Հանոյում տեղի ունեցավ Հայ-վիետնամական միջկառավարական հանձնաժողովի անդրանիկ նիստը

Մարտի 17-ին Հանոյում կայացավ Տնտեսական, գիտական և տեխնիկական համագործակցության հարցերով հայ-վիետնամական միջկառավարական հանձնաժողովի առաջին նիստը:

Հայաստանի պատվիրակությունը ղեկավարում էր ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի տեղակալ Հովհաննես Ազիզյանը, իսկ վիետնամական կողմից` Վիետնամի արդյունաբերության և առևտրի նախարարի տեղակալ` Հոանգ Քուոկ Վուոնգը, ովքեր նաև հանձնաժողովի համանախագահներն են։

Նիստի ընթացքում քննարկվեցին երկու երկրների միջև առևտրատնտեսական, գյուղատնտեսության, տրանսպորտի, մշակույթի, զբոսաշրջության, ինչպես նաև փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի լայն շրջանակ:

Քննարկումների արդյունքում ստորագրվեց նիստի արձանագրությունը, որում ըստ ոլորտների սահմանվեցին առկա համագործակցության զարգացման ուղղությամբ անհրաժեշտ հետագա քայլերը:

ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի տեղակալ Հովհաննես Ազիզյանը և ՀՀ մշակույթի նախարարի տեղակալ Ներսես Տեր-Վարդանյանն այցի ընթացքում նաև հանդիպումներ ունեցան Վիետնամի իրենց պաշտոնակիցների հետ։

Հովհաննես Ազիզյանը Վիետնամի արդյունաբերության և առևտրի նախարարի տեղակալ Հոանգ Քուոկ Վուոնգի հետ ունեցած հանդիպման ընթացքում քննարկեց հայկական ապրանքատեսակների արտահանման հնարավորությունները և ԵԱՏՄ-Վիետնամ Ազատ առևտրի համաձայնագրին առնչվող հարցեր։

Ներսես Տեր-Վարդանյանի և Վիետնամի մշակույթի, սպորտի և զբոսաշրջության նախարարի տեղակալ Վուոնգ Դույ Բիենի հանդիպման ընթացքում քննարկվեցին երկու երկրների դիվանագիտական հարաբերությունների 25-ամյակին նվիրված մշակութային միջոցառումների և փոխադարձ մշակութային օրերի անցկացման ծրագրեր:

Միջկառավարական հանձնաժողովի հաջորդ նիստը կկայանա 2019 թվականին Երևանում:

«13 սնդուկների հիշողությունը». ֆիլմ Ցեղասպանությունից փրկված հայկական ժառանգության մասին

Փետրվարի 27-ին Պլովդիվում տեղի է ունեցել «13 սնդուկների հիշողությունը» պատմական-վավերագրական ֆիլմի առաջնախաղը, որը նկարահանվել է Հայկական մշակութային և տեղեկատվական կենտրոնի աջակցությամբ: Առաջնախաղին ներկա են եղել Պլովդիվում ՀՀ պատվավոր հյուպատոս Եղիազար Ուզունյանը, համայնքի անդամներ, բազմաթիվ հյուրեր:

«Ֆիլմը պատմում է այն հայերի մասին, որոնք Ցեղասպանությունից հետո կարողացան ողջ մնալ և Մարմարա ծովի ափին թողնելով իրենց ծննդավայրը՝ 1922 թվականին հաստատվեցին Բուլղարիայում: Նրանք Ռոդոսթո քաղաքից իրենց հետ բերեցին ո´չ թե իրենց անձնական իրերն ու հարստությունը, այլ կարողացան մոռացումից ու ոչնչացումից փրկել եկեղեցական սրբությունները: Ռոդոսթո քաղաքի Սուրբ Թագավոր եկեղեցում պահվող իրենց նախնիների պատրաստած ամենագեղեցիկ և ամենաթանկ սրբությունները կարողացան 13 սունդուկներով տեղափոխել Պլովդիվ, որոնք այսօր պահպանվում են քաղաքի Սուրբ Գևորգ եկեղեցու թանգարանում»,- «Հայերն այսօր»-ի հետ զրույցում ասաց Պլովդիվում Հայաստանի պատվավոր հյուպատոսի մշակութային հարցերով խորհրդական Աղավնի Գևորգյանը և հավելեց, որ ֆիլմը պատմություն է՝ Բուլղարիայում բնակություն հաստատած իրենց նախնիների, Հայոց ցեղասպանության, 100 և ավելի տարիներ ձգվող ցավի մասին:

«Ֆիլմի նկարահանումներին մասնակցած մարդիկ սիրով համաձայնեցին իրենց սրտերը բացել և պատմել մեր պատմության մի էջը փաստող դեպքեր, իրադարձություններ, որոնք մենք կկարողանանք փոխանցել մեր սերունդներին: Ֆիլմը նաև յուրատեսակ պատգամ է այն մասին, որ հայերը կան ու կլինեն ո´չ միայն, որ շատ իմաստուն են, տաղանդավոր, այլ նաև նրա համար, որ խորունկ արմատներ ունեն հողի մեջ ձգված, հազարամյա արմատներ, որոնք իրար փաթաթված՝ մխրճվել են երկրագնդի սրտի մեջ»,- նշեց Աղավնի Գևորգյանը:

Պլովդիվում Հայաստանի պատվավոր հյուպատոսի մշակութային հարցերով խորհրդականն իր խոսքում ընդգծեց, որ պլովդիվահայ համայնքն իր խորին շնորհակալությունն է հայտնում ֆիլմի ռեժիսոր և սցենարիստ Ցվետան Սիմեոնովին, բուլղարացի, որը կարողացավ տեսնել հայի սրտի ցավն ու հպարտությունը, կարողացավ անկեղծորեն խոսել Հայոց ցեղասպանության, մեր վշտի, մեր հպարտության մասին:

Ֆիլմը ցուցադրվելու է Բուլղարիայի տարբեր քաղաքների հայկական համայնքներում:

«Սա Պլովդիվի հայկական համայնքի նկարահանած 3-րդ ֆիլմն է: 2016 մայիսին Բուլղարիայի հանրային հեռուստատեսությամբ ցուցադրված ֆիլմի ընթացքում մենք պատմել ենք համայնքի երաժիշտների, դերասանների, արվեստագետների մասին, որոնցով մենք շատ հպարտանում ենք: Երկրորդ ֆիլմը հայկական ավանդական ուտեստների մասին էր: Հայոց ցեղասպանության 102-րդ տարելիցին նվիրված ֆիլմը՝ «13 սնդուկների հիշողությունը», նվիրում ենք մեր համայնքին և մեր ազգին: Իսկ մեզ մնում է՝ հիշել և չմոռանալ մեր պատմությունը»,-նշեց Աղավնի Գևորգյանը:

%d6%86%d5%ab%d5%ac%d5%b42%d6%86%d5%ab%d5%ac%d5%b43%d6%86%d5%ab%d5%ac%d5%b44%d6%86%d5%ab%d5%ac%d5%b45 %d6%86%d5%ab%d5%ac%d5%b46%d6%86%d5%ab%d5%ac%d5%b41

 

Հայուհին Վալենսիայի սիրելի տոնի թագուհի

Ըստ կաթոլիկ օրացույցի՝ մարտի 19-ը նշվում է որպես Սուրբ Իոսիֆի (San José) օր: Իսպանացի ատաղձագործները համարում են նրան իրենց հովանավորը և յուրահատուկ կերպով նշում այս տոնը: Բացի այդ, Սան Խոսեն նաև համարվում է հայրերի օր և բավականին հայտնի է ամբողջ երկրում: Բայց այն վայրը, որտեղ անհամբերությամբ են սպասում տոնին և առանձնակի պատրաստությամբ մոտենում նրա մեկնարկին, իհարկե, Վալենսիան է: Այստեղ շտապում են մարդիկ Իսպանիայի բոլոր ծայրերից, իսկ վերջին տարիներին ժամանում են նաև մեծաթիվ օտարերկրացիներ: Միջոցառումները, ըստ էության, սկսվում են գարնան առաջին օրվանից, և սա այն դեպքում, երբ պատրաստությունները ընթանում են ամբողջ տարվա կտրվածքով:

Սա 19-րդ դարում ապրող մի անհայտ հյուսնի ոչնչով աչքի չընկնող պատմությունն է, որի բովանդակությունը շատ նման է Պապա Կառլոյի հանրահայտ հեքիաթին, երբ անպիտան մի փայտակտորից ստեղծվեց բոլորի կողմից սիրված Բուրատինոն: Եվ ահա, ինչպես պատմում է տեղի լեգենդը, 12 ամսվա ընթացքում հավաքված փայտի թափոններին նայելիս, ինչն ընդունված էր այրել մարտի 19-ի լույս 20-ի գիշերը, վալենսիական վարպետներից մեկի հայացքը կանգ առավ մի ծղանի վրա, որը նրան ինչ-որ բան հիշեցրեց, և հետևելով սեփական երևակայության ձայնին՝ նա դրանից չափազանց զվարճալի կերպար ստացավ և այնուհետ այն իր իսկ բակում ցուցադրեց բոլորին:

Այցելուների և պատահական անցորդների մոտ ստացված կերպարը աներկբա ժպիտ է առաջացրել, որը շատ դեպքերում վերածվել է բարձր քրքիջի: Ատաղձագործները ուրախ մարդիկ են: Նրանցից մեկը գտել է ինչ-որ ցնցոտի, հագցրել իր նինոտին (նինոտ վալենսիացիները ասում են տիկնիկին) և անզսպելի ուրախություն ապրել իր փոքրիկով: Բոլորը, ովքեր կարող էին, մարտի 19-ին հավաքվում էին իրենց համաքաղաքացու բակում, որպեսզի ականատես լինեին, թե ինչպես է կրակներին հանձնվում փայտե ծիծաղելի մարդուկը:

Ենթադրվում է, որ հենց այդ ժամանակներից սկսվեց տարեց տարի շարունակական բնույթ կրող և մեր ժամանակներ հասածավանդույթը՝ Fallas-ը, որը տեղի բնակիչների մեկնությամբ թարգմանվում է որպես ջահ: Ծիծաղելի մարդուկին փոխարինելու եկան փոքր, մեծ և պարզապես հսկայական չափերի հասնող կոմպոզիցիաներ, որոնք տոնակատարության ընթացքում առկա են լինում քաղաքի յուրաքանչյուր փողոցում: Այստեղ ցանկացած բնակելի շենք ունի Ֆայայի տունը իրեն հատուկ ներկայացուցչությամբ, միջոցառման անցկացման պատասխանատուներով և կազմակերպիչներով, որոնց թվում նաև այն հարևաններն են, ովքեր տարվա ընթացքում իրենց ուժերի ներածին չափով նյութական օգնություն են ցուցաբերում: Նրանց միասնական ջանքերով 20 օրվա ընթացքում Վալենսիան վերածվում է մի կախարդական վայրի, որտեղ անհայտ է ինչպես և որտեղից, կարծես սնկերը անձրևից հետո, հանկարծ մեկ գիշերվա ընթացքում կառուցվում են ամենատարբեր և հնարավոր գույների և չափերի մոնումենտներ: Ուր էլ հայացքդ ընկնի, աչք են ծակում մի քանի մետր երկարությամբ հսկայական ֆիգուրները, նրանց կողքին նաև այլ, դպրոցական հասակի փայտաշեն մարդուկներ: Նրանց միջև՝ հենց փողոցի մեջտեղում, բացվում են վրանները: Պետք է միայն պատկերացնել մոտավոր 250 վրանները, որպեսզի հասկանալ, թե ինչպես է քաղաքի 250 մասերում պրակտիկորեն պարալիզացվում տրանսպորտային երթևեկությունը, և սա իր հերթին ստեղծում է որոշ դժվարություններ վարորդների համար: Նմանատիպ իրադրությունում նույնիսկ ամենամոլի ավտոսիրողնորը կամա թե ակամա ստիպված են օգտվել մետրոյից, որը կայարանից կայարան հասնում է 10-15 րոպեում և այդ օրերին լինում է լեփ-լեցուն: Ի դեպ՝ այս հանգամանքը այդքան էլ չի վախեցնում վալենսիացիներին: Մի շարք հարցեր, օրինակ, ավելի էական բնույթ են կրում բնապահպանների համար, ինչպես օրինակ շատ հզոր լուսավորման խնդիրը կամ ուժեղ աղմուկը, որը ամենօրյա բնույթ է կրում հրավառային տեխնիկայի պատճառով:

Արդեն ինքնին գիշերային Վալենսիան հազարավոր վառվռուն կրակներով մի հիասքանչ ներկայացում է: Այս ամենին գումարվում են նաև հավելյալ քանակությամբ և ավելի մեծ հզորությամբ լամպերը, իսկ արդյունքում ստացվում է մի աներևակայելի շքեղ հրաշք, որը պետք է տեսնել գեթ մեկ անգամ: Եվ ահա հենց այսպիսի լուսավորության պարագայում այդ նույն հեքիաթային-կատակերգական կերպարները, որոնց մասին խոսք գնաց վերևում, ներկայանում են միանգամայն այլ ձևով, քան կլինեին ցերեկային լույսի ներքո: Հենց այդ իսկ պատճառով մարդիկ նախընտրում են նրանց տեսնելու գնալ մթնշաղը պատելուն պես:

Ու՞մ կամ ի՞նչ են պատկերում վարպետները իրենց կոմպոզիցիաներում: Ի դեմս նինոտների՝ իրենց աշխատանքների միջոցով նրանք ջանում են փոխանցել նշանակալի այն իրադարձությունների պատկերները, որոնք տեղի են ունեցել նախորդ տարվա ընթացքում: Եվ դրանք կարող են լինել ինչպես հեքիաթային հերոսները ժամանակակից մեկնաբանությամբ, այնպես էլ սեփական երևակայության պտուղները, որոնք ստանում են որոշակի ձև և կերպար՝ համեմված հումորի անմանացորդ չափաբաժնով: Թեմաները կարող են վերաբերել ամենին՝ սկսած տեղակական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններից, վերջացրած երկրագնդի տարբեր անկյուններում ընթացող պատերազմներով, տնտեսական ճգնաժամից մինչև նորագույն տեխնոլոգիաներ: Այդ իմաստով ամենահայտնի ֆիգուրներից մեկը համարվում է Վալենսիայի քաղաքապետ Ռիտա Բարբերան, ով ողջ Իսպանիայում բացառիկ ռեկորդակիր է՝ 5 անգամ անընդմեջ վերընտրվելով իր պաշտոինին: Այսպես հերթական ընտրությունից առաջ նա ինքն է դուրս եկել հրապարակ և առանց ավելորդ բարդույթների ներկաներին բաժանել փոքրիկ թաշկինակներ իր իսկ ծաղրանկարով: Ինքնագովա՞զդ: Ընդդիմադիր ուժերի ներկայացուցիչները ևս ձեռքները ծալած չէին նստել. պատրաստել էին բազմաթիվ բուտերբրոդներ, փոխադրել էին իրենց վրաններ անսահմանափակ քանակությամբ գարեջուր… Զվարճանալ, ուրեմն զվարճանալ… Ամբողջ ժողովրդին, որպեսզի տոնը իսկապես տոն լինի:

Այս ամենը պատմելով՝ մենք ոչինչ ասած չէինք լինի, եթե լռեինք գեղեցիկ սեռի ներկայացուցիչների մասին, առանց որոնց Ֆայայի միջոցառումը իմաստ չէր կրի: Ըստ էության՝ հենց նրանք են համարվում գլխավոր դեմքերը այն ամենի, ինչ կատարվում է շուրջբոլորը մարտյան այս օրերին: Հպարտ բարձրացրած գլխով և անփոփոխ ժպիտով, ազգային տարազները հագած՝ գալիս են նրանք՝ Վալենսիայի փողոցներում համապատախան տպավորություն գործելով մարդկանց վրա: Ի դեպ՝ այդ հագուստները կրելը թանկ հաճույք է, քանի որ նրանց վրա առկա յուրաքանչյուր դետալ ձեռագործ է: Զգեստը հատուկ փայլ է ստանում ժանյակների, տարբեր գույների և երանգներինախշերի, վերից վար գնացող ոսկյա կարերի, կեղծամների և կոշիկների շնորհիվ: Իրոք, տեսնելու շատ բան կա: Ինչ-որ մեկը իր իր կարծիքն է հայտնում տեղի ավանդույթների գիտակներից մեկին՝ ասելով, որ Սան Խոսեի տոնախմբությունը, ինչպես հայտնի է, նշվում է որպես հայրերի օր, սակայն կարծես թե՝ գլխավոր դերում, միևնույն է, դարձյալ կանայք են: «Ինչպե՞ս սա հասկանալ»: «Այդպես մի՛ ասա,-նկատում է զրուցակիցը,- Այս դեպքում առաջինը եղել և մնում են տղամարդիկ: Ամբողջակական համոզչականության համար մեկ փաստ բերեմ. այս ավանդույթի ստեղծման օրից մինչ հիմա չի արձանագրվել գեթ մի դեպք, որ հանձնաժողովի նախագահը կին լինի: Միայն տղամարդիկ»: «Այդ դեպքու՞մ»: «Դժվար հասկանալի ոչինչ չկա. մենք ինքներս ենք հպարտությամբ առաջ մղում մեր կանանց: Նայեք և հիացեք, ահա նրանք՝ մեր վալենսիուհիները, մեր գեղեցկուհիները, հրաշքները: Իսկ մենք ծափահարում ենք: Մեզ հետ միասին, տեսնելով մեր վերաբերմունքը՝ հիանում են նաև միանգամայն օտար մարդիկ: Սակայն այդ կանանց թիկունքում մենք ենք, գնում ենք նրանց հետևից: Եվ մյուսները չպետք է մոռանան այդ մասին»:

Իսկ ահա տպավորություն է… որ Վալենսիան, ամեն դեպքում, կանանց քաղաք է: Սրա հետ կապված հիշվող էր մեր առաջին այցը Վալենսիա, և այդ ժամանակ դեռ փոքրիկ Նարեկի հարցը.«Իսկ Վալենսիայի մազերը երկա՞ր են, թե՞ կարճ»: Քաղաքի անվանումը երեխայի մոտ նույնացվել էր ինչ-որ կնոջ անվան հետ: Երկար են Վալենսիայի մազերը՝ խնամքով հյուսված:

Եթե բոլոր տարաբնույթ կոմպոզիցիաները ստեղծում են ոսկե քաղաքի տպավորություն, ապա կանայք այդ ֆոնին իսկապես նմանվում են իրական թագուհիների իրենց շքախմբով՝ ընդգծելով ինչ-որ ցնորքային աշխարհում գտնվելու զգացողությունը: Քանի՞ կին է այստեղ: Ութ հարյու՞ր: Միանգամայն հավանական է կամ մի փոքր ավելի: Նրանց ուղիղ կեսի 14 տարին դեռ չի բոլորել, իսկ մյուսներն արդեն չափահաս տարիքի են: Եվ… ինչպես թե, արքայադուստրեր առանց արքայազների՞: Այսպես, նրանք նույնպես ներկա են: Մեր օրերում նրանց բերում են կենտրոնական հրապարակ շքեղ մեքենաներով, որպեսզի մի քանի րոպե անց նրանք հայտվեն «իրենց ուղեկցող դեմքեր հետ» քաղաքապետարանի մոտ հավաքված ժողովրդի առջև: Պատշգամբում իրական արքան է, վալենսիական համայնքի նախագահը և իշխանության այլ ներկայացուցիչներ: Սակայն նրանցից ոչ մեկը, բացի ամենագլխավոր ֆայերից, իրավունք չունի կարգադրումներ անել պլանավորված այցերի, ամենօրյա հրավառության և մնացած այլ միջոցառումների վերաբերյալ:

2005 թվականին տոնի ողջ պատմության մեջ առաջին անգամ տոնի ամենագլխավոր ֆայերա դարձավ ազգությամբ ոչ իսպանացի մի աղջիկ: Դա համընդհանուր ցնծություն էր Իսպանիայում ապրող մեր ազգակիցների համար, երբ պաշտոնապես հայտարարեցին նրա անունը՝ Գեգել (Կեկել) Մազմանյան: Քաղաքում հայտնի բժիշկ-մաշկաբան Անդրանիկ Մազմանյանի աղջիկը, հայուհի, երիտասարդ գեղեցկուհի Կեկելն այդ ժամանակ իրավաբանական ֆակուլտետի ուսանողուհի էր: Մենք հպարտությամբ էինք նայում նրան այդժամյա արքա Ֆլիպ չորրորդի, նախկին վարչապետ Ռախոյայի և այլոց կողքին: Նրան տվեցինք Հայաստանին առնչվող հարցեր, և նա ասաց, որ դեռ չի հասցրել լինել իր նախնիների հայրենիքում, սակայն պլանավորում է դա անել: Երբ մամուլի միջազգային ակումբը որոշեց հետմահու մրցանակ հանձնել Հրանտ Դինքին, հենց Կ. Մազմանյանին հանձնարարվեց այդ փաստաթուղթը փոխանցել լրագրողի այրի Ռաքել Դինքին: Իսկ մրցանակը հանձնեցին այնժամյա փոխվարչապետ Մարիս Թերեզա դե լա Վեգան և բանաստեղծուհի Ալիսա Կիրակոսյանը:

Հետագայում սենսացիա դարձավ վալենսիացիներից մեկի աշխատանքը՝ նինոտ՝ Կեկելի դեմքով (այդ ժամանակ նա արդեն գլխավոր Ֆայերա չէր), ինչը չէր եղել տոնի ողջ պատմության մեջ: Ի պատասխան հարցին՝ ինչը նրան դրդեց այդ քայլին, նկարիչն ասաց. «Նրա անսովոր ժպիտը»:

Վերադառնալով հրավառությանն և ֆայերվերկներին (գերմ.՝ Feuer՝ կրակ և  Werk՝ գործ, աշխատանք)՝ պետք է նկատել, որ դրանք իրենց գույներով և ձևերով այդքան անզուգական գեղեցիկ են գիշերային երկնքի տակ, իսկ ահա նրանց գոյությունը ցերեկվա ժամը 2-ին բոլորովին անիմաստ է թվում: Որքան էլ զարմանալի է, ցերեկային հրավառությունը տեղի է ունենում մարտի 1-19-ը ընկած ժամանակահատվածում ամեն օր: Պետք է գոնե մեկ անգամ տեսնել, թե ինչպիսի հուզմունքով, նույնիսկ սրճարաններում նստած՝ այցելուները վազում են փողոց՝ շրջվելով այն ուղղությամբ, որտեղ կատարվում է հրավառությունը: Իսպանացիներին հատուկ հուզականությամբ՝ բոլորը ուժգին ծափահարում են: Կտավի ամբողջականության համար «ա-լյա իսպանյոլա» ոճով չի բավականացնում միայն սովորական «օլեն»: Սրան փոխարինում է այլ ժեստ: Հրապարակում գտնվողները շտապում են անձամբ սեղմել տեխնիկական գծով գլխավոր մասնագետի ձեռքը՝ ի նշան երախտագիտության և հավանության: Վերադառնալով մեր հարցին՝ հետաքրքիր է իմանալ՝ ինչ է նրանց տալիս ցերեկային հրավառությունը:  Եթե իմի բերենք վալենսիացիների մեկնաբանությունները, ապա ստացվում է հետևյալը. նրանց համար  ցերեկային հրավառությունը նշանակալի է նախևառաջ… հոտով, ծխի ամպով, որը պատում է ողջ հրապարակը, և այսպիսի աղմուկով: Թվում է՝ ահա-ահա կպայթեն թմբկաթաղանթները: Ժամանակի ընթացքում բնակիչների մի մասը սկսեցին բողոքել, սակայն ավանդույթի դեմ չես պայքարի, մանավանդ որ այն բերում է ոչ փոքր շահույթ:

Ուրեմն նշանակում է՝ ֆայերվերկները շարունակվում են նույն ոգով և առանց սահմանափակման: Առաջվա նման գետի նման հոսում են գարեջուրն ու գինին: Ուղիղ փողոցի մեջտեղում հսկայական կրակն է, որի վրա պատրաստվում է վալենսիական հանրահայտ պաելյան:

Եվ մինչ պատրաստվում է պաելյան, հանդիսավոր և դանդաղ բոլորը ուղղություն են վերցնում դեպի Մայր տաճար: Ինչ-որ աներևակայելի բան է կատարվում շուրջբոլորը: Աներևակայելի, քանզի սկզբում մեկի, ապա երկրորդի, երրորդի և այսպես մյուսների աչքերին արցունքներ են հայտնվում: Տաճարի բակում յուրաքանչյուր մասնակցի բերած ծաղիկներից հենց հանդիսատեսի աչքի առաջ ծաղկահյուսվում է Սուրբ Աստվածածնի զգեստը:

Վերջնական ակորդը տրվում է մարտի 19-ի կեսգիշերին, երբ կրակի ճիրաններին է հանձնվում այն ամենը, ինչ ստեղծվել էր այդչափ դժվարությամբ, երևակայությամբ և սիրով: Վառվում են բոլոր մոնումոնտնորը, բացառությամբ այն մեկի, որը լավագույնն է համարվել հանձնաժողովի կողմից: Այն տեղափոխում են մի քանի տարի առաջ կառուցված Ֆայայի թանգարան՝ նախօրոք ենթարկվելովապամոնտաժման, քանի որ կոմպոզիցիաները ամբողջ հասակով հնարավոր չէ մտցնլ թանգարան: Ի դեպ՝ էականը դա չէ, այլ հոգու այն դատարկությունը, որը գիտակցում են բոլոր հավաքվածները. արդեն առավոտյան կախարդական մթնոլորտին դարձյալ փոխարինելու կգա սովորական առօրյան: Ինչը, ըստ էության, բացի տխրությունից ոչինչ չի առաջացնում:

Արթուր Ղուկասյան

Ռուսերենից թարգմանեց՝ Ամալյա Կարապետյանը

%d5%af%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%ac4%d5%af%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%ac %d5%af%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%ac5%d5%af%d5%a5%d5%af%d5%a5%d5%ac2fallas2

Իրանահայ կանայք այսօր. լուսանկարներ

Փետրվար ամսին իրանահայ համայնքը հյուրընկալեց ֆոտոլրագրող Նազիկ Արմենակյանին: Նազիկ Արմենակյանը նշանավոր «Վերապրածներ» մեծածավալ լուսանկարչական նախագծի հեղինակն է, որը պատմում է Հայոց ցեղասպանությունից ողջ մնացածների մասին. այն ընդգրկում է դիմանկարներ, ականատեսների վկայություններ եւ արխիվային լուսանկարներ: Նա այս օրերին աշխատում է մի նոր նախագծի ուղղությամբ, որը կոչվում է` «Նշանավոր հայ կանայք եւ նրանց ազդեցությունը համայնքային կյանքում»: Նախագիծը իրագործման շրջանակում Արմենակյանը այցելություն կատարեց Իրան:

«Հայերն այսօր»-ը, հղում կատարելով «Ալիք» օրաթերթին, հայտնում է, որ Նազիկն իր մասնագիտությամբ աշխատում է 2002 թվականից: Նա աշխատել է «Արմենպրես»-ում, «Երեւան» եւ «Ֆորում» ամսագրերում: Ֆոտոթղթակցել է «Agance france Presse»-ին եւ «Reuters»-ին:

Նազիկ Արմենակյանը միջազգային մի շարք մրցույթների հաղթող է: Նա «4 պլյուս» վավերագրական լուսանկարչության կենտրոնի համահիմնադիրներից է, որի նպատակը Հայաստանում վավերագրական լուսանկարչության զարգացումն է:

Լուսանկարիչն Իրան կատարած այցի լուսանկարները, որոնք ցուցադրում են հեղինակի հույզերն ու ապրումները, հրապարակել է «chai-khana.org» կայքում:

Ձեզ ենք ներկայացնում այցելության ժամանակ արված լուսանկարները որոնք մեկնաբանել է նկարների հեղինակ՝ Նազիկ Արմենակյանը:

«Ես գլուխս ծածկել էի թաշկինակով, քանի որ դա երկրի օրենքն էր»: Դժվար էր պատկերացնել հայ կանանց կյանքը Իրանում: Մի երկրում, որտեղ հստակ կարմիր գծով նշանակված է թե ինչ է թույլատրվում եւ ինչը՝ ոչ:

Իրանահայ համայնքն ունի հարուստ պատմական անցյալ: 17-րդ դարում Շահ Աբբասի ժամանակ հայերը ստիպված են եղել տեղափոխվել Իրան: Այս տեղափոխումը նոր գույն է տվել մի համայնքի կյանքի, որոնք այդ հողատարածքում ապրել են դարեր շարունակ: Շուրջ 300 հազար հայեր, Արարատյան դաշտավայրից տեղափոխվել են երեք հիմնական ուղղություններով` Ատրպատական, Թեհրան եւ Սպահան: Հայերը Իրան ժամանելուն պես հաջողել են մեծ առաջադիմություններ գրանցել երկրի պատմության մասշտաբում: Մի շարք արվեստներ եւ արհեստներ ծաղկել են:

«Հայ կին», «Անահիտ», «Արմենուհի», «Անի» միությունները եւ Հայ կանանց բարեգործական ընկերությունը Թեհրանում եղած հայ կանանց կազմակերպություններից են, որոնք հոգում են համայնքի մի շարք կարիքներ:

Սպահանում եւս կան կանանց միություններ: Փերիայում եղած Բոլորան գյուղը միակն է, ինչ առայժմ հայ բնակիչներ ունի: Բոլորանում միայն քանի տարի է, ինչ կանայք տարազներ չեն կրում: Սակայն պետք է մատնանշեմ, որ Իրանում միայն հագուստը եւ համեստությունը չէ, որ հայ կանանց ոտքի է կանգնեցրել: Դարեր առաջ Նոր Ջուղայում հայ կանայք գորգեր էին հյուսում եւ գումարներ վաստակում, որի միջոցով էլ կառուցում էին դպրոցներ, եկեղեցիներ եւ մշակութային հայապահպան կրթօջախներ:

Իրանում եղած հայ կանանց ժամանակակից դիմանկարները բազմազան են: Այս օրերում հայ կանայք համայնքային եւ իրանական ընկերություններում զբաղեցնում են նշանակալի պաշտոններ: Հայ կանայք Իրանում վաստակել են աստղագիտության, քանդակագործության եւ բեմական հագուստների «Մոր» մականունները:

%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b51 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b52%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b53 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b54%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b55 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b56%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b57 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b58%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b59 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b512%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b513 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b514%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b515 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b516%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b517 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b518%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b519 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b520%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b521 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b522%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b523 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b524%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b525 %d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b526

 

Հայաստանի արտգործնախարարը հանդիպեց ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հետ

Մարտի 17-ին Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը Նյու Յորքում հանդիպում ունեցավ Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշի հետ:

«Սա մեր առաջին հանդիպումն է` Ձեր կողմից ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը ստանձնելուց ի վեր, և, օգտվելով առիթից, կրկին շնորհավորում եմ բարձր և պատասխանատու պաշտոնում ընտրվելու կապակցությամբ և հաջողություն մաղթում Ձեր կարևոր առաքելության մեջ», – ասաց նախարար Նալբանդյանը:

Արտգործնախարարը ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին փոխանցեց ՀՀ Նախագահի ողջույններն ու բարեմաղթանքները և նրա անունից Անտոնիու Գուտերեշին հրավիրեց այցելել Հայաստան։

Անտոնիու Գուտերեշը, շնորհակալություն հայտնելով բարեմաղթանքների և հրավերի համար, վստահեցրեց, որ, որպես ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար, նպատակադրված է արդյունավետ համագործակցություն ծավալել Հայաստանի հետ։

Գլխավոր քարտուղարը գոհունակությամբ արձանագրեց. «Իր անդամակցության քսանհինգ տարիների ընթացքում Հայաստանն ակտիվորեն մասնակցում է ՄԱԿ-ի շրջանակներում իրականացվող աշխատանքներին, համագործակցում կազմակերպության բազմաթիվ կառույցների և օղակների հետ, հանդես գալիս նախաձեռնություններով, որոնք արժանի են բարձր գնահատանքի»:

ԱԳՆ ղեկավարը հավաստիացրեց, որ այսուհետ ևս Հայաստանը շարունակելու է իր կառուցողական ներգրավվածությունը և ակտիվ գործունեությունն՝ ուղղված ՄԱԿ-ի նպատակների կյանքի կոչմանը։

Էդվարդ Նալբանդյանը ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին ներկայացրեց ցեղասպանությունների և մարդկության դեմ հանցագործությունների կանխարգելման ուղղությամբ Հայաստանի նախաձեռնությունները։
Զրուցակիցներն անդրադարձ կատարեցին միջազգային և տարածաշրջանային հրատապ հարցերի:

Քննարկվեցին իրավիճակը Մերձավոր Արևելքում, փախստականների, միգրացիոն հոսքերի հետ կապված խնդիրները: Այս համատեքստում Անտոնիու Գուտերեշը արժևորեց Հայաստանի ջանքերը փախստականներին ապաստան տրամադրելու հարցում՝ նշելով, որ դա օրինակելի է:

Էդվարդ Նալբանդյանը ներկայացրեց ղարաբաղյան կարգավորման շուրջ ստեղծված ներկա իրավիճակը: Անդրադարձ կատարվեց նախորդ տարի Վիեննայում և Սանկտ-Պետերբուրգում կայացած գագաթաժողովներին ձեռք բերված պայմանավորվածություններին: Գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշն աջակցություն հայտնեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ պետությունների` հիմնախնդրի բացառապես խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերին:

Նյու Յորք այցի շրջանակներում Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպում ունեցավ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի քաղաքական հարցերով տեղակալ Ջեֆրի Ֆելթմանի հետ։ Քննարկվեցին ՄԱԿ-ի շրջանակներում Հայաստանի ներգրավվածությանը վերաբերող հարցեր։