պիտի ըլլայ` յայտնի չէ: Աշխատանքի առումով կարելի է լաւ ապագայ ունենալ Հայաստանի մէջ:

Մեր ապագան կախուած է նաեւ մեր ծննդավայրի ապագային հետ: Առայժմ այստեղ ենք եւ ուրիշ բանի մասին չենք մտածեր:

Մեր սխալը այն էր, գոնէ իմ, որ չէինք կրնար կեդրոնանալ, թէ ուր պէտք է ըլլանք: Հիմա կեդրոնացումս միայն այստեղ է: Ու եթէ ամէն ինչ լաւ ըլլայ, ուրիշ տեղ երթալու ոչ նպատակ, ոչ ալ տրամադրութիւն ունիմ:

– «Լաւ» ըսելով ի՞նչ նկատի ունիք:

– Հանգիստ, լաւ գործ ու լաւ ապագայ: Աշխատող մարդու համար ամէն ինչ հնարաւոր է:

Հայաստանի մէջ իմ սրահս մօտ ինը ամսուան կեանք ունի, իսկ Սուրիոյ մէջ մօտ 10 տարուան (հիմա այլեւս չկայ, որովհետեւ հրթիռը վնասած է այն): 10 տարեկանը 9 ամսականի հետ չի կարելի բաղդատել: Սուրիոյ մէջ 8 աշխատող ունէի, եթէ 24 ժամ բաց ըլլար վարսավիրանոցը, ապա 24 ժամն ալ կ’աշխատէինք: Այնտեղ ամէն ինչ արդէն կայունացած էր: Այստեղ կայունանալու, հաստատուելու ու հունի մէջ մտնելու համար դեռ ժամանակ  պէտք է: Փոքր, մանր քարեր ալ կ’ըլլան ճանապարհին, բայց ատոնք ալ կը յաղթահարուին:

Արդեօ՞ք հայաստանեան հնարաւորութիւնները բոլորին համար նոյնն են:

– Գործի ասպարէզները տարբեր են եւ մէկը միւսին չի համեմատուիր: Հայաստանի մէջ շատ գործեր կան, որ հանգիստ կրնաս յաջողիլ, գործեր ալ կան, որ անյոյս են Հայաստանի պարագային, գոնէ առ այժմ: Վարսավիրութիւնը հեշտ գործերէն մէկն է:

Սուրիահայերու մեծ մասը գործարարներ էին, գործարանատէրեր:  Բոլորը ինքզինքնին փաստած մարդիկ էին: Անոնց փորձառութիւնը քննարկման ենթակայ չէ, բայց այստեղ չեն կրնար յարմարիլ: Հայաստանի մէջ կայ հնարաւորութիւններու պակաս, օրէնքներու տարբերութիւն, արգելքներ:

Սուրիահայերու մեծամասնութիւնը արդէն 3 տարի այստեղ է, եւ որոշ չափով կրցած է ճանչնալ քաղաքը, օրէնքները, կարգերը: Կան մարդիկ, որոնք կը ցանկան Եւրոպա, Գանատա երթալ:

Իմ կարծիքովս, եթէ հնրավարութիւն կայ  բան մը ստեղծելու Հայաստանի մէջ, աւելի լաւ է մնալ այստեղ,  քիչ մը  աւելի տանջուիլ, քան անծանօթ երկիր երթալ, որուն կենցաղը, լեզուն կամ ապրելակերպը քեզի ծանօթ չէ:

Եթէ հնարաւորութիւն կայ, հայը պէտք է ապրի Հայաստանի մէջ: 100 տարուան պատմութիւնը մեր աչքին առջեւ է, իսկ պատմութիւնը կը սիրէ կրկնուիլ: Որպէսզի այդ ամէնը չկրկնուի, պէտք է մնալ այստեղ: Բայց, անշուշտ, հնարաւորութիւն պէտք է ըլլայ, միջոցներ, աշխատանք…

Ուր ալ երթանք` ժամանակաւոր հիւր ենք: Այս երեք տարիներուն ընթացքին ես ալ շատ բացակայեցայ, վերապատրաստման, գործի առումով, բայց երբ օդակայան կը հասնիմ, տարբեր կը զգամ: Ասոնք լոկ խօսքեր չեն, Հայաստանի մէջ  աւելի հանգիստ կը զգամ: Բայց աշխատանք պէտք է ըլլայ: Քաղաքը կրնայ գեղեցիկ ըլլալ, կենցաղը շատ լաւ, բայց եթէ դուն այդ ամէնէն չես կրնար օգտուիլ, այդ ամէնը անիմաստ կը դառնայ:

Լուսինէ Աբրահամեան

Scroll Up